Masaż klasyczny

Masaż klasyczny, jak podkreśla Adam Zborowski w swoim fundamentalnym dziele, jest metodą leczenia fizykalnego zewnętrznych i wewnętrznych objawów chorobowych, a w wielu przypadkach przyczyn chorobowych. Polega on na mechanicznym drażnieniu tkanek, wywierając pośredni i bezpośredni wpływ na organizm. Jednak masażysta nie jest jedynie rzemieślnikiem wykonującym określone ruchy na ciele pacjenta. Masażysta jest terapeutą holistycznym – terapeutą, który traktuje pacjenta jako całość, jako jedność ciała, psychiki i ducha. Pacjent, poddając się masażowi, oddaje swoje ciało w ręce drugiej osoby. Jest to akt zaufania, który wymaga od masażysty nie tylko sprawności fizycznej i wiedzy technicznej, ale również głębokiej znajomości psychologii i umiejętności „rozszyfrowania" pacjenta.

Zborowski podkreśla, że przed rozpoczęciem masażu należy przeprowadzić wywiad z pacjentem. Wywiad ten nie jest jedynie formalnością – jest pierwszym krokiem w procesie „rozszyfrowania" pacjenta, zrozumienia jego stanu fizycznego, emocjonalnego i psychicznego. Masażysta, który nie posiada wiedzy psychologicznej, nie jest w stanie przeprowadzić prawidłowego wywiadu, nie jest w stanie zrozumieć stanu pacjenta, nie jest w stanie dostosować techniki masażu do indywidualnych potrzeb pacjenta.

Znajomość psychologii pacjenta jest niezbędna masażysty na każdym etapie pracy – od pierwszego kontaktu z pacjentem, przez wywiad, przygotowanie do masażu, wykonanie masażu, aż po zakończenie zabiegu i obserwację reakcji pacjenta. Masażysta musi być w stanie odczytać sygnały niewerbalne pacjenta – napięcie mięśniowe, mimikę, oddech, kolor skóry, potliwość. Wszystkie te sygnały informują masażystę o stanie pacjenta – o jego bólu, o jego lęku, o jego dyskomforcie, o jego oczekiwaniach. Masażysta, który nie potrafi odczytać tych sygnałów, nie jest w stanie wykonać masażu prawidłowo – jego działania mogą być nieskuteczne, a nawet szkodliwe.

3.4.2. Podstawy psychologii w kontekście masażu – fundamenty wiedzy

Znajomość psychologii w kontekście masażu obejmuje kilka podstawowych dziedzin wiedzy psychologicznej, które masażysta musi opanować, aby móc prawidłowo wykonywać swój zawód.

Psychologia ogólna:

Psychologia ogólna dostarcza masażysty podstawowej wiedzy o funkcjonowaniu psychiki ludzkiej – o procesach poznawczych (spostrzeganie, pamięć, myślenie), o procesach emocjonalnych (emocje, uczucia, nastroje), o procesach motywacyjnych (potrzeby, motywacje, dążenia), o osobowości (cechy osobowości, typy osobowości, temperament). Wiedza ta jest niezbędna masażysty do zrozumienia stanu pacjenta, do odczytania jego sygnałów niewerbalnych, do dostosowania techniki masażu do indywidualnych potrzeb pacjenta.

Psychologia zdrowia:

Psychologia zdrowia dostarcza masażysty wiedzy o psychologicznych aspektach zdrowia i choroby – o wpływie stresu na zdrowie, o wpływie emocji na zdrowie, o wpływie osobowości na zdrowie, o wpływie choroby na psychikę pacjenta. Wiedza ta jest niezbędna masażysty do zrozumienia stanu pacjenta, do zrozumienia wpływu choroby na psychikę pacjenta, do dostosowania techniki masażu do indywidualnych potrzeb pacjenta.

