6.7. Dokumentacja i raportowanie incydentów

1. 6.7.1. Prowadzenie dokumentacji medycznej w gabinecie higienistki

6.7.1.1. Karta zgłoszenia urazu/zachorowania – treść, zakres, przechowywanie

• Funkcja medyczna – dokumentuje stan zdrowia poszkodowanego w momencie zdarzenia, wykonane czynności ratunkowe, podane leki, zalecenia dalszego postępowania.
• Funkcja prawna – stanowi dowód udzielenia pomocy, chroni higienistkę przed zarzutem zaniechania lub niewłaściwego postępowania, jest podstawą do dochodzenia roszczeń ubezpieczeniowych.
• Funkcja epidemiologiczna – dostarcza danych do analizy częstości, rodzaju i okoliczności urazów oraz zachorowań w szkole.
• Funkcja profilaktyczna – umożliwia identyfikację powtarzających się zagrożeń i podejmowanie działań zapobiegawczych.
• Funkcja informacyjna – informuje rodziców, lekarza rodzinnego, dyrektora szkoły o zdarzeniu medycznym i podjętych działaniach.

• Imię i nazwisko ucznia/pracownika.
• Data urodzenia.
• Numer PESEL (jeśli dostępny).
• Klasa lub stanowisko pracy.
• Adres zamieszkania.
• Imiona i nazwiska rodziców/opiekunów prawnych (w przypadku ucznia niepełnoletniego).
• Numer telefonu kontaktowego rodziców/opiekunów.
• Informacje o chorobach przewlekłych, alergiach, przyjmowanych lekach (jeśli znane).

• Data i godzina zdarzenia (z dokładnością do minuty).
• Miejsce zdarzenia (sala lekcyjna, boisko, korytarz, stołówka, pracownia, plac zabaw, inne).
• Okoliczności zdarzenia – opis, co się stało, jak doszło do urazu lub zachorowania.
• Świadkowie zdarzenia – imiona, nazwiska, klasy/stanowiska.
• Osoba zgłaszająca zdarzenie – kto przyprowadził poszkodowanego do gabinetu higienistki lub wezwał higienistkę na miejsce zdarzenia.

• Stan świadomości (przytomny, nieprzytomny, splątany, senność).
• Parametry życiowe: tętno, ciśnienie tętnicze (jeśli dostępne), częstość oddechów, saturacja (jeśli dostępny pulsoksymetr), temperatura ciała.
• Opis obrażeń: lokalizacja, rodzaj, rozległość, głębokość, obecność krwawienia, obrzęku, zniekształcenia, ograniczenia ruchomości.
• Objawy subiektywne zgłaszane przez poszkodowanego: ból (lokalizacja, nasilenie w skali 0–10), nudności, zawroty głowy, duszność, uczucie lęku.
• Objawy obiektywne stwierdzone przez higienistkę: bladość, sinica, pocenie się, drżenie, asymetria, ograniczenie ruchomości, patologiczna ruchomość, trzeszczenie.

• Opis czynności wykonanych przez higienistkę, w kolejności chronologicznej:
  • Ocena stanu poszkodowanego.
  • Udrożnienie dróg oddechowych.
  • Tamowanie krwawienia.
  • Opatrzenie rany.
  • Unieruchomienie kończyny.
  • Podanie leków (nazwa, dawka, droga podania, godzina podania).
  • Podjęcie RKO (czas rozpoczęcia, czas trwania, liczba cykli, czy użyto AED).
  • Użycie sprzętu medycznego (glukometr, inhalator, autoinpektor z adrenaliną, glukagon).
  • Ułożenie poszkodowanego w pozycji bezpiecznej.
  • Wezwanie zespołu ratownictwa medycznego (czas wezwania, numer zespołu).
  • Poinformowanie rodziców/opiekunów (czas, sposób przekazania informacji).
  • Poinformowanie dyrektora szkoły.

• Zalecenia dla rodziców/opiekunów: konsultacja lekarska, obserwacja, leki, ograniczenie aktywności.
• Zalecenia dla nauczyciela: zwolnienie z WF, obserwacja ucznia, dostosowanie wymagań.
• Zalecenia dla ucznia: odpoczynek, leki, kontrola w gabinecie higienistki.
• Skierowanie do lekarza rodzinnego, specjalisty, SOR, zespołu ratownictwa medycznego.

• Imię i nazwisko higienistki.
• Numer prawa wykonywania zawodu (jeśli dotyczy).
• Podpis higienistki.
• Data i godzina sporządzenia karty.

• Każdego urazu mechanicznego (skaleczenie, stłuczenie, zwichnięcie, złamanie, oparzenie, odmrożenie).
• Każdego nagłego zachorowania (omdlenie, zasłabnięcie, napad padaczkowy, reakcja alergiczna, zaostrzenie astmy, hipoglikemia, hiperglikemia).
• Każdego podania leku przez higienistkę.
• Każdego wezwania zespołu ratownictwa medycznego.
• Każdego zdarzenia wymagającego konsultacji lekarskiej.
• Każdego zdarzenia, które mogło mieć wpływ na bezpieczeństwo ucznia lub pracownika szkoły.

• Drobnych dolegliwości, które nie wymagają interwencji medycznej (np. lekkie zmęczenie, niewielki ból głowy ustępujący po odpoczynku).
• Sytuacji, w których uczeń lub pracownik szkoły zgłasza się do gabinetu higienistki wyłącznie w celu uzyskania informacji lub porady, bez konieczności wykonania czynności medycznych.

• Miejsce przechowywania: karta zgłoszenia powinna być przechowywana w gabinecie higienistki, w zamkniętej szafie lub segregatorze, zabezpieczonym przed dostępem osób nieupoważnionych. Nie powinna być przechowywana w sali lekcyjnej, pokoju nauczycielskim, sekretariacie szkoły ani innym miejscu dostępnym dla osób postronnych.
• Forma przechowywania: karta zgłoszenia może być prowadzona w formie papierowej lub elektronicznej. W przypadku formy elektronicznej dokument powinien być zabezpieczony hasłem, szyfrowany, przechowywany na zabezpieczonym nośniku danych. W przypadku formy papierowej dokument powinien być przechowywany w zamkniętej szafie, w segregatorze, w sposób uniemożliwiający dostęp osób nieupoważnionych.
• Czas przechowywania: karta zgłoszenia powinna być przechowywana przez okres określony przepisami o dokumentacji medycznej (szczegóły w podpunkcie 6.7.1.6).
• Dostęp do karty: dostęp do karty zgłoszenia mają wyłącznie osoby upoważnione: higienistka, lekarz prowadzący ucznia, rodzice/opiekunowie prawni ucznia (w przypadku ucznia niepełnoletniego), dyrektor szkoły (w zakresie niezbędnym do zapewnienia bezpieczeństwa), organy ścigania i wymiaru sprawiedliwości (na podstawie postanowienia sądu lub prokuratora), ubezpieczyciel (w zakresie niezbędnym do rozpatrzenia roszczenia).

6.7.1.2. Dziennik urazów – rejestr, analiza, raportowanie

• Funkcja rejestrowa – dokumentuje wszystkie urazy i zdarzenia medyczne w sposób chronologiczny, umożliwiający szybkie odnalezienie informacji o konkretnym zdarzeniu.
• Funkcja analityczna – umożliwia analizę częstości, rodzaju, lokalizacji i okoliczności urazów, identyfikację trendów, sezonowości, powtarzających się zagrożeń.
• Funkcja profilaktyczna – dostarcza danych do podejmowania działań zapobiegawczych: naprawa uszkodzonego sprzętu, zmiana organizacji zajęć, szkolenie personelu, edukacja uczniów.
• Funkcja sprawozdawcza – stanowi podstawę do sporządzania raportów dla dyrektora szkoły, kuratorium oświaty, Sanepidu, ubezpieczyciela.
• Funkcja dowodowa – może być wykorzystany jako dowód w postępowaniach prawnych, dyscyplinarnych, ubezpieczeniowych.

