Rozdział 9.7. Staw ramienny
Uzasadnienie anatomiczne i fizjologiczne
Staw ramienny (articulatio humeri) jest jednym z najbardziej złożonych i najbardziej ruchomych stawów kończyny górnej, stanowiącym połączenie kości ramiennej (humerus) z łopatką (scapula). Jest to staw kulisty wolny (articulatio spheroidea libera), umożliwiający ruchy we wszystkich trzech płaszczyznach: zgięcie i wyprost, odwodzenie i przywodzenie oraz rotację wewnętrzną i zewnętrzną. Zakres ruchomości w stawie ramiennym jest największy spośród wszystkich stawów kończyny górnej i wynosi około 180° dla zgięcia i wyprostu, 180° dla odwodzenia oraz 90° dla rotacji wewnętrznej i zewnętrznej.
Staw ramienny jest stawem o stosunkowo małej stabilności kostnej, co wynika z niewielkiej powierzchni stawowej łopatki w porównaniu z dużą głową kości ramiennej. Stabilność stawu ramiennego jest zapewniana głównie przez struktury miękkie:
- Torebka stawowa (capsula articularis) – cienka, luźna torebka otaczająca staw ramienny, umożliwiająca szeroki zakres ruchomości,
- Więzadła stawowe – więzadło kruczo-ramienne (ligamentum coracohumerale), więzadła łopatkowo-ramienne (ligamenta glenohumeralia),
- Obrąbek stawowy (labrum glenoidale) – chrzęstny obrąbek otaczający panewkę łopatki, pogłębiający powierzchnię stawową,
- Mięśnie stożka rotatorów (musculi manicae rotatoriae) – mięsień nadgrzebieniowy (m. supraspinatus), mięsień podgrzebieniowy (m. infraspinatus), mięsień obły mniejszy (m. teres minor) i mięsień podłopatkowy (m. subscapularis).
W okolicy stawu ramiennego wyróżnia się następujące struktury anatomiczne istotne dla masażu:
- Mięsień naramienny (m. deltoideus) – duży, trójkątny mięsień obejmujący staw ramienny, posiadający trzy części: obojczykową (pars clavicularis), barkową (pars acromialis) i grzebieniową (pars spinalis). Mięsień ten odpowiada za odwodzenie, zgięcie i wyprost w stawie ramiennym.
- Dół pachowy (fossa axillaris) – zagłębienie pod stawem ramiennym, ograniczone od przodu przez mięsień piersiowy większy, od tyłu przez mięsień najszerszy grzbietu i mięsień obły większy, od boku przez mięsień kruczo-ramienny i mięsień dwugłowy ramienia. W dole pachowym przebiegają ważne struktury naczyniowo-nerwowe: tętnica pachowa, żyły pachowe oraz splot ramienny.
- Wyrostek kruczy (processus coracoideus) – wyrostek łopatki, do którego przyczepia się mięsień kruczo-ramienny, mięsień kruczo-barkowy i mięsień piersiowy mniejszy.
- Wyrostek barkowy (acromion) – wyrostek łopatki, do którego przyczepia się mięsień naramienny.
- Wyrostek kruczy łopatki (processus coracoideus scapulae) – wyrostek łopatki, do którego przyczepia się mięsień kruczo-ramienny.
- Mięsień nadgrzebieniowy (m. supraspinatus) – mięsień położony w dole nadgrzebieniowym łopatki, odpowiedzialny za odwodzenie w stawie ramiennym.
- Mięsień podgrzebieniowy (m. infraspinatus) – mięsień położony w dole podgrzebieniowym łopatki, odpowiedzialny za rotację zewnętrzną w stawie ramiennym.
- Mięsień obły mniejszy (m. teres minor) – mięsień położony poniżej mięśnia podgrzebieniowego, odpowiedzialny za rotację zewnętrzną w stawie ramiennym.
- Mięsień podłopatkowy (m. subscapularis) – mięsień położony na przedniej powierzchni łopatki, odpowiedzialny za rotację wewnętrzną w stawie ramiennym.
Unerwienie stawu ramiennego zapewniają gałęzie splotu ramiennego (plexus brachialis): nerw pachowy (nervus axillaris), nerw nadłopatkowy (nervus suprascapularis), nerw podłopatkowy (nervus subscapularis) oraz nerw piersiowo-grzbietowy (nervus thoracodorsalis). Układ krwionośny stawu ramiennego tworzy tętnica pachowa (arteria axillaris), będąca przedłużeniem tętnicy podobojczykowej, oraz towarzyszące jej żyły pachowe.
Ze względu na powyższe uwarunkowania anatomiczne masaż stawu ramiennego pełni istotną rolę w:
- poprawie mikrokrążenia w obrębie stawu ramiennego,
- redukcji obrzęków pourazowych i pooperacyjnych,
- przywracaniu ruchomości w stawie ramiennym,
- redukcji bólu w stanach zapalnych i zwyrodnieniowych,
- poprawie czucia i propriocepcji,
- redukcji napięcia mięśniowego mięśni stożka rotatorów i mięśnia naramiennego,
- profilaktyce przykurczów i zniekształceń,
- przygotowaniu tkanek do kolejnych etapów masażu kończyny górnej.
Pozycja pacjenta i masażysty
Masaż stawu ramiennego wykonywany jest w pozycji siedzącej. Pacjent siedzi na krześle lub taborecie, z kończyną górną spoczywającą na przedramieniu masażysty lub na podłokietniku. Staw ramienny może być ułożony w różnych pozycjach w zależności od opracowywanej struktury:
- Pozycja neutralna – ramię swobodnie zwisa wzdłuż tułowia, co umożliwia opracowanie mięśnia naramiennego i struktur przednich stawu ramiennego,
- Pozycja zgięta i przywiedziona – ramię zgięte pod kątem około 90° w stawie łokciowym i przywiedzione do tułowia, co umożliwia opracowanie torebki stawowej i struktur tylnych stawu ramiennego,
- Pozycja zgięta i odwiedziona – ramię zgięte pod kątem około 90° w stawie łokciowym i odwiedzione od tułowia, co umożliwia opracowanie dołu pachowego i struktur bocznych stawu ramiennego,
- Pozycja wyprostowana i przywiedziona – ramię wyprostowane w stawie łokciowym i przywiedzione do tułowia, co umożliwia opracowanie struktur tylnych stawu ramiennego.
Masażysta siedzi lub stoi naprzeciwko pacjenta, z przedramieniem pacjenta spoczywającym na jego przedramieniu lub na podkładce. Taka pozycja zapewnia stabilność opracowywanej kończyny i umożliwia masażyście swobodne operowanie obiema rękami.
Zasady ogólne masażu stawu ramiennego
Masaż stawu ramiennego podlega wszystkim ogólnym zasadom masażu klasycznego, ze szczególnym uwzględnieniem następujących reguł:
- Kierunek masażu – zgodny z przepływem krwi żylnej i limfy, tj. od łokcia w kierunku barku i dalej ku sercu.
- Stopniowanie siły – masaż rozpoczyna się od delikatnego głaskania, stopniowo zwiększając siłę bodźca w miarę przechodzenia do kolejnych technik.
- Powtarzalność – każdy chwyt wykonywany jest minimum dwukrotnie.
- Ciągłość – masaż nie powinien być przerywany; przejścia między technikami powinny być płynne.
- Bezbolesność – prawidłowo wykonany masaż stawu ramiennego nie powinien wywoływać bólu; pacjent może odczuwać lekki dyskomfort przy rozcieraniu struktur okołostawowych, ale nie powinien odczuwać ostrego bólu.
- Indywidualizacja – siła i czas trwania masażu powinny być dostosowane do wieku, płci, budowy ciała i stanu zdrowia pacjenta.