Psychologia kliniczna:

Psychologia kliniczna dostarcza masażysty wiedzy o zaburzeniach psychicznych – o nerwicach, o depresji, o zaburzeniach lękowych, o zaburzeniach osobowości. Wiedza ta jest niezbędna masażysty do rozpoznania stanów psychicznych pacjenta, do zrozumienia wpływu zaburzeń psychicznych na stan fizyczny pacjenta, do dostosowania techniki masażu do indywidualnych potrzeb pacjenta.

Psychologia rozwojowa:

Psychologia rozwojowa dostarcza masażysty wiedzy o rozwoju psychiki ludzkiej w różnych okresach życia – w okresie niemowlęcym, w okresie dziecięcym, w okresie dorastania, w okresie dorosłości, w okresie starości. Wiedza ta jest niezbędna masażysty do zrozumienia stanu pacjenta w zależności od jego wieku, do dostosowania techniki masażu do indywidualnych potrzeb pacjenta w zależności od jego wieku. Zborowski podkreśla, że niemowlęta wymagają masażu bardzo delikatnego, a siła masażu wzrasta ze wzrostem liczby wykonywanych zabiegów z uwzględnieniem reakcji pacjenta.

Psychologia społeczna:

Psychologia społeczna dostarcza masażysty wiedzy o funkcjonowaniu człowieka w grupie społecznej – o wpływie grupy na jednostkę, o wpływie ról społecznych na zachowanie, o wpływie komunikacji interpersonalnej na relacje. Wiedza ta jest niezbędna masażysty do zrozumienia stanu pacjenta w kontekście jego środowiska społecznego, do zrozumienia wpływu środowiska społecznego na stan pacjenta, do dostosowania techniki masażu do indywidualnych potrzeb pacjenta.

3.4.3. Umiejętność „rozszyfrowania" pacjenta – odczytywanie sygnałów niewerbalnych

Umiejętność „rozszyfrowania" pacjenta jest jedną z najważniejszych umiejętności masażysty. Polega ona na zdolności do odczytania sygnałów niewerbalnych pacjenta – sygnałów, które informują masażystę o stanie fizycznym, emocjonalnym i psychicznym pacjenta. Sygnały te są często nieświadome – pacjent nie jest świadomy, że wysyła te sygnały, nie jest świadomy, że informują one o jego stanie. Masażysta, który potrafi odczytać te sygnały, jest w stanie dostosować technikę masażu do indywidualnych potrzeb pacjenta, jest w stanie wykonać masaż w sposób bezpieczny, komfortowy, akceptowalny dla pacjenta.

Odczytywanie napięcia mięśniowego:

Napięcie mięśniowe jest jednym z najważniejszych sygnałów niewerbalnych, które masażysta musi umieć odczytać. Napięcie mięśniowe informuje masażystę o stanie pacjenta – o jego bólu, o jego lęku, o jego dyskomforcie, o jego oczekiwaniach. Masażysta, który potrafi odczytać napięcie mięśniowe pacjenta, jest w stanie dostosować siłę masażu do indywidualnych potrzeb pacjenta, jest w stanie wykonać masaż w sposób bezpieczny, komfortowy, akceptowalny dla pacjenta.

Napięcie mięśniowe może być odczytywane na różne sposoby:

• Palpacja – masażysta, dotykając mięśni pacjenta, odczytuje ich napięcie. Mięśnie napięte są twarde, sztywne, bolesne. Mięśnie rozluźnione są miękkie, elastyczne, bezbolesne. Masażysta, który potrafi odczytać napięcie mięśniowe, jest w stanie dostosować siłę masażu do indywidualnych potrzeb pacjenta.
• Obserwacja – masażysta, obserwując pacjenta, odczytuje jego napięcie mięśniowe. Pacjent napięty ma napięte mięśnie twarzy, napięte mięśnie szyi, napięte mięśnie obręczy barkowej. Pacjent rozluźniony ma rozluźnione mięśnie twarzy, rozluźnione mięśnie szyi, rozluźnione mięśnie obręczy barkowej.
• Reakcja na dotyk – masażysta, dotykając pacjenta, odczytuje jego reakcję na dotyk. Pacjent napięty reaguje na dotyk napięciem, bólem, dyskomfortem. Pacjent rozluźniony reaguje na dotyk rozluźnieniem, komfortem, akceptacją.