• Numer kolejny wpisu – unikalny numer identyfikacyjny zdarzenia.
• Data i godzina zdarzenia – z dokładnością do minuty.
• Dane poszkodowanego – imię i nazwisko, klasa/stanowisko.
• Rodzaj zdarzenia – uraz mechaniczny, zachorowanie, zatrucie, reakcja alergiczna, napad padaczkowy, inne.
• Miejsce zdarzenia – sala lekcyjna, boisko, korytarz, stołówka, pracownia, plac zabaw, inne.
• Okoliczności zdarzenia – krótki opis, jak doszło do zdarzenia.
• Rodzaj obrażeń – skaleczenie, stłuczenie, zwichnięcie, złamanie, oparzenie, odmrożenie, inne.
• Lokalizacja obrażeń – głowa, szyja, tułów, kończyna górna, kończyna dolna, inne.
• Wykonane czynności – krótki opis podjętych działań ratunkowych.
• Zalecenia – konsultacja lekarska, zwolnienie z WF, obserwacja, inne.
• Wezwanie pogotowia – tak/nie, czas wezwania, numer zespołu.
• Poinformowanie rodziców – tak/nie, czas poinformowania.
• Poinformowanie dyrektora – tak/nie, czas poinformowania.
• Podpis higienistki.

• Papierowej – zeszyt lub segregator z ponumerowanymi stronami, zabezpieczony przed dostępem osób nieupoważnionych. Każdy wpis powinien być czytelny, podpisany przez higienistkę, opatrzony datą. W przypadku błędu nie należy zamazywać ani wyrywać stron – należy przekreślić błędny wpis jednym przekreśleniem, wpisać poprawkę, podpisać i opatrzyć datą.
• Elektronicznej – arkusz kalkulacyjny, baza danych, specjalistyczne oprogramowanie do prowadzenia dokumentacji medycznej. Dokument elektroniczny powinien być zabezpieczony hasłem, szyfrowany, przechowywany na zabezpieczonym nośniku danych, regularnie archiwizowany (kopia zapasowa). W przypadku prowadzenia dziennika w formie elektronicznej należy zapewnić możliwość wydrukowania wpisów na żądanie osób upoważnionych.

• Częstość urazów – liczba urazów w danym okresie, w przeliczeniu na liczbę uczniów.
• Rodzaj urazów – najczęściej występujące rodzaje urazów (skaleczenia, stłuczenia, zwichnięcia, złamania).
• Lokalizacja urazów – najczęściej urażane części ciała.
• Miejsce zdarzenia – gdzie najczęściej dochodzi do urazów (boisko, sala gimnastyczna, korytarz, plac zabaw).
• Okoliczności zdarzenia – jakie aktywności najczęściej prowadzą do urazów (WF, przerwa, zajęcia sportowe).
• Sezonowość – czy urazy występują częściej w określonych porach roku (np. zimą – odmrożenia, latem – oparzenia słoneczne).
• Trendy – czy liczba urazów rośnie, maleje, pozostaje stabilna.
• Skuteczność działań profilaktycznych – czy podjęte działania zapobiegawcze przyniosły efekt.

6.7.1.3. Karta pierwszej pomocy – opis zdarzenia, wykonane czynności, zalecenia

• Udzielenia pierwszej pomocy w sytuacji zagrożenia życia (zatrzymanie krążenia, anafilaksja, ciężki uraz).
• Podania leków przez higienistkę.
• Użycia sprzętu medycznego (AED, glukometr, inhalator, autoinpektor z adrenaliną).
• Wezwania zespołu ratownictwa medycznego.
• Zdarzenia, które może mieć konsekwencje prawne (uraz na boisku, wypadek na wycieczce).

• Numer karty.
• Data i godzina zdarzenia.
• Data i godzina sporządzenia karty.
• Dane poszkodowanego: imię i nazwisko, klasa/stanowisko, data urodzenia.

• Krótki opis zdarzenia (co się stało, gdzie, kiedy).
• Stan poszkodowanego w momencie podjęcia pierwszej pomocy.
• Parametry życiowe: tętno, ciśnienie, częstość oddechów, saturacja, temperatura.

• Szczegółowy opis czynności wykonanych przez higienistkę, w kolejności chronologicznej, z podaniem godziny każdej czynności:
  • Ocena stanu poszkodowanego.
  • Udrożnienie dróg oddechowych.
  • Tamowanie krwawienia (metoda, czas).
  • Opatrzenie rany (rodzaj opatrunku, użyte materiały).
  • Unieruchomienie kończyny (metoda, użyty sprzęt).
  • Podanie leków (nazwa, dawka, droga podania, godzina podania).
  • Podjęcie RKO (czas rozpoczęcia, czas trwania, liczba cykli, czy użyto AED, liczba wyładowań).
  • Użycie sprzętu medycznego (nazwa sprzętu, czas użycia, wynik).
  • Ułożenie poszkodowanego w pozycji bezpiecznej.
  • Wezwanie zespołu ratownictwa medycznego (czas wezwania, numer zespołu, przekazane informacje).
  • Poinformowanie rodziców/opiekunów (czas, sposób, przekazane informacje).
  • Poinformowanie dyrektora szkoły (czas, sposób, przekazane informacje).

• Zalecenia dla rodziców/opiekunów: konsultacja lekarska, obserwacja, leki, ograniczenie aktywności.
• Zalecenia dla nauczyciela: zwolnienie z WF, obserwacja ucznia, dostosowanie wymagań.
• Zalecenia dla ucznia: odpoczynek, leki, kontrola w gabinecie higienistki.
• Skierowanie do lekarza rodzinnego, specjalisty, SOR, zespołu ratownictwa medycznego.

• Imię i nazwisko higienistki.
• Numer prawa wykonywania zawodu (jeśli dotyczy).
• Podpis higienistki.
• Data i godzina sporządzenia karty.

• Karta powinna być sporządzona niezwłocznie po udzieleniu pierwszej pomocy, nie później niż w ciągu 24 godzin od zdarzenia. W przypadku zdarzeń wymagających natychmiastowego wezwania pogotowia lub podjęcia RKO kartę należy sporządzić niezwłocznie po zakończeniu akcji ratunkowej.
• Karta powinna być sporządzona w sposób czytelny, kompletny, rzetelny. Nie należy pomijać żadnych czynności, nawet jeśli wydają się nieistotne.
• Karta powinna być sporządzona w języku polskim, z użyciem terminologii medycznej zrozumiałej dla osób nieposiadających wykształcenia medycznego (rodzice, dyrektor szkoły).
• W przypadku błędu nie należy zamazywać ani wyrywać stron – należy przekreślić błędny wpis jednym przekreśleniem, wpisać poprawkę, podpisać i opatrzyć datą.
• Karta powinna być podpisana przez higienistkę. W przypadku, gdy pierwsza pomoc była udzielana przez kilka osób (np. higienistka i nauczyciel), karta powinna być podpisana przez wszystkie osoby uczestniczące w akcji ratunkowej.

6.7.1.4. Rejestr wezwań pogotowia – czas, powód, wynik, dokumentacja

• Funkcja dowodowa – rejestr stanowi dowód, że higienistka wezwała pogotowie w odpowiednim czasie, co chroni ją przed zarzutem zaniechania lub opóźnienia.
• Funkcja analityczna – rejestr umożliwia analizę częstości, powodów i wyników wezwań pogotowia, co może być podstawą do podejmowania działań profilaktycznych.
• Funkcja sprawozdawcza – rejestr stanowi podstawę do sporządzania raportów dla dyrektora szkoły, kuratorium oświaty, Sanepidu.
• Funkcja koordynacyjna – rejestr umożliwia śledzenie losów poszkodowanego po przekazaniu go zespołowi ratownictwa medycznego.