9.7.1. Głaskanie widełkowe
Definicja i cel techniki
Głaskanie widełkowe stawu ramiennego jest techniką rozpoczynającą masaż stawu ramiennego. Polega na płaskim, ciągłym przesuwaniu opuszek palców masażysty ułożonych w kształt widełek (palec wskazujący i środkowy rozstawione) po powierzchni stawu ramiennego, w kierunku od łokcia ku barkowi. Technika ta pełni funkcję adaptacyjną – przygotowuje tkanki stawu ramiennego do kolejnych, bardziej intensywnych technik, oraz funkcję diagnostyczną – umożliwia masażyście ocenę stanu tkanek, temperatury skóry, obecności obrzęków i ewentualnych zmian patologicznych.
Technika wykonania
Masażysta chwyta przedramię pacjenta jedną ręką, stabilizując je w pozycji neutralnej. Drugą ręką opuszki palca wskazującego i środkowego układa w kształt widełek na powierzchni stawu ramiennego, w okolicy wyrostka barkowego. Następnie masażysta przesuwa opuszki palców po powierzchni stawu ramiennego ruchem podłużnym, w kierunku od łokcia ku barkowi. Ruch powinien być ciągły, płynny, bez odrywania palców od skóry. Głaskanie widełkowe wykonuje się 2–3 razy.
Siła i tempo wykonania
Głaskanie widełkowe wykonuje się z siłą małą do średniej (ok. 10–25 mmHg), w tempie wolnym do umiarkowanego (ok. 2–3 ruchy na sekundę). Nacisk powinien być równomierny, bez szarpnięć i bez odrywania palców od skóry. Pacjent powinien odczuwać delikatny, przyjemny dotyk, bez bólu i dyskomfortu.
Wskazania i przeciwwskazania
Wskazania i przeciwwskazania są analogiczne do głaskania palców. Głaskanie widełkowe jest szczególnie wskazane jako technika wprowadzająca masaż stawu ramiennego, a także jako technika relaksacyjna w stanach napięcia emocjonalnego. Przeciwwskazania obejmują ostre stany zapalne stawu ramiennego, świeże urazy, otwarte rany oraz choroby skóry z przerwaniem ciągłości naskórka.
9.7.2. Głaskanie budkowe
Definicja i cel techniki
Głaskanie budkowe stawu ramiennego jest techniką polegającą na płaskim, ciągłym przesuwaniu dłoni masażysty ułożonej w kształt budki (palce lekko zgięte, tworzące kształt przypominający budkę) po powierzchni stawu ramiennego, w kierunku od łokcia ku barkowi. Technika ta umożliwia kompleksowe opracowanie całej powierzchni stawu ramiennego w jednym ruchu.
Technika wykonania
Masażysta chwyta przedramię pacjenta jedną ręką, stabilizując je w pozycji neutralnej. Drugą ręką dłoń układa w kształt budki (palce lekko zgięte, kciuk odwiedziony) i układa na powierzchni stawu ramiennego, w okolicy wyrostka barkowego. Następnie masażysta przesuwa dłoń po powierzchni stawu ramiennego ruchem podłużnym, w kierunku od łokcia ku barkowi, obejmując mięsień naramienny. Ruch powinien być ciągły, płynny, z równomiernym naciskiem. Głaskanie budkowe wykonuje się 2–3 razy.
Siła i tempo wykonania
Głaskanie budkowe wykonuje się z siłą małą do średniej (ok. 10–30 mmHg), w tempie wolnym do umiarkowanego. Nacisk powinien być równomierny na całą powierzchnię stawu ramiennego.
Wskazania i przeciwwskazania
Wskazania i przeciwwskazania są analogiczne do głaskania widełkowego.
9.7.3. Głaskanie daszkowe
Definicja i cel techniki
Głaskanie daszkowe stawu ramiennego jest techniką polegającą na płaskim, ciągłym przesuwaniu dłoni masażysty ułożonej w kształt daszku (palce lekko zgięte, tworzące kształt przypominający daszek) po powierzchni stawu ramiennego, w kierunku od łokcia ku barkowi. Technika ta umożliwia opracowanie wyrostka barkowego i struktur okolicy barkowej.
Technika wykonania
Masażysta chwyta przedramię pacjenta jedną ręką, stabilizując je w pozycji neutralnej. Drugą ręką dłoń układa w kształt daszku (palce lekko zgięte, kciuk odwiedziony) i układa na powierzchni stawu ramiennego, obejmując wyrostek barkowy. Następnie masażysta przesuwa dłoń po powierzchni stawu ramiennego ruchem podłużnym, w kierunku od łokcia ku barkowi, obejmując mięsień naramienny. Ruch powinien być ciągły, płynny, z równomiernym naciskiem. Głaskanie daszkowe wykonuje się 2–3 razy.
Siła i tempo wykonania
Głaskanie daszkowe wykonuje się z siłą małą do średniej (ok. 10–30 mmHg), w tempie wolnym do umiarkowanego. Nacisk powinien być równomierny na całą powierzchnię stawu ramiennego.
Wskazania i przeciwwskazania
Wskazania i przeciwwskazania są analogiczne do głaskania widełkowego. Głaskanie daszkowe jest szczególnie wskazane w stanach ograniczenia ruchomości w stawie ramiennym oraz w obrzękach okolicy barkowej.
9.7.4. Głaskanie pętlowe
Definicja i cel techniki
Głaskanie pętlowe stawu ramiennego jest techniką polegającą na płaskim, ciągłym przesuwaniu opuszek palców masażysty po powierzchni stawu ramiennego ruchem pętlowym (przypominającym kształtem pętlę), w kierunku od łokcia ku barkowi. Technika ta łączy elementy głaskania podłużnego i poprzecznego, umożliwiając bardziej kompleksowe opracowanie tkanek stawu ramiennego w jednym ruchu.
Technika wykonania
Masażysta chwyta przedramię pacjenta jedną ręką, stabilizując je w pozycji neutralnej. Drugą ręką opuszki palców układa na powierzchni stawu ramiennego, w okolicy wyrostka barkowego. Następnie masażysta przesuwa opuszki po powierzchni stawu ramiennego ruchem pętlowym – jednocześnie w kierunku podłużnym (od łokcia ku barkowi) i poprzecznym (od strony promieniowej do łokciowej i odwrotnie). Ruch powinien być ciągły, płynny, z równomiernym naciskiem. Głaskanie pętlowe wykonuje się 2–3 razy.
Siła i tempo wykonania
Głaskanie pętlowe wykonuje się z siłą małą do średniej (ok. 10–30 mmHg), w tempie wolnym do umiarkowanego. Nacisk powinien być równomierny, bez szarpnięć.
Wskazania i przeciwwskazania
Wskazania i przeciwwskazania są analogiczne do głaskania widełkowego. Głaskanie pętlowe jest szczególnie wskazane w stanach, w których konieczne jest jednoczesne opracowanie tkanek w dwóch kierunkach (np. w obrzękach stawu ramiennego, w ograniczeniu ruchomości w stawie ramiennym).
9.7.5. Głaskanie wahadłowe
Definicja i cel techniki
Głaskanie wahadłowe stawu ramiennego jest techniką polegającą na płaskim, ciągłym przesuwaniu opuszek palców masażysty po powierzchni stawu ramiennego ruchem wahadłowym (przypominającym ruch wahadła), w kierunku od łokcia ku barkowi. Technika ta łączy elementy głaskania podłużnego i poprzecznego, umożliwiając najbardziej kompleksowe opracowanie tkanek stawu ramiennego w jednym ruchu.
Technika wykonania
Masażysta chwyta przedramię pacjenta jedną ręką, stabilizując je w pozycji neutralnej. Drugą ręką opuszki palców układa na powierzchni stawu ramiennego, w okolicy wyrostka barkowego. Następnie masażysta przesuwa opuszki po powierzchni stawu ramiennego ruchem wahadłowym – jednocześnie w kierunku podłużnym (od łokcia ku barkowi) i poprzecznym (od strony promieniowej do łokciowej i odwrotnie). Ruch powinien być ciągły, płynny, z równomiernym naciskiem. Głaskanie wahadłowe wykonuje się 2–3 razy.