Odczytywanie mimiki:

Mimika jest jednym z najważniejszych sygnałów niewerbalnych, które masażysta musi umieć odczytać. Mimika informuje masażystę o stanie emocjonalnym pacjenta – o jego bólu, o jego lęku, o jego dyskomforcie, o jego oczekiwaniach. Masażysta, który potrafi odczytać mimikę pacjenta, jest w stanie dostosować technikę masażu do indywidualnych potrzeb pacjenta, jest w stanie wykonać masaż w sposób bezpieczny, komfortowy, akceptowalny dla pacjenta.

Mimika może być odczytywana na różne sposoby:

• Obserwacja twarzy – masażysta, obserwując twarz pacjenta, odczytuje jego mimikę. Pacjent napięty ma napięte mięśnie twarzy, zmarszczone brwi, zaciśnięte usta. Pacjent rozluźniony ma rozluźnione mięśnie twarzy, rozluźnione brwi, rozluźnione usta.
• Obserwacja oczu – masażysta, obserwując oczy pacjenta, odczytuje jego stan emocjonalny. Pacjent napięty ma napięte oczy, rozszerzone źrenice, szybkie mruganie. Pacjent rozluźniony ma rozluźnione oczy, normalne źrenice, normalne mruganie.
• Obserwacja ust – masażysta, obserwując usta pacjenta, odczytuje jego stan emocjonalny. Pacjent napięty ma zaciśnięte usta, zaciśnięte wargi, zaciśnięte szczęki. Pacjent rozluźniony ma rozluźnione usta, rozluźnione wargi, rozluźnione szczęki.

Odczytywanie oddechu:

Oddech jest jednym z najważniejszych sygnałów niewerbalnych, które masażysta musi umieć odczytać. Oddech informuje masażystę o stanie emocjonalnym pacjenta – o jego bólu, o jego lęku, o jego dyskomforcie, o jego oczekiwaniach. Masażysta, który potrafi odczytać oddech pacjenta, jest w stanie dostosować technikę masażu do indywidualnych potrzeb pacjenta, jest w stanie wykonać masaż w sposób bezpieczny, komfortowy, akceptowalny dla pacjenta.

Oddech może być odczytywany na różne sposoby:

• Obserwacja klatki piersiowej – masażysta, obserwując klatkę piersiową pacjenta, odczytuje jego oddech. Pacjent napięty ma szybki, płytki oddech. Pacjent rozluźniony ma wolny, głęboki oddech.
• Obserwacja brzucha – masażysta, obserwując brzuch pacjenta, odczytuje jego oddech. Pacjent napięty ma napięty brzuch, płytki oddech. Pacjent rozluźniony ma rozluźniony brzuch, głęboki oddech.
• Obserwacja dźwięków oddechowych – masażysta, słuchając dźwięków oddechowych pacjenta, odczytuje jego stan emocjonalny. Pacjent napięty ma szybki, płytki oddech, czasami z westchnieniami. Pacjent rozluźniony ma wolny, głęboki oddech, bez westchnień.

Odczytywanie koloru skóry:

Kolor skóry jest jednym z ważnych sygnałów niewerbalnych, które masażysta musi umieć odczytać. Kolor skóry informuje masażystę o stanie krążenia pacjenta – o jego bólu, o jego lęku, o jego dyskomforcie. Masażysta, który potrafi odczytać kolor skóry pacjenta, jest w stanie dostosować technikę masażu do indywidualnych potrzeb pacjenta, jest w stanie wykonać masaż w sposób bezpieczny, komfortowy, akceptowalny dla pacjenta.