• Numer kolejny wpisu.
• Data i godzina wezwania – z dokładnością do minuty.
• Dane poszkodowanego – imię i nazwisko, klasa/stanowisko, data urodzenia.
• Powód wezwania – krótki opis stanu poszkodowanego, który uzasadnia wezwanie pogotowia (np. podejrzenie złamania, anafilaksja, zatrzymanie krążenia, napad padaczkowy trwający powyżej 5 minut).
• Numer zespołu ratownictwa medycznego – numer identyfikacyjny zespołu, który przybył na miejsce zdarzenia.
• Czas przybycia zespołu ratownictwa medycznego – z dokładnością do minuty.
• Czas przekazania poszkodowanego – z dokładnością do minuty.
• Działania podjęte przez higienistkę przed przybyciem zespołu ratownictwa medycznego – krótki opis czynności ratunkowych wykonanych przed przekazaniem poszkodowanego.
• Stan poszkodowanego w momencie przekazania – krótki opis stanu zdrowia.
• Informacje przekazane zespołowi ratownictwa medycznego – co zostało przekazane ratownikom (stan poszkodowanego, wykonane czynności, podane leki, choroby przewlekłe, alergie).
• Wynik – czy poszkodowany został przewieziony do szpitala, czy odmówił przewiezienia, czy został przekazany rodzicom.
• Podpis higienistki.

• Rejestr powinien być prowadzony na bieżąco, niezwłocznie po każdym wezwaniu pogotowia.
• Rejestr powinien być prowadzony w sposób czytelny, kompletny, rzetelny.
• W przypadku, gdy wezwanie pogotowia było nieuzasadnione (np. poszkodowany odmówił przewiezienia do szpitala, stan poszkodowanego poprawił się przed przybyciem zespołu ratownictwa medycznego), należy to odnotować w rejestrze.
• Rejestr powinien być przechowywany przez okres określony przepisami o dokumentacji medycznej.
• Dostęp do rejestru mają wyłącznie osoby upoważnione: higienistka, dyrektor szkoły, organy ścigania i wymiaru sprawiedliwości, ubezpieczyciel.

6.7.1.5. Ochrona danych osobowych – RODO, tajemnica zawodowa, dostęp ograniczony

• Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (RODO).
• Ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U. z 2019 r. poz. 1781).
• Ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz.U. z 2023 r. poz. 1543).
• Ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej (Dz.U. z 2023 r. poz. 1375) – w zakresie tajemnicy zawodowej pielęgniarki.
• Ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz.U. z 2023 r. poz. 900) – w zakresie ochrony danych uczniów.

• Dane dotyczące stanu zdrowia ucznia lub pracownika szkoły.
• Dane dotyczące rozpoznanych chorób, urazów, alergii.
• Dane dotyczące przyjmowanych leków.
• Dane dotyczące wykonanych czynności medycznych.
• Dane dotyczące okoliczności zdarzenia medycznego.
• Dane dotyczące życia prywatnego ucznia lub pracownika szkoły, uzyskane w związku z udzielaniem pomocy medycznej.

• Zgoda poszkodowanego lub jego rodziców/opiekunów prawnych – jeśli poszkodowany (lub jego rodzice/opiekunowie prawni w przypadku ucznia niepełnoletniego) wyrażają zgodę na ujawnienie informacji.
• Obowiązek ustawowy – jeśli przepisy prawa nakładają obowiązek ujawnienia informacji (np. zgłoszenie choroby zakaźnej do Sanepidu, zgłoszenie podejrzenia przestępstwa do policji).
• Postanowienie sądu lub prokuratora – jeśli sąd lub prokurator zwalnia higienistkę z tajemnicy zawodowej w związku z toczącym się postępowaniem.
• Zagrożenie życia lub zdrowia – jeśli ujawnienie informacji jest niezbędne do zapobieżenia zagrożeniu życia lub zdrowia poszkodowanego lub innej osoby.
• Ubezpieczyciel – w zakresie niezbędnym do rozpatrzenia roszczenia ubezpieczeniowego.

• Higienistka – pełny dostęp do całej dokumentacji.
• Lekarz prowadzący ucznia – dostęp do dokumentacji dotyczącej ucznia, na podstawie zgody rodziców/opiekunów prawnych.
• Rodzice/opiekunowie prawni ucznia – dostęp do dokumentacji dotyczącej ucznia niepełnoletniego.
• Uczeń pełnoletni – dostęp do własnej dokumentacji.
• Dyrektor szkoły – dostęp do dokumentacji w zakresie niezbędnym do zapewnienia bezpieczeństwa uczniów i pracowników szkoły. Dyrektor nie powinien mieć dostępu do szczegółowych danych medycznych, jeśli nie jest to niezbędne.
• Organy ścigania i wymiaru sprawiedliwości – dostęp na podstawie postanowienia sądu lub prokuratora.
• Ubezpieczyciel – dostęp w zakresie niezbędnym do rozpatrzenia roszczenia ubezpieczeniowego.
• Sanepid – dostęp w zakresie niezbędnym do prowadzenia dochodzenia epidemiologicznego.
• Kuratorium oświaty – dostęp w zakresie niezbędnym do prowadzenia kontroli lub postępowania wyjaśniającego.

• Dokumentacja papierowa – przechowywana w zamkniętej szafie, w gabinecie higienistki. Szafa powinna być zamykana na klucz, klucz powinien być przechowywany w bezpiecznym miejscu. Nie należy zostawiać dokumentacji na biurku, w sali lekcyjnej, w pokoju nauczycielskim, w sekretariacie szkoły.
• Dokumentacja elektroniczna – przechowywana na zabezpieczonym nośniku danych (komputer, dysk zewnętrzny, pendrive), zabezpieczona hasłem, szyfrowana. Komputer powinien być zabezpieczony hasłem, oprogramowaniem antywirusowym, zaporą sieciową. Należy regularnie tworzyć kopie zapasowe danych.
• Korespondencja – dokumentacja przesyłana drogą elektroniczną (e-mail) powinna być szyfrowana. Dokumentacja przesyłana drogą pocztową powinna być przesyłana listem poleconym, w zamkniętej kopercie.
• Niszczenie dokumentacji – dokumentacja, która utraciła wartość archiwalną i upłynął okres jej przechowywania, powinna być zniszczona w sposób uniemożliwiający odtworzenie danych (niszczarka dokumentów, spalenie). Nie należy wyrzucać dokumentacji do kosza na śmieci.

6.7.1.6. Archiwizacja dokumentacji – czas przechowywania, bezpieczeństwo

• Ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta – art. 29 określa czas przechowywania dokumentacji medycznej.
• Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 kwietnia 2020 r. w sprawie rodzajów, zakresu i wzorów dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania (Dz.U. z 2020 r. poz. 666).
• Ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz.U. z 2020 r. poz. 164).
• Wewnętrznych procedur szkoły dotyczących archiwizacji dokumentacji.

• Dokumentacja medyczna jest przechowywana przez okres 20 lat od dnia dokonania ostatniego wpisu, z wyjątkiem:
  • Dokumentacji medycznej dotyczącej dzieci do ukończenia 2. roku życia – przechowywana przez 22 lata.
  • Dokumentacji medycznej dotyczącej zgonów – przechowywana przez 30 lat.
  • Dokumentacji medycznej dotyczącej wypadków przy pracy i chorób zawodowych – przechowywana przez 25 lat.
  • Dokumentacji medycznej dotyczącej badań profilaktycznych – przechowywana przez 10 lat.
• Po upływie okresu przechowywania dokumentacja medyczna powinna być zniszczona w sposób uniemożliwiający odtworzenie danych, albo przekazana do archiwum zakładowego, jeśli jest taka możliwość.

• Poufność – dokumentacja powinna być zabezpieczona przed dostępem osób nieupoważnionych. Archiwum powinno być zamknięte, zabezpieczone przed kradzieżą, pożarem, zalaniem.
• Integralność – dokumentacja powinna być zabezpieczona przed uszkodzeniem, zniszczeniem, utratą. W przypadku dokumentacji elektronicznej należy regularnie tworzyć kopie zapasowe danych.
• Dostępność – dokumentacja powinna być dostępna dla osób upoważnionych w razie potrzeby. Archiwum powinno być zorganizowane w sposób umożliwiający szybkie odnalezienie dokumentacji dotyczącej konkretnego zdarzenia lub osoby.
• Czytelność – dokumentacja powinna być przechowywana w sposób zapewniający jej czytelność przez cały okres przechowywania. W przypadku dokumentacji papierowej należy chronić ją przed blaknięciem, wilgocią, uszkodzeniami mechanicznymi. W przypadku dokumentacji elektronicznej należy regularnie sprawdzać, czy dane są czytelne i czy nośnik danych nie jest uszkodzony.