Siła i tempo wykonania
Głaskanie wahadłowe wykonuje się z siłą małą do średniej (ok. 10–30 mmHg), w tempie wolnym do umiarkowanego. Nacisk powinien być równomierny, bez szarpnięć.
Wskazania i przeciwwskazania
Wskazania i przeciwwskazania są analogiczne do głaskania widełkowego. Głaskanie wahadłowe jest szczególnie wskazane w stanach, w których konieczne jest jednoczesne opracowanie tkanek w wielu kierunkach (np. w obrzękach stawu ramiennego, w ograniczeniu ruchomości w stawie ramiennym, w stanach po unieruchomieniu).
9.7.6. Głaskanie poprzeczne (5 pasm)
Definicja i cel techniki
Głaskanie poprzeczne stawu ramiennego jest techniką polegającą na płaskim, ciągłym przesuwaniu opuszek palców masażysty po powierzchni stawu ramiennego ruchem poprzecznym, w kierunku od strony promieniowej do łokciowej i odwrotnie. Technika ta umożliwia kompleksowe opracowanie całej powierzchni stawu ramiennego w kierunku poprzecznym.
Głaskanie poprzeczne wykonuje się w pięciu pasmach:
- Pasmo pierwsze – po stronie przedniej stawu ramiennego (mięsień naramienny),
- Pasmo drugie – po stronie bocznej stawu ramiennego,
- Pasmo trzecie – po stronie tylnej stawu ramiennego,
- Pasmo czwarte – po stronie przyśrodkowej stawu ramiennego,
- Pasmo piąte – po stronie dolnej stawu ramiennego (dół pachowy).
Technika wykonania
Masażysta chwyta przedramię pacjenta jedną ręką, stabilizując je w pozycji neutralnej. Drugą ręką opuszki palców układa na powierzchni stawu ramiennego, w okolicy wyrostka barkowego, w pierwszym paśmie (po stronie przedniej). Następnie masażysta przesuwa opuszki po powierzchni stawu ramiennego ruchem poprzecznym, w kierunku od strony promieniowej do łokciowej i odwrotnie. Ruch powinien być ciągły, płynny, z równomiernym naciskiem. Po opracowaniu pierwszego pasma masażysta przechodzi do kolejnego pasma. Głaskanie poprzeczne wykonuje się 2–3 razy na każdym z pięciu pasm.
Siła i tempo wykonania
Głaskanie poprzeczne wykonuje się z siłą małą do średniej (ok. 10–25 mmHg), w tempie wolnym do umiarkowanego. Nacisk powinien być równomierny, bez szarpnięć.
Wskazania i przeciwwskazania
Wskazania i przeciwwskazania są analogiczne do głaskania widełkowego.
9.7.7. Głaskanie paliczkowe w dole pachowym
Definicja i cel techniki
Głaskanie paliczkowe w dole pachowym jest techniką celowaną, polegającą na płaskim, ciągłym przesuwaniu paliczków (drugich paliczków) palców masażysty po powierzchni dołu pachowego, w kierunku od łokcia ku barkowi. Technika ta umożliwia bezpośrednie oddziaływanie na struktury naczyniowo-nerwowe przebiegające w dole pachowym, poprawę mikrokrążenia oraz przygotowanie tkanek do kolejnych, bardziej intensywnych technik.
Technika wykonania
Masażysta chwyta przedramię pacjenta jedną ręką, stabilizując je w pozycji zgiętej i odwiedzionej. Drugą ręką paliczki (drugie paliczki) palców układa na powierzchni dołu pachowego. Następnie masażysta przesuwa paliczki po powierzchni dołu pachowego ruchem podłużnym, w kierunku od łokcia ku barkowi. Ruch powinien być ciągły, płynny, z równomiernym naciskiem. Głaskanie paliczkowe w dole pachowym wykonuje się 2–3 razy.
Siła i tempo wykonania
Głaskanie paliczkowe w dole pachowym wykonuje się z siłą małą do średniej (ok. 10–25 mmHg), w tempie wolnym do umiarkowanego. Nacisk powinien być równomierny, bez szarpnięć. Ze względu na delikatność struktur dołu pachowego (przebiegają tam ważne struktury naczyniowo-nerwowe), głaskanie paliczkowe w dole pachowym wymaga szczególnej delikatności.
Wskazania i przeciwwskazania
Wskazania i przeciwwskazania są analogiczne do głaskania widełkowego. Głaskanie paliczkowe w dole pachowym jest szczególnie wskazane w stanach, w których konieczne jest delikatne opracowanie struktur dołu pachowego (np. w stanach zapalnych ścięgien, w obrzękach). Przeciwwskazania obejmują ostre stany zapalne dołu pachowego, świeże urazy oraz choroby skóry z przerwaniem ciągłości naskórka.
9.7.8. Głaskanie śrubowe w dole pachowym
Definicja i cel techniki
Głaskanie śrubowe w dole pachowym jest techniką celowaną, polegającą na płaskim przesuwaniu opuszek palców masażysty po powierzchni dołu pachowego ruchem śrubowym (spiralnym), w kierunku od łokcia ku barkowi. Technika ta łączy elementy głaskania podłużnego i spiralnego, umożliwiając najbardziej kompleksowe opracowanie tkanek dołu pachowego w jednym ruchu.
Technika wykonania
Masażysta chwyta przedramię pacjenta jedną ręką, stabilizując je w pozycji zgiętej i odwiedzionej. Drugą ręką opuszki palców układa na powierzchni dołu pachowego. Następnie masażysta przesuwa opuszki po powierzchni dołu pachowego ruchem śrubowym – jednocześnie w kierunku podłużnym (od łokcia ku barkowi) i obrotowym. Ruch powinien być ciągły, płynny, z równomiernym naciskiem. Głaskanie śrubowe w dole pachowym wykonuje się 2–3 razy.
Siła i tempo wykonania
Głaskanie śrubowe w dole pachowym wykonuje się z siłą małą do średniej (ok. 10–30 mmHg), w tempie wolnym do umiarkowanego. Nacisk powinien być równomierny, bez szarpnięć.
Wskazania i przeciwwskazania
Wskazania i przeciwwskazania są analogiczne do głaskania widełkowego. Głaskanie śrubowe w dole pachowym jest szczególnie wskazane w stanach, w których konieczne jest jednoczesne opracowanie tkanek w wielu kierunkach (np. w obrzękach dołu pachowego, w ograniczeniu ruchomości w stawie ramiennym).
9.7.9. Głaskanie obrotowe stawu ramiennego (nowa technika)
Definicja i cel techniki
Głaskanie obrotowe stawu ramiennego jest nową techniką, polegającą na płaskim przesuwaniu opuszek palców masażysty po powierzchni stawu ramiennego ruchem obrotowym (okrężnym), w kierunku od łokcia ku barkowi. Technika ta łączy elementy głaskania podłużnego, poprzecznego i obrotowego, umożliwiając najbardziej kompleksowe opracowanie tkanek stawu ramiennego w jednym ruchu.
Technika wykonania
Masażysta chwyta przedramię pacjenta jedną ręką, stabilizując je w pozycji neutralnej. Drugą ręką opuszki palców układa na powierzchni stawu ramiennego, w okolicy wyrostka barkowego. Następnie masażysta przesuwa opuszki po powierzchni stawu ramiennego ruchem obrotowym – jednocześnie w kierunku podłużnym (od łokcia ku barkowi), poprzecznym (od strony promieniowej do łokciowej i odwrotnie) i obrotowym. Ruch powinien być ciągły, płynny, z równomiernym naciskiem. Głaskanie obrotowe wykonuje się 2–3 razy.
Siła i tempo wykonania
Głaskanie obrotowe wykonuje się z siłą małą do średniej (ok. 10–30 mmHg), w tempie wolnym do umiarkowanego. Nacisk powinien być równomierny, bez szarpnięć.