Odczytywanie potliwości:

Potliwość jest jednym z ważnych sygnałów niewerbalnych, które masażysta musi umieć odczytać. Potliwość informuje masażystę o stanie emocjonalnym pacjenta – o jego bólu, o jego lęku, o jego dyskomforcie. Masażysta, który potrafi odczytać potliwość pacjenta, jest w stanie dostosować technikę masażu do indywidualnych potrzeb pacjenta, jest w stanie wykonać masaż w sposób bezpieczny, komfortowy, akceptowalny dla pacjenta.

3.4.4. Typy osobowości pacjentów a masaż

Znajomość typów osobowości pacjentów jest niezbędna masażysty do dostosowania techniki masażu do indywidualnych potrzeb pacjenta. Każdy pacjent ma inną osobowość, inne oczekiwania, inne potrzeby. Masażysta, który potrafi rozpoznać typ osobowości pacjenta, jest w stanie dostosować technikę masażu do indywidualnych potrzeb pacjenta, jest w stanie wykonać masaż w sposób bezpieczny, komfortowy, akceptowalny dla pacjenta.

Pacjent lękliwy:

Pacjent lękliwy jest pacjentem, który odczuwa lęk przed masażem – lęk przed bólem, lęk przed nieznanym, lęk przed utratą kontroli. Masażysta, który pracuje z pacjentem lękliwym, musi być cierpliwy, wyrozumiały, empatyczny. Masażysta musi przeprowadzić szczegółowy wywiad z pacjentem, wyjaśnić mu, co będzie robił, jakie techniki będzie stosował, jakie mogą być odczucia. Masażysta musi wykonywać masaż delikatnie, wolno, z ciągłą komunikacją z pacjentem. Masażysta musi informować pacjenta o każdym kroku, o każdej technice, o każdym odczuciu. Masażysta musi być w stanie uspokoić pacjenta, zmniejszyć jego lęk, zapewnić mu poczucie bezpieczeństwa.

Pacjent z depresją:

Pacjent z depresją jest pacjentem, który odczuwa smutek, apatię, brak motywacji. Masażysta, który pracuje z pacjentem z depresją, musi być cierpliwy, wyrozumiały, empatyczny. Masażysta musi przeprowadzić szczegółowy wywiad z pacjentem, wyjaśnić mu, co będzie robił, jakie techniki będzie stosował, jakie mogą być odczucia. Masażysta musi wykonywać masaż delikatnie, wolno, z ciągłą komunikacją z pacjentem. Masażysta musi być w stanie zmobilizować pacjenta, zwiększyć jego motywację, zapewnić mu poczucie bezpieczeństwa. Masaż relaksacyjny, opisany przez Zborowskiego, jest szczególnie wskazany u pacjentów z depresją – łagodne głaskania, powolne rozcierania, podłużne ugniatania, uciski jednostajne, powolne roztrząsanie.

Pacjent z zaburzeniami lękowymi:

Pacjent z zaburzeniami lękowymi jest pacjentem, który odczuwa silny lęk, panikę, dyskomfort. Masażysta, który pracuje z pacjentem z zaburzeniami lękowymi, musi być cierpliwy, wyrozumiały, empatyczny. Masażysta musi przeprowadzić szczegółowy wywiad z pacjentem, wyjaśnić mu, co będzie robił, jakie techniki będzie stosował, jakie mogą być odczucia. Masażysta musi wykonywać masaż delikatnie, wolno, z ciągłą komunikacją z pacjentem. Masażysta musi być w stanie uspokoić pacjenta, zmniejszyć jego lęk, zapewnić mu poczucie bezpieczeństwa. Masaż relaksacyjny jest szczególnie wskazany u pacjentów z zaburzeniami lękowymi.

Pacjent z niepełnosprawnością:

Pacjent z niepełnosprawnością jest pacjentem, który ma ograniczoną ruchomość, ma trudności z komunikacją, ma trudności z współpracą. Masażysta, który pracuje z pacjentem z niepełnosprawnością, musi być cierpliwy, wyrozumiały, empatyczny. Masażysta musi przeprowadzić szczegółowy wywiad z pacjentem, wyjaśnić mu, co będzie robił, jakie techniki będzie stosował, jakie mogą być odczucia. Masażysta musi wykonywać masaż delikatnie, wolno, z ciągłą komunikacją z pacjentem. Masażysta musi być w stanie dostosować technikę masażu do indywidualnych potrzeb pacjenta, musi być w stanie wykonać masaż w sposób bezpieczny, komfortowy, akceptowalny dla pacjenta.