• Papierowej – dokumenty przechowywane w segregatorach, teczkach, pudełkach archiwalnych, w zamkniętym pomieszczeniu.
• Elektronicznej – dokumenty przechowywane na zabezpieczonym nośniku danych (komputer, dysk zewnętrzny, pendrive, chmura danych), zabezpieczone hasłem, szyfrowane, regularnie archiwizowane (kopia zapasowa).
• Mieszanej – dokumentacja papierowa skanowana i przechowywana w formie elektronicznej, oryginał papierowy przechowywany w archiwum.

• Nowej higienistce – w przypadku zmiany higienistki.
• Dyrektorowi szkoły – w przypadku likwidacji gabinetu higienistki.
• Organowi prowadzącemu szkołę – w przypadku likwidacji szkoły.
• Archiwum zakładowemu – jeśli szkoła posiada archiwum zakładowe.

• Dokumentacja papierowa – zniszczenie za pomocą niszczarki dokumentów (ścinki nie większe niż 6 mm) lub spalenie.
• Dokumentacja elektroniczna – trwałe usunięcie danych z nośnika danych (formatowanie niskiego poziomu, fizyczne zniszczenie nośnika).

2. 6.7.2. Raportowanie incydentów do władz szkoły i instytucji zewnętrznych

6.7.2.1. Raport dla dyrektora szkoły – treść, zakres, czas, poufność

• Funkcja informacyjna – dostarcza dyrektorowi wiedzy o zdarzeniu, jego okolicznościach, stanie poszkodowanego i podjętych działaniach.
• Funkcja zarządcza – umożliwia dyrektorowi podjęcie decyzji dotyczących dalszego postępowania (wezwanie służb, poinformowanie rodziców, zamknięcie szkoły, ewakuacja).
• Funkcja dowodowa – stanowi dokument potwierdzający, że zdarzenie miało miejsce i że podjęto odpowiednie działania.
• Funkcja profilaktyczna – dostarcza danych do analizy przyczyn zdarzenia i wdrażania działań zapobiegawczych.
• Funkcja prawna – chroni dyrektora i szkołę przed zarzutem zaniechania lub niewłaściwego postępowania.

• Numer raportu.
• Data i godzina sporządzenia raportu.
• Data i godzina zdarzenia.
• Imię i nazwisko higienistki sporządzającej raport.

• Imię i nazwisko ucznia/pracownika.
• Klasa/stanowisko.
• Data urodzenia.
• Imiona i nazwiska rodziców/opiekunów prawnych (w przypadku ucznia niepełnoletniego).

• Rodzaj zdarzenia (uraz mechaniczny, zachorowanie, zatrucie, reakcja alergiczna, napad padaczkowy, inne).
• Miejsce zdarzenia.
• Okoliczności zdarzenia – krótki opis, jak doszło do zdarzenia.
• Świadkowie zdarzenia.

• Stan zdrowia w momencie zdarzenia.
• Parametry życiowe (tętno, ciśnienie, częstość oddechów, saturacja, temperatura).
• Opis obrażeń lub objawów.

• Czynności ratunkowe wykonane przez higienistkę.
• Podane leki (nazwa, dawka, droga podania, godzina podania).
• Wezwanie zespołu ratownictwa medycznego (czas wezwania, numer zespołu).
• Poinformowanie rodziców/opiekunów (czas, sposób przekazania informacji).

• Zalecenia dla dyrektora szkoły (np. naprawa uszkodzonego sprzętu, zmiana organizacji zajęć, szkolenie personelu).
• Zalecenia dla nauczyciela (np. zwolnienie ucznia z WF, obserwacja ucznia).
• Zalecenia dla rodziców (np. konsultacja lekarska, obserwacja dziecka).

• Każdego urazu mechanicznego wymagającego interwencji medycznej.
• Każdego nagłego zachorowania wymagającego interwencji medycznej.
• Każdego wezwania zespołu ratownictwa medycznego.
• Każdego zdarzenia, które mogło mieć wpływ na bezpieczeństwo uczniów lub pracowników szkoły.
• Każdego zdarzenia, które wymaga konsultacji lekarskiej lub hospitalizacji.
• Każdego zdarzenia, które może mieć konsekwencje prawne (uraz na boisku, wypadek na wycieczce, podejrzenie przemocy).
• Każdego zdarzenia, które wymaga poinformowania rodziców lub organów zewnętrznych.

• Niezwłocznie – w przypadku zdarzeń wymagających natychmiastowego poinformowania dyrektora (wezwanie pogotowia, podejrzenie przestępstwa, zagrożenie życia). W takim przypadku higienistka powinna poinformować dyrektora ustnie lub telefonicznie niezwłocznie po zdarzeniu, a raport pisemny sporządzić w ciągu 24 godzin.
• W ciągu 24 godzin – w przypadku zdarzeń wymagających sporządzenia raportu pisemnego, ale nie wymagających natychmiastowego poinformowania dyrektora.
• W ciągu 7 dni – w przypadku zdarzeń wymagających sporządzenia raportu zbiorczego (np. analiza miesięczna, analiza semestralna).

• Przekazany dyrektorowi szkoły osobiście lub drogą elektroniczną (e-mail z zabezpieczeniem hasłem).
• Przechowywany w sposób uniemożliwiający dostęp osób nieupoważnionych.
• Nieudostępniany osobom nieupoważnionym (innym nauczycielom, uczniom, rodzicom innych dzieci, mediom).
• Przekazywany organom ścigania, wymiaru sprawiedliwości lub ubezpieczycielowi wyłącznie na podstawie postanowienia sądu, prokuratora lub w zakresie niezbędnym do rozpatrzenia roszczenia.

6.7.2.2. Zgłoszenie do Sanepidu – choroby zakaźne, zatrucia, wymagania prawne

• Ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1284 z późn. zm.).
• Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 lutego 2020 r. w sprawie wykazu czynników chorobotwórczych wywołujących choroby zakaźne oraz okresów wylęgania (Dz.U. z 2020 r. poz. 374).
• Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 23 grudnia 2019 r. w sprawie wykazu chorób zakaźnych oraz okresów ich wylęgania (Dz.U. z 2020 r. poz. 23).
• Ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2023 r. poz. 338).

• Odra, różyczka, świnka – choroby wirusowe przenoszone drogą kropelkową.
• Ospa wietrzna – choroba wirusowa przenoszone drogą kropelkową i kontaktową.
• Grypa – choroba wirusowa przenoszona drogą kropelkową.
• Angina paciorkowcowa – choroba bakteryjna przenoszona drogą kropelkową.
• Szkarlatyna (płonica) – choroba bakteryjna przenoszona drogą kropelkową.
• Krztusiec (koklusz) – choroba bakteryjna przenoszona drogą kropelkową.
• Błonica – choroba bakteryjna przenoszona drogą kropelkową.
• Meningokoki (Neisseria meningitidis) – choroba bakteryjna przenoszona drogą kropelkową, mogąca prowadzić do sepsy lub zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych.
• Gruźlica – choroba bakteryjna przenoszona drogą kropelkową.
• Wirusowe zapalenie wątroby typu A, B, C – choroby wirusowe przenoszone różnymi drogami.
• Salmonelloza, czerwonka, dur brzuszny – choroby bakteryjne przenoszone drogą pokarmową.
• Zatrucia pokarmowe – wywołane przez bakterie, wirusy, toksyny.
• Choroby pasożytnicze – owsica, glistnica, lamblioza, świerzb, wszawica.
• Choroby przenoszone drogą płciową – kiła, rzeżączka, chlamydioza, HIV/AIDS.

• Zatrucia pokarmowe – wywołane przez bakterie (Salmonella, Staphylococcus aureus, Clostridium perfringens, Listeria monocytogenes), wirusy (norowirusy, rotawirusy) lub toksyny.
• Zatrucia chemiczne – wywołane przez środki czyszczące, dezynfekujące, pestycydy, farby, rozpuszczalniki, leki.
• Zatrucia grzybami – wywołane przez spożycie grzybów trujących.
• Zatrucia roślinami – wywołane przez spożycie roślin trujących.
• Zatrucia tlenkiem węgla (czadem) – wywołane przez nieszczelne instalacje grzewcze.
• Zatrucia lekami – wywołane przez przedawkowanie lub niewłaściwe zastosowanie leków.