Wskazania i przeciwwskazania
Wskazania i przeciwwskazania są analogiczne do głaskania widełkowego. Głaskanie obrotowe jest szczególnie wskazane w stanach, w których konieczne jest jednoczesne opracowanie tkanek w wielu kierunkach (np. w obrzękach stawu ramiennego, w ograniczeniu ruchomości w stawie ramiennym, w stanach po unieruchomieniu).
9.7.10. Podkówka kciukami
Definicja i cel techniki
Podkówka kciukami stawu ramiennego jest techniką polegającą na przesuwaniu opuszek kciuków masażysty po powierzchni stawu ramiennego ruchem przypominającym kształtem podkówkę, z jednoczesnym przemieszczaniem skóry względem tkanek głębszych. Technika ta umożliwia bezpośrednie oddziaływanie na mięsień naramienny, poprawę mikrokrążenia oraz przygotowanie tkanek do kolejnych technik.
Technika wykonania
Masażysta chwyta przedramię pacjenta jedną ręką, stabilizując je w pozycji neutralnej. Drugą ręką opuszki obu kciuków układa na powierzchni stawu ramiennego, w okolicy wyrostka barkowego. Następnie masażysta przesuwa opuszki obu kciuków po powierzchni stawu ramiennego ruchem przypominającym kształtem podkówkę, z jednoczesnym przemieszczaniem skóry względem tkanek głębszych, w kierunku od łokcia ku barkowi. Podkówka kciukami wykonuje się 2–3 razy.
Siła i tempo wykonania
Podkówka kciukami wykonuje się z siłą średnią (ok. 20–45 mmHg), w tempie umiarkowanym (ok. 2–3 ruchy na sekundę). Nacisk powinien być równomierny, z jednoczesnym przemieszczaniem skóry względem tkanek głębszych.
Wskazania i przeciwwskazania
Wskazania i przeciwwskazania są analogiczne do rozcierania kciukami. Podkówka kciukami jest szczególnie wskazana w stanach ograniczenia ruchomości w stawie ramiennym oraz w obrzękach okolicy barkowej.
9.7.11. Podkówka ośmioma palcami
Definicja i cel techniki
Podkówka ośmioma palcami stawu ramiennego jest techniką polegającą na przesuwaniu opuszek ośmiu palców masażysta (czterech palców obu rąk) po powierzchni stawu ramiennego ruchem przypominającym kształtem podkówkę, z jednoczesnym przemieszczaniem skóry względem tkanek głębszych. Technika ta umożliwia kompleksowe opracowanie całej powierzchni stawu ramiennego w jednym ruchu.
Technika wykonania
Masażysta chwyta przedramię pacjenta oburącz, obejmując je z dwóch stron. Następnie masażysta przesuwa osiem palców (cztery palce każdej ręki) po powierzchni stawu ramiennego ruchem przypominającym kształtem podkówkę, z jednoczesnym przemieszczaniem skóry względem tkanek głębszych, w kierunku od łokcia ku barkowi. Podkówka ośmioma palcami wykonuje się 2–3 razy.
Siła i tempo wykonania
Podkówka ośmioma palcami wykonuje się z siłą średnią (ok. 20–45 mmHg), w tempie umiarkowanym. Nacisk powinien być symetryczny z obu stron stawu ramiennego, z jednoczesnym przemieszczaniem skóry względem tkanek głębszych.
Wskazania i przeciwwskazania
Wskazania i przeciwwskazania są analogiczne do podkówki kciukami.
9.7.12. Rozcieranie pasmowe czterema palcami (6 pasm)
Definicja i cel techniki
Rozcieranie pasmowe czterema palcami stawu ramiennego jest techniką polegającą na przesuwaniu opuszek czterech palców masażysta (palców wskazującego, środkowego, serdecznego i małego) po powierzchni stawu ramiennego ruchem podłużnym, z jednoczesnym przemieszczaniem skóry względem tkanek głębszych. Technika ta umożliwia systematyczne opracowanie stawu ramiennego pasmo po paśmie, rozgrzanie tkanek oraz przygotowanie tkanek do kolejnych technik.
Rozcieranie pasmowe czterema palcami wykonuje się w sześciu pasmach:
- Pasmo pierwsze – po stronie przedniej stawu ramiennego (mięsień naramienny),
- Pasmo drugie – po stronie bocznej stawu ramiennego,
- Pasmo trzecie – po stronie tylnej stawu ramiennego,
- Pasmo czwarte – po stronie przyśrodkowej stawu ramiennego,
- Pasmo piąte – po stronie dolnej stawu ramiennego (dół pachowy),
- Pasmo szóste – po stronie górnej stawu ramiennego (wyrostek barkowy).
Technika wykonania
Masażysta chwyta przedramię pacjenta jedną ręką, stabilizując je w pozycji neutralnej. Drugą ręką cztery palce (wskazujący, środkowy, serdeczny i mały) układa na powierzchni stawu ramiennego, w okolicy wyrostka barkowego, w pierwszym paśmie (po stronie przedniej). Następnie masażysta przesuwa cztery palce po powierzchni stawu ramiennego ruchem podłużnym, z jednoczesnym przemieszczaniem skóry względem tkanek głębszych, w kierunku od łokcia ku barkowi. Po opracowaniu pierwszego pasma masażysta przechodzi do kolejnego pasma. Rozcieranie pasmowe czterema palcami wykonuje się 2–3 razy na każdym z sześciu pasm.
Siła i tempo wykonania
Rozcieranie pasmowe czterema palcami wykonuje się z siłą średnią (ok. 20–45 mmHg), w tempie umiarkowanym. Nacisk powinien być równomierny, z jednoczesnym przemieszczaniem skóry względem tkanek głębszych.
Wskazania i przeciwwskazania
Wskazania i przeciwwskazania są analogiczne do rozcierania podłużnego kciukami.
9.7.13. Rozcieranie karatowe (2 sposoby)
Definicja i cel techniki
Rozcieranie karatowe stawu ramiennego jest techniką polegającą na przesuwaniu krawędzi dłoni masażysty po powierzchni stawu ramiennego ruchem przypominającym ruch karate, z jednoczesnym przemieszczaniem skóry względem tkanek głębszych. Technika ta umożliwia głębokie oddziaływanie na tkanki miękkie stawu ramiennego, redukcję napięcia mięśniowego oraz poprawę mikrokrążenia.
Rozcieranie karatowe wykonuje się w dwóch sposobach:
- Sposób pierwszy – masażysta przesuwa krawędź dłoni po powierzchni stawu ramiennego ruchem podłużnym,
- Sposób drugi – masażysta przesuwa krawędź dłoni po powierzchni stawu ramiennego ruchem poprzecznym.
Technika wykonania
Sposób pierwszy:
Masażysta chwyta przedramię pacjenta jedną ręką, stabilizując je w pozycji neutralnej. Drugą ręką krawędź dłoni układa na powierzchni stawu ramiennego, w okolicy wyrostka barkowego. Następnie masażysta przesuwa krawędź dłoni po powierzchni stawu ramiennego ruchem podłużnym, z jednoczesnym przemieszczaniem skóry względem tkanek głębszych, w kierunku od łokcia ku barkowi. Rozcieranie karatowe wykonuje się 2–3 razy.
Sposób drugi:
Masażysta chwyta przedramię pacjenta jedną ręką, stabilizując je w pozycji neutralnej. Drugą ręką krawędź dłoni układa na powierzchni stawu ramiennego, w okolicy wyrostka barkowego. Następnie masażysta przesuwa krawędź dłoni po powierzchni stawu ramiennego ruchem poprzecznym, z jednoczesnym przemieszczaniem skóry względem tkanek głębszych, w kierunku od strony promieniowej do łokciowej i odwrotnie. Rozcieranie karatowe wykonuje się 2–3 razy.
Siła i tempo wykonania
Rozcieranie karatowe wykonuje się z siłą średnią do dużej (ok. 25–50 mmHg), w tempie umiarkowanym. Nacisk powinien być równomierny, z jednoczesnym przemieszczaniem skóry względem tkanek głębszych.