Pacjent w podeszłym wieku:

Pacjent w podeszłym wieku jest pacjentem, który ma ograniczoną ruchomość, ma trudności z komunikacją, ma trudności z współpracą. Masażysta, który pracuje z pacjentem w podeszłym wieku, musi być cierpliwy, wyrozumiały, empatyczny. Masażysta musi przeprowadzić szczegółowy wywiad z pacjentem, wyjaśnić mu, co będzie robił, jakie techniki będzie stosował, jakie mogą być odczucia. Masażysta musi wykonywać masaż delikatnie, wolno, z ciągłą komunikacją z pacjentem. Zborowski podkreśla, że osoby po 60 roku życia wymagają masażu średniej mocy. Masażysta musi być w stanie dostosować technikę masażu do indywidualnych potrzeb pacjenta, musi być w stanie wykonać masaż w sposób bezpieczny, komfortowy, akceptowalny dla pacjenta.

Pacjent dziecięcy:

Pacjent dziecięcy jest pacjentem, który ma trudności z komunikacją, ma trudności z współpracą, ma trudności z zaufaniem. Masażysta, który pracuje z pacjentem dziecięcym, musi być cierpliwy, wyrozumiały, empatyczny. Masażysta musi przeprowadzić szczegółowy wywiad z rodzicem lub opiekunem pacjenta, wyjaśnić mu, co będzie robił, jakie techniki będzie stosował, jakie mogą być odczucia. Masażysta musi wykonywać masaż delikatnie, wolno, z ciągłą komunikacją z pacjentem. Zborowski podkreśla, że niemowlęta wymagają masażu bardzo delikatnego. Masażysta musi być w stanie dostosować technikę masażu do indywidualnych potrzeb pacjenta, musi być w stanie wykonać masaż w sposób bezpieczny, komfortowy, akceptowalny dla pacjenta.

3.4.5. Psychologia bólu a masaż

Ból jest jednym z najważniejszych sygnałów, które masażysta musi umieć odczytać. Ból informuje masażystę o stanie pacjenta – o jego bólu, o jego lęku, o jego dyskomforcie. Masażysta, który potrafi odczytać ból pacjenta, jest w stanie dostosować technikę masażu do indywidualnych potrzeb pacjenta, jest w stanie wykonać masaż w sposób bezpieczny, komfortowy, akceptowalny dla pacjenta.

Rodzaje bólu w kontekście masażu:

• Ból ostry – ból, który pojawia się nagle, jest intensywny, jest sygnałem uszkodzenia tkanek. Masażysta, który odczuwa ból ostry u pacjenta, musi natychmiast przerwać masaż, musi skonsultować się z lekarzem.
• Ból przewlekły – ból, który trwa dłużej niż trzy miesiące, jest sygnałem przewlekłego uszkodzenia tkanek. Masażysta, który odczuwa ból przewlekły u pacjenta, musi dostosować technikę masażu do indywidualnych potrzeb pacjenta, musi wykonywać masaż delikatnie, wolno, z ciągłą komunikacją z pacjentem.
• Ból psychogenny – ból, który jest spowodowany czynnikami psychicznymi – lękiem, depresją, stresem. Masażysta, który odczuwa ból psychogenny u pacjenta, musi dostosować technikę masażu do indywidualnych potrzeb pacjenta, musi wykonywać masaż delikatnie, wolno, z ciągłą komunikacją z pacjentem. Masaż relaksacyjny jest szczególnie wskazany u pacjentów z bólem psychogennym.