• Dane poszkodowanego: imię i nazwisko, data urodzenia, adres zamieszkania, klasa/stanowisko.
• Dane szkoły: nazwa szkoły, adres, numer telefonu, imię i nazwisko dyrektora.
• Rozpoznanie lub podejrzenie choroby/zatrucia: nazwa choroby lub rodzaj zatrucia, data rozpoznania, objawy.
• Okoliczności zdarzenia: data i godzina wystąpienia objawów, możliwe źródło zakażenia lub zatrucia, liczba osób narażonych.
• Podjęte działania: izolacja poszkodowanego, dezynfekcja, poinformowanie rodziców, wezwanie pogotowia.
• Dane osoby zgłaszającej: imię i nazwisko higienistki, numer telefonu, podpis.

• Niezwłocznie – w przypadku chorób szczególnie niebezpiecznych (meningokoki, błonica, cholera, dżuma, Ebola, SARS, MERS) oraz zatruć masowych. Zgłoszenie powinno być dokonane telefonicznie lub elektronicznie w ciągu 24 godzin od rozpoznania lub podejrzenia choroby.
• W ciągu 24 godzin – w przypadku pozostałych chorób zakaźnych i zatruć. Zgłoszenie może być dokonane telefonicznie, elektronicznie lub pisemnie.

• Telefonicznie – na numer telefonu Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej właściwej dla lokalizacji szkoły.
• Elektronicznie – za pośrednictwem systemu teleinformatycznego Sanepidu lub poczty elektronicznej.
• Pisemnie – na formularzu zgłoszenia choroby zakaźnej lub zatrucia, dostępnym na stronie internetowej Sanepidu.

• Dochodzenia epidemiologicznego – dostarczenie informacji o osobach narażonych, kontaktach poszkodowanego, źródle zakażenia lub zatrucia.
• Kontroli warunków sanitarnych – udostępnienie pomieszczeń szkoły, dokumentacji, sprzętu.
• Wdrażania działań zapobiegawczych – dezynfekcja, izolacja, kwarantanna, szczepienia ochronne.
• Monitorowania sytuacji – informowanie o nowych przypadkach zachorowań, stanie zdrowia poszkodowanych.

6.7.2.3. Zgłoszenie do kuratorium – poważne incydenty, wypadki, śmiertelne

• Ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz.U. z 2023 r. poz. 900 z późn. zm.).
• Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach (Dz.U. z 2020 r. poz. 1604 z późn. zm.).
• Wewnętrznych procedur kuratorium oświaty dotyczących raportowania zdarzeń kryzysowych.

• Wypadki śmiertelne – zgon ucznia lub pracownika szkoły na terenie placówki lub w trakcie zajęć organizowanych przez szkołę.
• Wypadki ciężkie – urazy powodujące trwałe kalectwo, zagrożenie życia, konieczność hospitalizacji powyżej 7 dni.
• Zdarzenia masowe – wypadki, katastrofy, klęski żywiołowe, zagrożenia terrorystyczne, które dotknęły więcej niż jedną osobę.
• Zdarzenia kryzysowe – samobójstwo ucznia, próba samobójcza ucznia, przemoc wobec ucznia lub pracownika szkoły, wykorzystanie seksualne ucznia, porwanie ucznia.
• Zdarzenia wymagające ewakuacji – pożar, wyciek gazu, zagrożenie terrorystyczne, klęska żywiołowa.
• Zdarzenia wymagające zamknięcia szkoły – awaria budynku, skażenie chemiczne, epidemia.

• Dane szkoły: nazwa szkoły, adres, numer telefonu, imię i nazwisko dyrektora.
• Dane poszkodowanego: imię i nazwisko ucznia/pracownika, klasa/stanowisko, data urodzenia.
• Rodzaj zdarzenia: wypadek śmiertelny, wypadek ciężki, zdarzenie masowe, zdarzenie kryzysowe, inne.
• Data i godzina zdarzenia.
• Miejsce zdarzenia.
• Okoliczności zdarzenia – krótki opis, jak doszło do zdarzenia.
• Stan poszkodowanego – opis obrażeń lub objawów, stan zdrowia w momencie zdarzenia.
• Podjęte działania – czynności ratunkowe, wezwanie pogotowia, poinformowanie rodziców, ewakuacja.
• Zalecenia – działania podjęte w celu zapobieżenia podobnym zdarzeniom w przyszłości.
• Dane osoby zgłaszającej: imię i nazwisko dyrektora szkoły lub higienistki, numer telefonu, podpis.

• Niezwłocznie – w przypadku wypadków śmiertelnych, zdarzeń masowych, zdarzeń kryzysowych. Zgłoszenie powinno być dokonane telefonicznie lub elektronicznie w ciągu 24 godzin od zdarzenia.
• W ciągu 7 dni – w przypadku wypadków ciężkich i innych zdarzeń wymagających zgłoszenia. Zgłoszenie powinno być dokonane pisemnie.

• Telefonicznie – na numer telefonu kuratorium oświaty właściwego dla lokalizacji szkoły.
• Elektronicznie – za pośrednictwem poczty elektronicznej lub systemu teleinformatycznego kuratorium.
• Pisemnie – na formularzu zgłoszenia zdarzenia, dostępnym na stronie internetowej kuratorium.

• Kontroli warunków bezpieczeństwa – udostępnienie pomieszczeń szkoły, dokumentacji, sprzętu.
• Postępowania wyjaśniającego – dostarczenie informacji o okolicznościach zdarzenia, świadkach, podjętych działaniach.
• Wdrażania zaleceń pokontrolnych – naprawa uszkodzonego sprzętu, zmiana organizacji zajęć, szkolenie personelu.
• Monitorowania sytuacji – informowanie o stanie zdrowia poszkodowanych, podjętych działaniach profilaktycznych.

6.7.2.4. Zgłoszenie do policji/prokuratury – przestępstwa, wypadki, podejrzenia

• Ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz.U. z 2024 r. poz. 17 z późn. zm.) – art. 304 § 1 stanowi, że każdy, kto dowiedział się o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu, ma społeczny obowiązek zawiadomić o tym prokuratora lub policję.
• Ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 37 z późn. zm.) – art. 304 § 2 określa formę i treść zawiadomienia o przestępstwie.
• Ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2023 r. poz. 171 z późn. zm.).
• Ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. – Prawo o prokuraturze (Dz.U. z 2023 r. poz. 1360 z późn. zm.).

• Przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu – zabójstwo, usiłowanie zabójstwa, spowodowanie ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, spowodowanie śmierci w wyniku wypadku.
• Przestępstwa przeciwko wolności seksualnej – zgwałcenie, wykorzystanie seksualne małoletniego, molestowanie seksualne.
• Przestępstwa przeciwko rodzinie i opiece – znęcanie się nad małoletnim, porzucenie małoletniego, uprowadzenie małoletniego.
• Przestępstwa przeciwko mieniu – kradzież, rozbój, wymuszenie rozbójnicze (jeśli dotyczą ucznia lub pracownika szkoły).
• Przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu powszechnemu – podpalenie, sprowadzenie zagrożenia pożarowego, wybuchowego, chemicznego.
• Przestępstwa przeciwko porządkowi publicznemu – groźby karalne, stalking, nękanie.
• Wypadki komunikacyjne – jeśli uczeń lub pracownik szkoły jest uczestnikiem wypadku komunikacyjnego na terenie szkoły lub w trakcie zajęć organizowanych przez szkołę.
• Wypadki przy pracy – jeśli pracownik szkoły uległ wypadkowi przy pracy.
• Podejrzenia przestępstw – jeśli higienistka ma uzasadnione podejrzenie, że uczeń lub pracownik szkoły jest ofiarą przestępstwa (np. podejrzenie przemocy domowej, podejrzenie wykorzystania seksualnego).