Wskazania i przeciwwskazania
Wskazania i przeciwwskazania są analogiczne do rozcierania podłużnego kciukami. Rozcieranie karatowe jest szczególnie wskazane w stanach napięcia mięśniowego mięśni stawu ramiennego, w przykurczach mięśni oraz w stanach po unieruchomieniu.
9.7.14. Rozcieranie dziewięcioma palcami
Definicja i cel techniki
Rozcieranie dziewięcioma palcami stawu ramiennego jest techniką polegającą na przesuwaniu opuszek dziewięciu palców masażysta (czterech palców jednej ręki i pięciu palców drugiej ręki) po powierzchni stawu ramiennego, z jednoczesnym przemieszczaniem skóry względem tkanek głębszych. Technika ta umożliwia kompleksowe opracowanie całej powierzchni stawu ramiennego w jednym ruchu, z największą powierzchnią kontaktu spośród wszystkich technik rozcierania.
Technika wykonania
Masażysta chwyta przedramię pacjenta oburącz, obejmując je z dwóch stron. Następnie masażysta przesuwa dziewięć palców (cztery palce jednej ręki i pięć palców drugiej ręki) po powierzchni stawu ramiennego ruchem podłużnym lub okrężnym, z jednoczesnym przemieszczaniem skóry względem tkanek głębszych, w kierunku od łokcia ku barkowi. Rozcieranie dziewięcioma palcami wykonuje się 2–3 razy.
Siła i tempo wykonania
Rozcieranie dziewięcioma palcami wykonuje się z siłą średnią (ok. 20–45 mmHg), w tempie umiarkowanym. Nacisk powinien być symetryczny z obu stron stawu ramiennego, z jednoczesnym przemieszczaniem skóry względem tkanek głębszych.
Wskazania i przeciwwskazania
Wskazania i przeciwwskazania są analogiczne do rozcierania podłużnego kciukami.
9.7.15. Rozcieranie dziesięcioma palcami
Definicja i cel techniki
Rozcieranie dziesięcioma palcami stawu ramiennego jest techniką polegającą na przesuwaniu opuszek dziesięciu palców masażysta (pięciu palców obu rąk) po powierzchni stawu ramiennego, z jednoczesnym przemieszczaniem skóry względem tkanek głębszych. Technika ta umożliwia kompleksowe opracowanie całej powierzchni stawu ramiennego w jednym ruchu, z największą powierzchnią kontaktu spośród wszystkich technik rozcierania.
Technika wykonania
Masażysta chwyta przedramię pacjenta oburącz, obejmując je z dwóch stron. Następnie masażysta przesuwa dziesięć palców (pięć palców każdej ręki) po powierzchni stawu ramiennego ruchem podłużnym lub okrężnym, z jednoczesnym przemieszczaniem skóry względem tkanek głębszych, w kierunku od łokcia ku barkowi. Rozcieranie dziesięcioma palcami wykonuje się 2–3 razy.
Siła i tempo wykonania
Rozcieranie dziesięcioma palcami wykonuje się z siłą średnią (ok. 20–45 mmHg), w tempie umiarkowanym. Nacisk powinien być symetryczny z obu stron stawu ramiennego, z jednoczesnym przemieszczaniem skóry względem tkanek głębszych.
Wskazania i przeciwwskazania
Wskazania i przeciwwskazania są analogiczne do rozcierania podłużnego kciukami.
9.7.16. Rozcieranie kłębami
Definicja i cel techniki
Rozcieranie kłębami stawu ramiennego jest techniką polegającą na przesuwaniu kłębów (mięśni kłębu) masażysta po powierzchni stawu ramiennego, z jednoczesnym przemieszczaniem skóry względem tkanek głębszych. Technika ta umożliwia bardziej skoncentrowane oddziaływanie na tkanki stawu ramiennego niż rozcieranie opuszkami palców.
Technika wykonania
Masażysta chwyta przedramię pacjenta jedną ręką, stabilizując je w pozycji neutralnej. Drugą ręką kłąb (mięsień kłębu) układa na powierzchni stawu ramiennego, w okolicy wyrostka barkowego. Następnie masażysta przesuwa kłąb po powierzchni stawu ramiennego ruchem podłużnym lub okrężnym, z jednoczesnym przemieszczaniem skóry względem tkanek głębszych, w kierunku od łokcia ku barkowi. Rozcieranie kłębami wykonuje się 2–3 razy.
Siła i tempo wykonania
Rozcieranie kłębami wykonuje się z siłą średnią do dużej (ok. 25–50 mmHg), w tempie umiarkowanym. Nacisk powinien być równomierny, z jednoczesnym przemieszczaniem skóry względem tkanek głębszych.
Wskazania i przeciwwskazania
Wskazania i przeciwwskazania są analogiczne do rozcierania podłużnego kciukami.
9.7.17. Opracowanie torebki stawowej (2 ułożenia ręki)
Definicja i cel techniki
Opracowanie torebki stawowej stawu ramiennego jest techniką celowaną, polegającą na przesuwaniu opuszek palców masażysty po powierzchni torebki stawowej stawu ramiennego, z jednoczesnym przemieszczaniem skóry względem tkanek głębszych. Technika ta umożliwia bezpośrednie oddziaływanie na torebkę stawową, poprawę mikrokrążenia oraz przygotowanie tkanek do kolejnych technik.
Opracowanie torebki stawowej wykonuje się w dwóch ułożeniach ręki:
- Ułożenie pierwsze – ramię zgięte i przywiedzione, co umożliwia opracowanie torebki stawowej po stronie tylnej,
- Ułożenie drugie – ramię zgięte i odwiedzione, co umożliwia opracowanie torebki stawowej po stronie przedniej.
Technika wykonania
Ułożenie pierwsze (ramię zgięte i przywiedzione):
Masażysta chwyta przedramię pacjenta jedną ręką, stabilizując je w pozycji zgiętej i przywiedzionej. Drugą ręką opuszki palców układa na powierzchni torebki stawowej stawu ramiennego, po stronie tylnej. Następnie masażysta przesuwa opuszki po powierzchni torebki stawowej ruchem podłużnym lub okrężnym, z jednoczesnym przemieszczaniem skóry względem tkanek głębszych. Opracowanie torebki stawowej wykonuje się 2–3 razy.
Ułożenie drugie (ramię zgięte i odwiedzione):
Masażysta chwyta przedramię pacjenta jedną ręką, stabilizując je w pozycji zgiętej i odwiedzionej. Drugą ręką opuszki palców układa na powierzchni torebki stawowej stawu ramiennego, po stronie przedniej. Następnie masażysta przesuwa opuszki po powierzchni torebki stawowej ruchem podłużnym lub okrężnym, z jednoczesnym przemieszczaniem skóry względem tkanek głębszych. Opracowanie torebki stawowej wykonuje się 2–3 razy.
Siła i tempo wykonania
Opracowanie torebki stawowej wykonuje się z siłą średnią (ok. 20–45 mmHg), w tempie wolnym do umiarkowanego (ok. 1–2 ruchy na sekundę). Nacisk powinien być precyzyjny, skierowany bezpośrednio na torebkę stawową, bez nadmiernego ucisku na kości. Pacjent może odczuwać lekki dyskomfort, ale nie powinien odczuwać ostrego bólu.
Wskazania i przeciwwskazania
Wskazania i przeciwwskazania są analogiczne do rozcierania podłużnego kciukami. Opracowanie torebki stawowej jest szczególnie wskazane w stanach zapalnych torebki stawowej, w stanach po urazach torebki stawowej oraz w ograniczeniu ruchomości w stawie ramiennym.
9.7.18. Rozcieranie promieniste stawu ramiennego (nowa technika)
Definicja i cel techniki
Rozcieranie promieniste stawu ramiennego jest nową techniką, polegającą na przesuwaniu opuszek palców masażysty po powierzchni stawu ramiennego ruchem promienistym (przypominającym kształtem promienie), z jednoczesnym przemieszczaniem skóry względem tkanek głębszych. Technika ta łączy elementy rozcierania podłużnego, poprzecznego i okrężnego, umożliwiając najbardziej kompleksowe opracowanie tkanek stawu ramiennego w jednym ruchu.