Zborowski podkreśla, że dobrze wykonany masaż nie powinien wywoływać bólu. Jest to fundamentalna zasada masażu klasycznego. Masażysta, który wykonuje masaż, musi być w stanie odczytać ból pacjenta, musi być w stanie dostosować siłę masażu do indywidualnych potrzeb pacjenta, musi być w stanie wykonać masaż w sposób bezpieczny, komfortowy, akceptowalny dla pacjenta. Masażysta, który wykonuje masaż, który wywołuje ból, nie wykonuje masażu prawidłowo – jego działania mogą być nieskuteczne, a nawet szkodliwe.

3.4.6. Komunikacja terapeutyczna w masażu

Komunikacja terapeutyczna jest jednym z najważniejszych elementów pracy masażysty. Masażysta musi być w stanie komunikować się z pacjentem – przed zabiegiem, w trakcie zabiegu, po zabiegu. Komunikacja musi być jednoznaczna, zrozumiała, spokojna. Masażysta musi być w stanie wyjaśnić pacjentowi, co będzie robił, jakie techniki będzie stosował, jakie mogą być odczucia, jakie mogą być przeciwwskazania.

Komunikacja przed zabiegiem:

Komunikacja przed zabiegiem obejmuje wywiad z pacjentem. Zborowski podkreśla, że przed rozpoczęciem masażu należy przeprowadzić wywiad z pacjentem. Wywiad ten obejmuje:

• Pytania o stan zdrowia pacjenta – masażysta musi zapytać pacjenta o jego stan zdrowia, o jego choroby, o jego leki, o jego przeciwwskazania do masażu.
• Pytania o oczekiwania pacjenta – masażysta musi zapytać pacjenta o jego oczekiwania wobec masażu, o jego cele, o jego potrzeby.
• Pytania o lęki pacjenta – masażysta musi zapytać pacjenta o jego lęki, o jego obawy, o jego dyskomfort.
• Wyjaśnienie zabiegu – masażysta musi wyjaśnić pacjentowi, co będzie robił, jakie techniki będzie stosował, jakie mogą być odczucia, jakie mogą być przeciwwskazania.

Komunikacja w trakcie zabiegu:

Komunikacja w trakcie zabiegu obejmuje informowanie pacjenta o każdym kroku, o każdej technice, o każdym odczuciu. Masażysta musi informować pacjenta o każdym kroku, o każdej technice, o każdym odczuciu. Masażysta musi pytać pacjenta o jego odczucia, o jego ból, o jego dyskomfort. Masażysta musi być w stanie dostosować siłę masażu do indywidualnych potrzeb pacjenta, musi być w stanie wykonać masaż w sposób bezpieczny, komfortowy, akceptowalny dla pacjenta.

Komunikacja po zabiegu:

Komunikacja po zabiegu obejmuje informowanie pacjenta o tym, co zostało wykonane, jakie mogą być odczucia po zabiegu, jakie mogą być zalecenia. Masażysta musi informować pacjenta o tym, co zostało wykonane, jakie mogą być odczucia po zabiegu, jakie mogą być zalecenia. Zborowski podkreśla, że pacjent powinien odpocząć po zabiegu 20–30 minut, że nie jest wskazane gwałtowne oziębienie ciała po masażu, że po pierwszych 3–5 zabiegach może nastąpić pozorne pogorszenie stanu zdrowia. Masażysta musi informować pacjenta o tych zaleceniach, musi być w stanie odpowiedzieć na pytania pacjenta, musi być w stanie zapewnić mu poczucie bezpieczeństwa.

3.4.7. Budowanie zaufania w relacji terapeuta–pacjent

Zaufanie jest fundamentem relacji terapeutycznej między masażystą a pacjentem. Pacjent, poddając się masażowi, oddaje swoje ciało w ręce drugiej osoby. Jest to akt zaufania, który wymaga od masażysty nie tylko sprawności fizycznej i wiedzy technicznej, ale również zdolności do budowania zaufania. Masażysta musi być w stanie zbudować zaufanie pacjenta – pacjent musi czuć się bezpiecznie, musi czuć się akceptowany, musi czuć się szanowany.