• Dane osoby zgłaszającej: imię i nazwisko, adres, numer telefonu, stanowisko (higienistka szkolna, dyrektor szkoły).
• Dane szkoły: nazwa szkoły, adres, numer telefonu.
• Dane poszkodowanego: imię i nazwisko ucznia/pracownika, klasa/stanowisko, data urodzenia.
• Rodzaj zdarzenia: przestępstwo, wypadek, podejrzenie przestępstwa.
• Data i godzina zdarzenia.
• Miejsce zdarzenia.
• Okoliczności zdarzenia – szczegółowy opis, jak doszło do zdarzenia, kto był świadkiem, jakie są dowody.
• Stan poszkodowanego – opis obrażeń lub objawów, stan zdrowia w momencie zdarzenia.
• Podjęte działania – czynności ratunkowe, wezwanie pogotowia, poinformowanie rodziców, zabezpieczenie śladów.
• Dane świadków – imiona, nazwiska, adresy, numery telefonów.
• Podpis osoby zgłaszającej.

• Niezwłocznie – w przypadku przestępstw przeciwko życiu i zdrowiu, przestępstw przeciwko wolności seksualnej, przestępstw przeciwko rodzinie i opiece. Zgłoszenie powinno być dokonane telefonicznie (numer alarmowy 112 lub 997) lub osobiście w najbliższej jednostce policji.
• W ciągu 24 godzin – w przypadku pozostałych przestępstw i wypadków. Zgłoszenie może być dokonane telefonicznie, elektronicznie lub pisemnie.

• Telefonicznie – na numer alarmowy 112 lub 997.
• Osobiście – w najbliższej jednostce policji lub prokuraturze.
• Pisemnie – na formularzu zawiadomienia o przestępstwie, dostępnym w jednostce policji lub na stronie internetowej policji.
• Elektronicznie – za pośrednictwem poczty elektronicznej lub systemu teleinformatycznego policji.

• Zabezpieczenia miejsca zdarzenia – udostępnienie pomieszczeń szkoły, zabezpieczenie śladów, ochrona dowodów.
• Postępowania wyjaśniającego – dostarczenie informacji o okolicznościach zdarzenia, świadkach, podjętych działaniach.
• Przesłuchań – uczestniczenie w przesłuchaniach świadków, dostarczenie dokumentacji medycznej.
• Ekspertyz – dostarczenie dokumentacji medycznej, opinii lekarskich, wyników badań.

6.7.2.5. Zgłoszenie do ubezpieczyciela – wypadki, roszczenia, dokumentacja

• Ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. z 2023 r. poz. 1610 z późn. zm.) – art. 805–834 regulują umowę ubezpieczenia.
• Ustawy z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej (Dz.U. z 2023 r. poz. 656 z późn. zm.).
• Wewnętrznych procedur szkoły dotyczących ubezpieczenia OC i NNW.
• Ogólnych warunków ubezpieczenia określonych w polisie ubezpieczeniowej szkoły.

• Wypadki uczniów – urazy mechaniczne, zachorowania, zatrucia, które miały miejsce na terenie szkoły lub w trakcie zajęć organizowanych przez szkołę.
• Wypadki pracowników szkoły – wypadki przy pracy, wypadki w drodze do pracy lub z pracy.
• Zdarzenia powodujące szkody w mieniu szkoły – uszkodzenie sprzętu, wyposażenia, budynku szkoły.
• Zdarzenia powodujące szkody w mieniu osób trzecich – uszkodzenie mienia ucznia, rodzica, pracownika szkoły.
• Roszczenia odszkodowawcze – jeśli poszkodowany lub jego rodzice/opiekunowie prawni zgłaszają roszczenie o odszkodowanie lub zadośćuczynienie.

• Dane szkoły: nazwa szkoły, adres, numer polisy ubezpieczeniowej.
• Dane poszkodowanego: imię i nazwisko ucznia/pracownika, klasa/stanowisko, data urodzenia, numer PESEL.
• Rodzaj zdarzenia: wypadek, zachorowanie, zatrucie, uszkodzenie mienia.
• Data i godzina zdarzenia.
• Miejsce zdarzenia.
• Okoliczności zdarzenia – szczegółowy opis, jak doszło do zdarzenia.
• Stan poszkodowanego – opis obrażeń lub objawów, stan zdrowia w momencie zdarzenia.
• Podjęte działania – czynności ratunkowe, wezwanie pogotowia, poinformowanie rodziców.
• Dokumentacja medyczna – karta zgłoszenia urazu/zachorowania, karta pierwszej pomocy, rejestr wezwań pogotowia, zaświadczenia lekarskie, wyniki badań.
• Dokumentacja zdarzenia – protokół powypadkowy, raport dla dyrektora szkoły, zdjęcia, nagrania z monitoringu (jeśli dostępne).
• Dane świadków – imiona, nazwiska, adresy, numery telefonów.
• Roszczenie – kwota roszczenia, rodzaj roszczenia (odszkodowanie, zadośćuczynienie, zwrot kosztów leczenia).
• Podpis osoby zgłaszającej.

• W ciągu 7 dni – od dnia zdarzenia, zgodnie z ogólnymi warunkami ubezpieczenia. Niektóre polisy ubezpieczeniowe wymagają zgłoszenia w ciągu 3 dni lub 24 godzin. Higienistka powinna znać warunki polisy ubezpieczeniowej szkoły i przestrzegać terminów zgłoszenia.
• Niezwłocznie – w przypadku zdarzeń śmiertelnych, ciężkich wypadków, zdarzeń masowych. Zgłoszenie powinno być dokonane telefonicznie lub elektronicznie, a następnie potwierdzone pisemnie.

• Telefonicznie – na numer telefonu ubezpieczyciela podany w polisie ubezpieczeniowej.
• Elektronicznie – za pośrednictwem poczty elektronicznej lub systemu teleinformatycznego ubezpieczyciela.
• Pisemnie – na formularzu zgłoszenia szkody, dostępnym na stronie internetowej ubezpieczyciela lub w placówce ubezpieczyciela.

• Karta zgłoszenia urazu/zachorowania.
• Karta pierwszej pomocy.
• Rejestr wezwań pogotowia.
• Protokół powypadkowy.
• Raport dla dyrektora szkoły.
• Zaświadczenia lekarskie – potwierdzające rodzaj i rozległość obrażeń, okres leczenia, trwałe kalectwo.
• Wyniki badań – zdjęcia rentgenowskie, wyniki badań laboratoryjnych, wyniki badań obrazowych.
• Rachunki i faktury – potwierdzające koszty leczenia, rehabilitacji, zakupu leków, sprzętu ortopedycznego.
• Zdjęcia i nagrania – dokumentujące zdarzenie, obrażenia, uszkodzenia mienia.
• Zeznania świadków – potwierdzające okoliczności zdarzenia.

• Ustalania okoliczności zdarzenia – dostarczenie informacji o okolicznościach zdarzenia, świadkach, podjętych działaniach.
• Ustalania rozmiaru szkody – dostarczenie dokumentacji medycznej, rachunków, faktur, opinii lekarskich.
• Ustalania odpowiedzialności – dostarczenie informacji o przyczynach zdarzenia, podjętych działaniach zapobiegawczych.
• Ustalania kwoty odszkodowania – dostarczenie informacji o kosztach leczenia, rehabilitacji, utraconych dochodach.

6.7.2.6. Analiza powypadkowa – przyczyny, wnioski, działania zapobiegawcze

• Ustalenie przyczyn zdarzenia – co się stało, dlaczego się stało, jakie czynniki przyczyniły się do zdarzenia.
• Wyciągnięcie wniosków – jakie błędy zostały popełnione, jakie procedury nie zadziałały, jakie czynniki ryzyka nie zostały wyeliminowane.
• Wdrożenie działań zapobiegawczych – jakie działania należy podjąć, aby zapobiec podobnym zdarzeniom w przyszłości.
• Doskonalenie procedur – jakie procedury należy zmienić, uzupełnić, zaktualizować.
• Szkolenie personelu – jakie szkolenia należy przeprowadzić, jakie umiejętności należy rozwijać.