Technika wykonania
Masażysta chwyta przedramię pacjenta jedną ręką, stabilizując je w pozycji neutralnej. Drugą ręką opuszki palców układa na powierzchni stawu ramiennego, w okolicy wyrostka barkowego. Następnie masażysta przesuwa opuszki po powierzchni stawu ramiennego ruchem promienistym – jednocześnie w kierunku podłużnym (od łokcia ku barkowi), poprzecznym (od strony promieniowej do łokciowej i odwrotnie) i okrężnym. Ruch powinien być ciągły, płynny, z jednoczesnym przemieszczaniem skóry względem tkanek głębszych. Rozcieranie promieniste wykonuje się 2–3 razy.
Siła i tempo wykonania
Rozcieranie promieniste wykonuje się z siłą średnią (ok. 20–45 mmHg), w tempie umiarkowanym. Nacisk powinien być równomierny, z jednoczesnym przemieszczaniem skóry względem tkanek głębszych.
Wskazania i przeciwwskazania
Wskazania i przeciwwskazania są analogiczne do rozcierania podłużnego kciukami. Rozcieranie promieniste jest szczególnie wskazane w stanach, w których konieczne jest jednoczesne opracowanie tkanek w wielu kierunkach (np. w zrostach tkanek miękkich stawu ramiennego, w ograniczeniu ruchomości w stawie ramiennym).
9.7.19. Ugniatanie poprzeczne (4 pasma)
Definicja i cel techniki
Ugniatanie poprzeczne stawu ramiennego jest techniką polegającą na chwytaniu i ściskaniu tkanek miękkich stawu ramiennego w kierunku poprzecznym, z jednoczesnym przesuwaniem tkanek w kierunku poprzecznym. Technika ta umożliwia głębokie oddziaływanie na mięśnie stawu ramiennego, redukcję napięcia mięśniowego oraz poprawę mikrokrążenia.
Ugniatanie poprzeczne wykonuje się w czterech pasmach:
- Pasmo pierwsze – po stronie przedniej stawu ramiennego (mięsień naramienny),
- Pasmo drugie – po stronie bocznej stawu ramiennego,
- Pasmo trzecie – po stronie tylnej stawu ramiennego,
- Pasmo czwarte – po stronie przyśrodkowej stawu ramiennego.
Technika wykonania
Masażysta chwyta przedramię pacjenta jedną ręką, stabilizując je w pozycji neutralnej. Drugą ręką opuszki palców układa na tkankach miękkich stawu ramiennego, w okolicy wyrostka barkowego, w pierwszym paśmie (po stronie przedniej). Następnie masażysta wykonuje ruchy ugniatające tkanki miękkie stawu ramiennego w kierunku poprzecznym – chwyta tkanki miękkie między opuszki, ściska je, przesuwa w kierunku poprzecznym, a następnie zwalnia ucisk. Po opracowaniu pierwszego pasma masażysta przechodzi do kolejnego pasma. Ugniatanie poprzeczne wykonuje się 2–3 razy na każdym z czterech pasm.
Siła i tempo wykonania
Ugniatanie poprzeczne wykonuje się z siłą średnią do dużej (ok. 30–55 mmHg), w tempie umiarkowanym (ok. 1–2 ruchy na sekundę). Nacisk powinien być równomierny, bez szarpnięć. Pacjent może odczuwać lekki dyskomfort, ale nie powinien odczuwać ostrego bólu.
Wskazania i przeciwwskazania
Wskazania i przeciwwskazania są analogiczne do rozcierania podłużnego kciukami. Ugniatanie poprzeczne jest szczególnie wskazane w stanach napięcia mięśniowego mięśni stawu ramiennego, w przykurczach mięśni oraz w stanach po unieruchomieniu.
9.7.20. Ugniatanie podłużne
Definicja i cel techniki
Ugniatanie podłużne stawu ramiennego jest techniką polegającą na chwytaniu i ściskaniu tkanek miękkich stawu ramiennego w kierunku podłużnym, z jednoczesnym przesuwaniem tkanek w kierunku podłużnym. Technika ta umożliwia głębokie oddziaływanie na mięśnie stawu ramiennego, redukcję napięcia mięśniowego oraz poprawę mikrokrążenia.
Technika wykonania
Masażysta chwyta przedramię pacjenta jedną ręką, stabilizując je w pozycji neutralnej. Drugą ręką opuszki palców układa na tkankach miękkich stawu ramiennego, w okolicy wyrostka barkowego. Następnie masażysta wykonuje ruchy ugniatające tkanki miękkie stawu ramiennego w kierunku podłużnym – chwyta tkanki miękkie między opuszki, ściska je, przesuwa w kierunku podłużnym (od łokcia ku barkowi), a następnie zwalnia ucisk. Ugniatanie podłużne wykonuje się 2–3 razy.
Siła i tempo wykonania
Ugniatanie podłużne wykonuje się z siłą średnią do dużej (ok. 30–55 mmHg), w tempie umiarkowanym. Nacisk powinien być równomierny, bez szarpnięć.
Wskazania i przeciwwskazania
Wskazania i przeciwwskazania są analogiczne do ugniatania poprzecznego.
9.7.21. Mieszenie
Definicja i cel techniki
Mieszenie stawu ramiennego jest techniką polegającą na chwytaniu i ściskaniu tkanek miękkich stawu ramiennego ruchem mieszenia (przypominającym mieszanie ciasta), z jednoczesnym przesuwaniem tkanek w wielu kierunkach. Technika ta umożliwia kompleksowe opracowanie tkanek miękkich stawu ramiennego w jednym ruchu.
Technika wykonania
Masażysta chwyta przedramię pacjenta jedną ręką, stabilizując je w pozycji neutralnej. Drugą ręką opuszki palców układa na tkankach miękkich stawu ramiennego, w okolicy wyrostka barkowego. Następnie masażysta wykonuje ruchy mieszenia tkanki miękkie stawu ramiennego – jednocześnie w kierunku podłużnym (od łokcia ku barkowi), poprzecznym (od strony promieniowej do łokciowej i odwrotnie) i okrężnym. Ruch powinien być ciągły, płynny, z jednoczesnym przemieszczaniem tkanek. Mieszenie wykonuje się 2–3 razy.
Siła i tempo wykonania
Mieszenie wykonuje się z siłą średnią do dużej (ok. 30–55 mmHg), w tempie umiarkowanym. Nacisk powinien być równomierny, bez szarpnięć.
Wskazania i przeciwwskazania
Wskazania i przeciwwskazania są analogiczne do ugniatania poprzecznego. Mieszenie jest szczególnie wskazane w stanach, w których konieczne jest jednoczesne opracowanie tkanek w wielu kierunkach (np. w zrostach tkanek miękkich stawu ramiennego, w ograniczeniu ruchomości w stawie ramiennym).
9.7.22. Ugniatanie orbitalne stawu ramiennego (nowa technika)
Definicja i cel techniki
Ugniatanie orbitalne stawu ramiennego jest nową techniką, polegającą na chwytaniu i ściskaniu tkanek miękkich stawu ramiennego ruchem orbitalnym (okrężnym, przypominającym ruch orbitalny), z jednoczesnym przesuwaniem tkanek w kierunku podłużnym. Technika ta łączy elementy ugniatania podłużnego i obrotowego, umożliwiając najbardziej kompleksowe opracowanie tkanek stawu ramiennego w jednym ruchu.
Technika wykonania
Masażysta chwyta przedramię pacjenta jedną ręką, stabilizując je w pozycji neutralnej. Drugą ręką opuszki palców układa na tkankach miękkich stawu ramiennego, w okolicy wyrostka barkowego. Następnie masażysta wykonuje ruchy ugniatające tkanki miękkie stawu ramiennego ruchem orbitalnym – jednocześnie w kierunku podłużnym (od łokcia ku barkowi) i obrotowym. Ruch powinien być ciągły, płynny, z jednoczesnym przemieszczaniem tkanek. Ugniatanie orbitalne wykonuje się 2–3 razy.