Budowanie zaufania obejmuje:

• Profesjonalizm – masażysta musi być profesjonalny w każdym aspekcie swojej pracy – w komunikacji, w technice, w higienie, w ubiorze. Pacjent musi czuć, że jest w rękach profesjonalisty.
• Dyskrecję – masażysta musi zachować dyskrecję, musi zachować tajemnicę zawodową. Pacjent musi czuć się bezpiecznie, musi czuć, że jego dane są chronione.
• Szacunek – masażysta musi traktować pacjenta z szacunkiem, z godnością, z empatią. Pacjent musi czuć się szanowany, musi czuć się akceptowany.
• Empatię – masażysta musi być empatyczny, musi być w stanie współodczuwać z pacjentem, musi być w stanie postawić się w sytuacji pacjenta, musi być w stanie zrozumieć jego stan emocjonalny, jego potrzeby, jego oczekiwania.
• Komunikację – masażysta musi komunikować się z pacjentem – przed zabiegiem, w trakcie zabiegu, po zabiegu. Komunikacja musi być jednoznaczna, zrozumiała, spokojna. Masażysta musi informować pacjenta o każdym kroku, o każdej technice, o każdym odczuciu.

3.4.8. Etyczne aspekty znajomości psychologii pacjenta

Znajomość psychologii pacjenta ma również wymiar etyczny. Masażysta, który posiada wiedzę psychologiczną, musi ją wykorzystywać etycznie – musi traktować pacjenta z szacunkiem, z godnością, z empatią. Masażysta nie może wykorzystywać wiedzy psychologicznej do manipulowania pacjentem, do wykorzystywania pacjenta, do naruszania jego prywatności.

Etyczne aspekty znajomości psychologii pacjenta obejmują:

• Szacunek dla autonomii pacjenta – masażysta musi szanować autonomię pacjenta, musi szanować jego prawo do podejmowania decyzji, musi szanować jego prawo do odmowy masażu.
• Szacunek dla prywatności pacjenta – masażysta musi szanować prywatność pacjenta, musi zachować tajemnicę zawodową, musi szanować jego prawo do prywatności.
• Szacunek dla godności pacjenta – masażysta musi szanować godność pacjenta, musi traktować go z szacunkiem, z godnością, z empatią.
• Zakaz manipulacji – masażysta nie może wykorzystywać wiedzy psychologicznej do manipulowania pacjentem, do wykorzystywania pacjenta, do naruszania jego prywatności. Masażysta musi być uczciwy, musi być szczery, musi być transparentny.

3.4.9. Praktyczne zastosowanie wiedzy psychologicznej w masażu

Znajomość psychologii pacjenta ma praktyczne zastosowanie w masażu – masażysta, który posiada wiedzę psychologiczną, jest w stanie dostosować technikę masażu do indywidualnych potrzeb pacjenta, jest w stanie wykonać masaż w sposób bezpieczny, komfortowy, akceptowalny dla pacjenta.

Praktyczne zastosowanie wiedzy psychologicznej obejmuje:

• Dostosowanie siły masażu do stanu emocjonalnego pacjenta – masażysta, który odczuwa napięcie u pacjenta, musi zmniejszyć siłę masażu, musi wykonywać masaż delikatnie, wolno, z ciągłą komunikacją z pacjentem.
• Dostosowanie tempa masażu do stanu emocjonalnego pacjenta – masażysta, który odczuwa napięcie u pacjenta, musi zmniejszyć tempo masażu, musi wykonywać masaż wolno, z ciągłą komunikacją z pacjentem.
• Dostosowanie rodzaju techniki masażu do stanu emocjonalnego pacjenta – masażysta, który odczuwa napięcie u pacjenta, musi dostosować rodzaj techniki masażu do stanu emocjonalnego pacjenta, musi wykonywać masaż delikatnie, wolno, z ciągłą komunikacją z pacjentem. Masaż relaksacyjny jest szczególnie wskazany u pacjentów napiętych, masaż stymulacyjny jest szczególnie wskazany u pacjentów z obniżonym napięciem mięśniowym.
• Komunikacja z pacjentem – masażysta musi komunikować się z pacjentem – przed zabiegiem, w trakcie zabiegu, po zabiegu. Komunikacja musi być jednoznaczna, zrozumiała, spokojna. Masażysta musi informować pacjenta o każdym kroku, o każdej technice, o każdym odczuciu.