• Zebranie dokumentacji medycznej (karta zgłoszenia urazu/zachorowania, karta pierwszej pomocy, rejestr wezwań pogotowia).
• Zebranie dokumentacji zdarzenia (protokół powypadkowy, raport dla dyrektora szkoły, zdjęcia, nagrania z monitoringu).
• Zebranie zeznań świadków.
• Zebranie opinii poszkodowanego (jeśli jest w stanie złożyć zeznania).
• Zebranie opinii osób udzielających pierwszej pomocy.
• Zebranie informacji o warunkach, w których doszło do zdarzenia (stan sprzętu, organizacja zajęć, warunki atmosferyczne).

• Przyczyny bezpośrednie – co bezpośrednio spowodowało zdarzenie (np. upadek z wysokości, uderzenie piłką, kontakt z substancją chemiczną).
• Przyczyny pośrednie – co przyczyniło się do zdarzenia (np. uszkodzony sprzęt, brak nadzoru, brak szkolenia, brak procedur).
• Przyczyny systemowe – jakie czynniki organizacyjne, zarządcze, prawne przyczyniły się do zdarzenia (np. brak budżetu na naprawę sprzętu, brak szkoleń, brak kontroli).

• Jakie błędy zostały popełnione?
• Jakie procedury nie zadziałały?
• Jakie czynniki ryzyka nie zostały wyeliminowane?
• Jakie działania zapobiegawcze należy wdrożyć?
• Jakie procedury należy zmienić, uzupełnić, zaktualizować?
• Jakie szkolenia należy przeprowadzić?

• Naprawa lub wymiana uszkodzonego sprzętu.
• Zmiana organizacji zajęć (np. ograniczenie aktywności fizycznej, zmiana miejsca zajęć).
• Wdrożenie nowych procedur bezpieczeństwa.
• Szkolenie personelu i uczniów.
• Zakup sprzętu ochronnego (kaski, ochraniacze, rękawice).
• Wdrożenie systemu monitoringu i kontroli.
• Aktualizacja indywidualnych planów opieki.

• Regularna kontrola, czy działania zapobiegawcze zostały wdrożone.
• Regularna analiza, czy liczba podobnych zdarzeń maleje.
• Regularna aktualizacja procedur i szkoleń.

• Protokołu powypadkowego – dokumentu sporządzonego przez zespół powypadkowy (dyrektor szkoły, higienistka, nauczyciel, przedstawiciel rodziców). Protokół powinien zawierać opis zdarzenia, przyczyny, wnioski, działania zapobiegawcze, podpisy członków zespołu powypadkowego.
• Raportu z analizy powypadkowej – dokumentu sporządzonego przez higienistkę lub inny zespół analityczny. Raport powinien zawierać szczegółową analizę przyczyn, wnioski, rekomendacje.
• Rejestru działań zapobiegawczych – dokumentu zawierającego wykaz działań zapobiegawczych, terminy realizacji, osoby odpowiedzialne, status realizacji.

• W ciągu 14 dni – od dnia zdarzenia, w przypadku wypadków ciężkich i śmiertelnych.
• W ciągu 30 dni – od dnia zdarzenia, w przypadku pozostałych wypadków i incydentów.
• Na bieżąco – w przypadku zdarzeń powtarzających się, wymagających natychmiastowego wdrożenia działań zapobiegawczych.

6.7.2.7. Raportowanie roczne – statystyki, trendy, rekomendacje

• Funkcja sprawozdawcza – dostarcza dyrektorowi szkoły, kuratorium oświaty, organowi prowadzącemu informacji o stanie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia w szkole.
• Funkcja analityczna – umożliwia analizę częstości, rodzaju, lokalizacji i okoliczności zdarzeń, identyfikację trendów, sezonowości, powtarzających się zagrożeń.
• Funkcja planistyczna – dostarcza danych do planowania działań profilaktycznych, szkoleń, zakupów sprzętu, zmian organizacyjnych na kolejny rok.
• Funkcja porównawcza – umożliwia porównanie danych z danymi z lat poprzednich, z danymi z innych szkół, z danymi krajowymi.
• Funkcja prawna – stanowi podstawę do dochodzenia roszczeń ubezpieczeniowych, do postępowań kontrolnych, do audytów.

• Nazwa szkoły, adres, numer telefonu.
• Okres objęty raportem (rok szkolny lub kalendarzowy).
• Imię i nazwisko higienistki sporządzającej raport.
• Data sporządzenia raportu.

• Liczba uczniów objętych opieką higienistki.
• Liczba pracowników szkoły objętych opieką higienistki.
• Liczba zdarzeń medycznych ogółem.
• Liczba urazów mechanicznych.
• Liczba nagłych zachorowań.
• Liczba zatruć.
• Liczba reakcji alergicznych.
• Liczba napadów padaczkowych.
• Liczba wezwań zespołu ratownictwa medycznego.
• Liczba hospitalizacji.
• Liczba zgonów.

• Rodzaj urazów (skaleczenia, stłuczenia, zwichnięcia, złamania, oparzenia, odmrożenia).
• Lokalizacja urazów (głowa, szyja, tułów, kończyna górna, kończyna dolna).
• Miejsce zdarzenia (sala lekcyjna, boisko, korytarz, stołówka, pracownia, plac zabaw, inne).
• Okoliczności zdarzenia (WF, przerwa, zajęcia sportowe, wycieczka, inne).
• Wiek poszkodowanych.
• Płeć poszkodowanych.
• Sezonowość zdarzeń (miesiące, pory roku).

• Porównanie danych z danymi z lat poprzednich.
• Identyfikacja trendów (wzrost, spadek, stabilność).
• Identyfikacja powtarzających się zagrożeń.
• Identyfikacja sezonowości.

• Ocena, czy podjęte działania zapobiegawcze przyniosły efekt.
• Ocena, czy liczba zdarzeń maleje, rośnie, pozostaje stabilna.
• Ocena, czy procedury bezpieczeństwa są przestrzegane.
• Ocena, czy personel jest przeszkolony.

• Zalecenia dotyczące działań profilaktycznych na kolejny rok.
• Zalecenia dotyczące szkoleń personelu i uczniów.
• Zalecenia dotyczące zakupu sprzętu ochronnego.
• Zalecenia dotyczące zmian organizacyjnych.
• Zalecenia dotyczące aktualizacji procedur.
• Zalecenia dotyczące współpracy z instytucjami zewnętrznymi (Sanepid, kuratorium, policja, ubezpieczyciel).

• Papierowej – dokument wydrukowany, podpisany przez higienistkę, przekazany dyrektorowi szkoły.
• Elektronicznej – dokument w formie pliku PDF, zabezpieczony hasłem, przekazany dyrektorowi szkoły drogą elektroniczną.
• Prezentacji multimedialnej – prezentacja zawierająca wykresy, tabele, zdjęcia, przekazana dyrektorowi szkoły na posiedzeniu rady pedagogicznej.

• Do końca czerwca – w przypadku raportu obejmującego rok szkolny (wrzesień–czerwiec).
• Do końca stycznia – w przypadku raportu obejmującego rok kalendarzowy (styczeń–grudzień).
• Na żądanie dyrektora szkoły, kuratorium oświaty lub organu prowadzącego – w dowolnym terminie.

• Dyrektorowi szkoły – jako podstawa do podejmowania decyzji zarządczych.
• Radzie pedagogicznej – jako informacja o stanie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia w szkole.
• Radzie rodziców – jako informacja o stanie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia w szkole.
• Kuratorium oświaty – jeśli kuratorium wymaga raportu rocznego.
• Organowi prowadzącemu szkołę – jeśli organ prowadzący wymaga raportu rocznego.
• Sanepidowi – jeśli Sanepid wymaga raportu rocznego.

• Planowania działań profilaktycznych – na podstawie analizy trendów i powtarzających się zagrożeń.
• Planowania szkoleń – na podstawie identyfikacji braków w wiedzy i umiejętnościach personelu.
• Planowania zakupów – na podstawie identyfikacji braków w sprzęcie ochronnym.
• Planowania zmian organizacyjnych – na podstawie identyfikacji czynników ryzyka.
• Aktualizacji procedur – na podstawie oceny skuteczności obowiązujących procedur.
• Współpracy z instytucjami zewnętrznymi – na podstawie identyfikacji potrzeb w zakresie współpracy z Sanepidem, kuratorium, policją, ubezpieczycielem.