Siła i tempo wykonania
Ugniatanie orbitalne wykonuje się z siłą średnią do dużej (ok. 30–55 mmHg), w tempie umiarkowanym. Nacisk powinien być równomierny, bez szarpnięć.
Wskazania i przeciwwskazania
Wskazania i przeciwwskazania są analogiczne do ugniatania poprzecznego. Ugniatanie orbitalne jest szczególnie wskazane w stanach, w których konieczne jest jednoczesne opracowanie tkanek w wielu kierunkach (np. w zrostach tkanek miękkich stawu ramiennego, w ograniczeniu ruchomości w stawie ramiennym).
9.7.23. Ręka za ręką (uciski)
Definicja i cel techniki
Ręka za ręką (uciski) stawu ramiennego jest techniką polegającą na uciskaniu tkanek miękkich stawu ramiennego opuszkami palców masażysty ułożonymi jeden za drugim, z jednoczesnym przesuwaniem opuszek po powierzchni tkanek miękkich. Technika ta umożliwia głębokie oddziaływanie na tkanki miękkie stawu ramiennego, stymulację receptorów czuciowych oraz poprawę mikrokrążenia.
Technika wykonania
Masażysta chwyta przedramię pacjenta jedną ręką, stabilizując je w pozycji neutralnej. Drugą ręką opuszki palców układa na tkankach miękkich stawu ramiennego, w okolicy wyrostka barkowego, jeden za drugim. Następnie masażysta wykonuje ucisk opuszkami palców ułożonymi jeden za drugim, jednocześnie przesuwając opuszki po powierzchni tkanek miękkich, w kierunku od łokcia ku barkowi. Ręka za ręką wykonuje się 2–3 razy.
Siła i tempo wykonania
Ręka za ręką wykonuje się z siłą średnią do dużej (ok. 30–55 mmHg), w tempie wolnym do umiarkowanego. Nacisk powinien być równomierny, bez szarpnięć.
Wskazania i przeciwwskazania
Wskazania i przeciwwskazania są analogiczne do rozcierania podłużnego kciukami. Ręka za ręką jest szczególnie wskazana w stanach, w których konieczne jest głębokie oddziaływanie na tkanki miękkie stawu ramiennego (np. w punktach spustowych, w zrostach tkanek miękkich stawu ramiennego, w zaburzeniach czucia).
9.7.24. Ucisk podłużny
Definicja i cel techniki
Ucisk podłużny stawu ramiennego jest techniką polegającą na uciskaniu tkanek miękkich stawu ramiennego opuszkami palców masażysty ruchem podłużnym, z jednoczesnym przesuwaniem opuszek po powierzchni tkanek miękkich. Technika ta umożliwia głębokie oddziaływanie na tkanki miękkie stawu ramiennego, stymulację receptorów czuciowych oraz poprawę mikrokrążenia.
Technika wykonania
Masażysta chwyta przedramię pacjenta jedną ręką, stabilizując je w pozycji neutralnej. Drugą ręką opuszki palców układa na tkankach miękkich stawu ramiennego, w okolicy wyrostka barkowego. Następnie masażysta wykonuje ucisk opuszkami palców ruchem podłużnym, jednocześnie przesuwając opuszki po powierzchni tkanek miękkich, w kierunku od łokcia ku barkowi. Ucisk podłużny wykonuje się 2–3 razy.
Siła i tempo wykonania
Ucisk podłużny wykonuje się z siłą średnią do dużej (ok. 30–55 mmHg), w tempie wolnym do umiarkowanego. Nacisk powinien być równomierny, bez szarpnięć.
Wskazania i przeciwwskazania
Wskazania i przeciwwskazania są analogiczne do ucisków oburącz. Ucisk podłużny jest szczególnie wskazany w stanach, w których konieczne jest głębokie oddziaływanie na tkanki miękkie stawu ramiennego (np. w punktach spustowych, w zrostach tkanek miękkich stawu ramiennego, w zaburzeniach czucia).
9.7.25. Szczypanie
Definicja i cel techniki
Szczypanie stawu ramiennego jest techniką polegającą na chwytaniu i ściskaniu tkanek miękkich stawu ramiennego opuszkami kciuka i palca wskazującego masażysty ruchem szczypania, z jednoczesnym przesuwaniem opuszek po powierzchni tkanek miękkich. Technika ta umożliwia głębokie oddziaływanie na tkanki miękkie stawu ramiennego, stymulację receptorów czuciowych oraz poprawę mikrokrążenia.
Technika wykonania
Masażysta chwyta przedramię pacjenta jedną ręką, stabilizując je w pozycji neutralnej. Drugą ręką opuszki kciuka i palca wskazującego układa na tkankach miękkich stawu ramiennego, w okolicy wyrostka barkowego. Następnie masażysta wykonuje ruchy szczypania tkanki miękkie stawu ramiennego – chwyta tkanki miękkie między opuszki kciuka i palca wskazującego, ściska je, przesuwa w kierunku podłużnym (od łokcia ku barkowi), a następnie zwalnia ucisk. Szczypanie wykonuje się 2–3 razy.
Siła i tempo wykonania
Szczypanie wykonuje się z siłą średnią do dużej (ok. 30–55 mmHg), w tempie umiarkowanym. Nacisk powinien być równomierny, bez szarpnięć. Pacjent może odczuwać lekki dyskomfort, ale nie powinien odczuwać ostrego bólu.
Wskazania i przeciwwskazania
Wskazania i przeciwwskazania są analogiczne do rozcierania podłużnego kciukami. Szczypanie jest szczególnie wskazane w stanach, w których konieczne jest głębokie oddziaływanie na tkanki miękkie stawu ramiennego (np. w zrostach tkanek miękkich stawu ramiennego, w ograniczeniu ruchomości w stawie ramiennym).
9.7.26. Uciski kaskadowe stawu ramiennego (nowa technika)
Definicja i cel techniki
Uciski kaskadowe stawu ramiennego są nową techniką, polegającą na uciskaniu tkanek miękkich stawu ramiennego opuszkami palców masażysty ruchem kaskadowym (przypominającym kształtem kaskadę), z jednoczesnym przesuwaniem opuszek po powierzchni tkanek miękkich. Technika ta łączy elementy ucisków podłużnych i kaskadowych, umożliwiając najbardziej kompleksowe opracowanie tkanek stawu ramiennego w jednym ruchu.
Technika wykonania
Masażysta chwyta przedramię pacjenta jedną ręką, stabilizując je w pozycji neutralnej. Drugą ręką opuszki palców układa na tkankach miękkich stawu ramiennego, w okolicy wyrostka barkowego. Następnie masażysta wykonuje ucisk opuszkami palców ruchem kaskadowym – jednocześnie w kierunku podłużnym (od łokcia ku barkowi) i obrotowym. Ruch powinien być ciągły, płynny, z jednoczesnym przesuwaniem opuszek po powierzchni tkanek miękkich. Uciski kaskadowe wykonuje się 2–3 razy.
Siła i tempo wykonania
Uciski kaskadowe wykonuje się z siłą średnią do dużej (ok. 30–55 mmHg), w tempie wolnym do umiarkowanego. Nacisk powinien być równomierny, bez szarpnięć.
Wskazania i przeciwwskazania
Wskazania i przeciwwskazania są analogiczne do ucisków oburącz. Uciski kaskadowe są szczególnie wskazane w stanach, w których konieczne jest jednoczesne opracowanie tkanek w wielu kierunkach (np. w zrostach tkanek miękkich stawu ramiennego, w ograniczeniu ruchomości w stawie ramiennym).
9.7.27. Oklepywanie łyżeczkowe
Definicja i cel techniki
Oklepywanie łyżeczkowe stawu ramiennego jest techniką polegającą na rytmicznym oklepywaniu powierzchni stawu ramiennego opuszkami palców masażysty ułożonymi w kształt łyżeczki. Technika ta umożliwia stymulację receptorów czuciowych, poprawę mikrokrążenia oraz pobudzenie mięśni stawu ramiennego.