3.4.10. Podsumowanie – znajomość psychologii jako fundament prawidłowego masażu

Znajomość psychologii i umiejętność „rozszyfrowania" pacjenta stanowią fundament prawidłowego masażu. Masażysta, który nie posiada wiedzy psychologicznej, nie jest w stanie wykonać masażu prawidłowo – jego działania mogą być nieskuteczne, a nawet szkodliwe. Masażysta musi posiadać wiedzę psychologiczną – musi znać podstawy psychologii ogólnej, psychologii zdrowia, psychologii klinicznej, psychologii rozwojowej, psychologii społecznej. Masażysta musi umieć „rozszyfrować" pacjenta – musi umieć odczytać sygnały niewerbalne pacjenta – napięcie mięśniowe, mimikę, oddech, kolor skóry, potliwość. Masażysta musi umieć rozpoznać typ osobowości pacjenta – musi umieć rozpoznać pacjenta lękliwego, pacjenta z depresją, pacjenta z zaburzeniami lękowymi, pacjenta z niepełnosprawnością, pacjenta w podeszłym wieku, pacjenta dziecięcego. Masażysta musi umieć odczytać ból pacjenta – musi umieć rozpoznać ból ostry, ból przewlekły, ból psychogenny. Masażysta musi umieć komunikować się z pacjentem – przed zabiegiem, w trakcie zabiegu, po zabiegu. Masażysta musi umieć zbudować zaufanie pacjenta – pacjent musi czuć się bezpiecznie, musi czuć się akceptowany, musi czuć się szanowany.

Zborowski podkreśla, że masaż jest metodą leczenia fizykalnego zewnętrznych i wewnętrznych objawów chorobowych, a w wielu przypadkach przyczyn chorobowych. Polega on na mechanicznym drażnieniu tkanek, wywierając pośredni i bezpośredni wpływ na organizm. Jednak tym, co odróżnia masaż wykonywany przez wykwalifikowanego terapeutę od masażu wykonywanego mechanicznie, jest właśnie człowiek – jego wiedza, jego doświadczenie, jego wrażliwość, jego empatia i jego zdolność do adaptacji techniki w czasie rzeczywistym do aktualnej reakcji tkanek pacjenta. Masażysta musi być jednocześnie sprawnym fizycznie rzemieślnikiem i wrażliwym, empatycznym terapeutą. Musi posiadać wiedzę psychologiczną, musi umieć „rozszyfrować" pacjenta, musi umieć komunikować się z pacjentem, musi umieć zbudować zaufanie pacjenta. Bez tych umiejętności masażysta nie jest w stanie wykonać masażu prawidłowo – jego działania mogą być nieskuteczne, a nawet szkodliwe.

Masażysta jest terapeutą holistycznym – terapeutą, który traktuje pacjenta jako całość, jako jedność ciała, psychiki i ducha. Masażysta musi posiadać odpowiednie cechy psychofizyczne – sprawność fizyczną, sprawność psychiczną, empatię, cierpliwość, wyrozumiałość, wrażliwość dotykową, zdolność do komunikacji, zdolność do budowania zaufania, etykę zawodową, znajomość psychologii. Wszystkie te cechy są niezbędne do prawidłowego wykonywania masażu klasycznego. Bez odpowiednich cech psychofizycznych masażysta nie jest w stanie wykonać masażu prawidłowo, nie jest w stanie zapewnić pacjentowi bezpieczeństwa, nie jest w stanie wykonać zabiegu z odpowiednią intensywnością. Masażysta musi być jednocześnie sprawnym fizycznie rzemieślnikiem i wrażliwym, empatycznym terapeutą.

Koniec rozdziału 3.4