Technika wykonania
Masażysta chwyta przedramię pacjenta jedną ręką, stabilizując je w pozycji neutralnej. Drugą ręką opuszki palców układa w kształt łyżeczki (palce lekko zgięte, tworzące kształt przypominający łyżeczkę) i układa na powierzchni stawu ramiennego, w okolicy wyrostka barkowego. Następnie masażysta wykonuje rytmiczne oklepywanie powierzchni stawu ramiennego opuszkami palców ułożonymi w kształt łyżeczki. Oklepywanie łyżeczkowe wykonuje się 2–3 razy.
Siła i tempo wykonania
Oklepywanie łyżeczkowe wykonuje się z siłą małą do średniej (ok. 10–30 mmHg), w tempie umiarkowanym do szybkiego (ok. 3–5 oklepywań na sekundę). Oklepywanie powinno być rytmiczne, bez szarpnięć. Pacjent powinien odczuwać lekki dyskomfort, ale nie powinien odczuwać ostrego bólu.
Wskazania i przeciwwskazania
Wskazania i przeciwwskazania są analogiczne do rozcierania podłużnego kciukami. Oklepywanie łyżeczkowe jest szczególnie wskazane w stanach, w których konieczne jest pobudzenie mięśni stawu ramiennego i poprawa mikrokrążenia.
9.7.28. Wibracja (3 pasma)
Definicja i cel techniki
Wibracja stawu ramiennego jest techniką polegającą na rytmicznym wibrowaniu powierzchni stawu ramiennego opuszkami palców masażysty. Technika ta umożliwia stymulację receptorów czuciowych, poprawę mikrokrążenia oraz pobudzenie mięśni stawu ramiennego.
Wibracja wykonywana jest w trzech pasmach:
- Pasmo pierwsze – po stronie przedniej stawu ramiennego (mięsień naramienny),
- Pasmo drugie – po stronie bocznej stawu ramiennego,
- Pasmo trzecie – po stronie tylnej stawu ramiennego.
Technika wykonania
Masażysta chwyta przedramię pacjenta jedną ręką, stabilizując je w pozycji neutralnej. Drugą ręką opuszki palców układa na powierzchni stawu ramiennego, w okolicy wyrostka barkowego, w pierwszym paśmie (po stronie przedniej). Następnie masażysta wykonuje rytmiczne wibrowanie powierzchni stawu ramiennego opuszkami palców. Po opracowaniu pierwszego pasma masażysta przechodzi do kolejnego pasma. Wibracja wykonuje się 2–3 razy na każdym z trzech pasm.
Siła i tempo wykonania
Wibracja wykonuje się z siłą małą do średniej (ok. 10–30 mmHg), w tempie umiarkowanym do szybkiego (ok. 3–5 wibracji na sekundę). Wibracja powinna być rytmiczna, bez szarpnięć. Pacjent powinien odczuwać lekki dyskomfort, ale nie powinien odczuwać ostrego bólu.
Wskazania i przeciwwskazania
Wskazania i przeciwwskazania są analogiczne do rozcierania podłużnego kciukami. Wibracja jest szczególnie wskazana w stanach, w których konieczne jest pobudzenie mięśni stawu ramiennego i poprawa mikrokrążenia.
9.7.29. Roztrząsanie jedną ręką (3 pasma)
Definicja i cel techniki
Roztrząsanie jedną ręką stawu ramiennego jest techniką polegającą na delikatnym chwytaniu i roztrząsaniu tkanek miękkich stawu ramiennego jedną ręką masażysty. Technika ta umożliwia przywrócenie ruchomości w stawie ramiennym oraz redukcję napięcia tkanek miękkich okołostawowych.
Roztrząsanie jedną ręką wykonuje się w trzech pasmach:
- Pasmo pierwsze – po stronie przedniej stawu ramiennego (mięsień naramienny),
- Pasmo drugie – po stronie bocznej stawu ramiennego,
- Pasmo trzecie – po stronie tylnej stawu ramiennego.
Technika wykonania
Masażysta chwyta przedramię pacjenta jedną ręką, stabilizując je w pozycji neutralnej. Drugą ręką delikatnie chwyta tkanki miękkie stawu ramiennego między opuszki, lekko je roztrząsając (wykonując delikatne ruchy oscylacyjne). Po opracowaniu pierwszego pasma masażysta przechodzi do kolejnego pasma. Roztrząsanie jedną ręką wykonuje się 2–3 razy na każdym z trzech pasm.
Siła i tempo wykonania
Roztrząsanie jedną ręką wykonuje się z siłą małą do średniej (ok. 10–25 mmHg), w tempie wolnym. Nacisk powinien być delikatny, bez szarpnięć. Pacjent powinien odczuwać lekki dyskomfort, ale nie powinien odczuwać ostrego bólu.
Wskazania i przeciwwskazania
Wskazania i przeciwwskazania są analogiczne do rozcierania podłużnego kciukami. Roztrząsanie jedną ręką jest szczególnie wskazane w stanach ograniczenia ruchomości w stawie ramiennym, w przykurczach oraz w stanach po unieruchomieniu.
9.7.30. Roztrząsanie oburącz
Definicja i cel techniki
Roztrząsanie oburącz stawu ramiennego jest techniką polegającą na delikatnym chwytaniu i roztrząsaniu tkanek miękkich stawu ramiennego dwoma rękami masażysty. Technika ta umożliwia kompleksowe opracowanie całego obwodu stawu ramiennego w jednym ruchu.
Technika wykonania
Masażysta chwyta przedramię pacjenta oburącz, obejmując je z dwóch stron. Następnie masażysta delikatnie chwyta tkanki miękkie stawu ramiennego między opuszki obu rąk, lekko je roztrząsając (wykonując delikatne ruchy oscylacyjne). Roztrząsanie oburącz wykonuje się 2–3 razy.
Siła i tempo wykonania
Roztrząsanie oburącz wykonuje się z siłą małą do średniej (ok. 10–25 mmHg), w tempie wolnym. Nacisk powinien być symetryczny z obu stron stawu ramiennego, bez szarpnięć.
Wskazania i przeciwwskazania
Wskazania i przeciwwskazania są analogiczne do roztrząsania jedną ręką.
Podsumowanie sekcji 9.7
Masaż stawu ramiennego stanowi fundamentalny etap opracowania kończyny górnej i wymaga od masażysty szczególnej precyzji, delikatności i doskonałej znajomości anatomii topograficznej stawu ramiennego. Przedstawione techniki – od delikatnego głaskania widełkowego, poprzez rozcieranie kciukami, czterema, ośmioma, dziewięcioma i dziesięcioma palcami oraz kłębami, aż po ugniatanie, uciski, szczypanie, oklepywanie, wibrację i roztrząsanie – umożliwiają kompleksowe opracowanie wszystkich tkanek stawu ramiennego: skóry, tkanki podskórnej, mięśnia naramiennego, mięśni stożka rotatorów, torebki stawowej, więzadeł okołostawowych, ścięgien oraz kości stawu ramiennego.
Prawidłowo wykonany masaż stawu ramiennego prowadzi do poprawy mikrokrążenia, redukcji obrzęków, przywrócenia ruchomości w stawie ramiennym, redukcji bólu oraz poprawy czucia i propriocepcji. Masaż stawu ramiennego jest szczególnie wskazany w stanach po urazach, po operacjach, w stanach zwyrodnieniowych stawu ramiennego, w przykurczach oraz w zaburzeniach czucia.
Przeciwwskazania do masażu stawu ramiennego obejmują świeże urazy, otwarte rany, ostre stany zapalne, choroby skóry z przerwaniem ciągłości naskórka, stany ropne oraz świeże zakrzepy. Masażysta powinien zawsze ocenić stan pacjenta przed przystąpieniem do masażu i dostosować siłę oraz czas trwania masażu do indywidualnych potrzeb pacjenta.