3. 6.7.3. Ochrona prawna higienistki w przypadku incydentów

6.7.3.1. Ubezpieczenie OC – zakres, limity, procedury zgłaszania roszczeń

• Ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. z 2023 r. poz. 1610 z późn. zm.) – art. 415 stanowi, że kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia. Art. 429 stanowi, że kto powierza wykonanie czynności drugiemu, ten jest odpowiedzialny za szkodę wyrządzoną przez sprawcę przy wykonywaniu powierzonej mu czynności.
• Ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej (Dz.U. z 2023 r. poz. 1375 z późn. zm.) – art. 62 ust. 1 stanowi, że pielęgniarka i położna podlegają obowiązkowemu ubezpieczeniu odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone przy wykonywaniu zawodu.
• Ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 247 z późn. zm.).
• Wewnętrznych procedur szkoły dotyczących ubezpieczenia OC pracowników.

• Szkody wyrządzone przy wykonywaniu czynności zawodowych – obejmujące czynności medyczne wykonywane w gabinecie higienistki (opatrywanie ran, podawanie leków, mierzenie parametrów życiowych, udzielanie pierwszej pomocy).
• Szkody wyrządzone przy wykonywaniu czynności ratunkowych – obejmujące czynności medyczne wykonywane w sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia (RKO, podanie adrenaliny, podanie glukagonu, wezwanie pogotowia).
• Szkody wyrządzone przy wykonywaniu czynności profilaktycznych – obejmujące czynności medyczne wykonywane w ramach profilaktyki (badania przesiewowe, szczepienia, edukacja zdrowotna).
• Szkody wyrządzone przy wykonywaniu czynności administracyjnych – obejmujące prowadzenie dokumentacji medycznej, raportowanie, współpracę z instytucjami zewnętrznymi.
• Szkody wyrządzone na terenie szkoły – obejmujące zdarzenia, które miały miejsce w gabinecie higienistki, w sali lekcyjnej, na boisku, na wycieczce, na zajęciach organizowanych przez szkołę.
• Szkody wyrządzone poza terenem szkoły – obejmujące zdarzenia, które miały miejsce w trakcie wycieczki, wyjazdu, obozu organizowanego przez szkołę.

• Limit na jedno zdarzenie – minimum 500 000 zł. W przypadku zdarzeń powodujących trwałe kalectwo lub śmierć poszkodowanego, roszczenia mogą znacznie przekraczać tę kwotę. Higienistka powinna rozważyć zwiększenie limitu do 1 000 000 zł lub więcej.
• Limit roczny – minimum 1 000 000 zł. W przypadku wielu zdarzeń w ciągu jednego roku ubezpieczeniowego, limit roczny może zostać wyczerpany. Higienistka powinna rozważyć zwiększenie limitu rocznego.
• Limit na szkody osobowe – minimum 500 000 zł na jedną osobę. W przypadku szkód osobowych (uszczerbek na zdrowiu, trwałe kalectwo, śmierć), roszczenia mogą być bardzo wysokie.
• Limit na szkody majątkowe – minimum 100 000 zł na jedno zdarzenie. W przypadku szkód majątkowych (uszkodzenie sprzętu, wyposażenia, budynku), roszczenia mogą być niższe niż w przypadku szkód osobowych.

• Higienistka powinna niezwłocznie poinformować dyrektora szkoły o zgłoszonym roszczeniu.
• Higienistka powinna niezwłocznie poinformować ubezpieczyciela o zgłoszonym roszczeniu, zgodnie z warunkami polisy ubezpieczeniowej. Zgłoszenie powinno być dokonane w terminie określonym w polisie (zwykle 7 dni od dnia zdarzenia lub od dnia, w którym higienistka dowiedziała się o roszczeniu).

• Higienistka powinna zabezpieczyć dokumentację medyczną dotyczącą zdarzenia (karta zgłoszenia urazu/zachorowania, karta pierwszej pomocy, rejestr wezwań pogotowia, protokół powypadkowy).
• Higienistka powinna zabezpieczyć dokumentację zdarzenia (raport dla dyrektora szkoły, zdjęcia, nagrania z monitoringu, zeznania świadków).
• Higienistka nie powinna niszczyć, ukrywać ani zmieniać dokumentacji. Działania takie mogą być traktowane jako utrudnianie postępowania i mogą pogorszyć sytuację prawną higienistki.

• Higienistka nie powinna przyznawać się do winy wobec poszkodowanego, jego rodziców/opiekunów prawnych, mediów ani innych osób. Przyznanie się do winy może być wykorzystane przeciwko higienistce w postępowaniu sądowym.
• Higienistka powinna ograniczyć się do stwierdzenia faktów: „Doszło do zdarzenia", „Podjęłam działania ratunkowe", „Wezwałam pogotowie". Nie powinna komentować przyczyn zdarzenia ani swojej odpowiedzialności.

• Higienistka powinna współpracować z ubezpieczycielem w zakresie ustalania okoliczności zdarzenia, rozmiaru szkody, odpowiedzialności.
• Higienistka powinna dostarczyć ubezpieczycielowi dokumentację medyczną, dokumentację zdarzenia, zeznania świadków.
• Higienistka powinna uczestniczyć w postępowaniu likwidacyjnym prowadzonym przez ubezpieczyciela.

• Higienistka powinna skonsultować się z prawnikiem szkoły lub z prawnikiem specjalizującym się w prawie medycznym.
• Higienistka nie powinna samodzielnie prowadzić negocjacji z poszkodowanym ani z jego pełnomocnikiem. Negocjacje powinny być prowadzone przez prawnika lub przez ubezpieczyciela.

• Higienistka powinna dokumentować wszystkie działania podjęte w związku ze zgłoszonym roszczeniem (daty, godziny, osoby, czynności).
• Higienistka powinna przechowywać dokumentację dotyczącą roszczenia w sposób zabezpieczony przed dostępem osób nieupoważnionych.

• Działanie umyślne – jeśli higienistka umyślnie wyrządziła szkodę poszkodowanemu.
• Działanie pod wpływem alkoholu lub substancji psychoaktywnych – jeśli higienistka działała pod wpływem alkoholu, narkotyków lub innych substancji psychoaktywnych.
• Działanie poza zakresem kompetencji – jeśli higienistka wykonywała czynności, do których nie miała uprawnień (np. wykonywanie zabiegów chirurgicznych, podawanie leków na receptę bez zlecenia lekarza).
• Rażące niedbalstwo – jeśli higienistka działała z rażącym niedbalstwem (np. nie wezwała pogotowia w sytuacji zagrożenia życia, nie podjęła RKO w przypadku zatrzymania krążenia).
• Brak ważnej polisy ubezpieczeniowej – jeśli higienistka nie posiadała ważnej polisy ubezpieczeniowej w momencie zdarzenia.
• Zgłoszenie roszczenia po upływie terminu – jeśli roszczenie zostało zgłoszone po upływie terminu określonego w polisie ubezpieczeniowej.

6.7.3.2. Wsparcie prawne – prawnik szkoły, organizacje zawodowe, porady

• Konsultacje prawne – możliwość uzyskania porady prawnej w przypadku wątpliwości dotyczących obowiązków, praw, odpowiedzialności.
• Reprezentację prawną – możliwość uzyskania reprezentacji prawnej w przypadku postępowania sądowego, dyscyplinarnego, karnego.
• Analizę dokumentacji – możliwość uzyskania analizy dokumentacji medycznej, protokołów, raportów pod kątem zgodności z prawem.
• Szkolenia prawne – możliwość uczestniczenia w szkoleniach dotyczących prawa medycznego, prawa oświatowego, prawa pracy, prawa ubezpieczeniowego.

• Udzielać porad prawnych – w przypadku wątpliwości dotyczących obowiązków, praw, odpowiedzialności higienistki.
• Reprezentować higienistkę – w przypadku postępowania sądowego, dyscyplinarnego, karnego.
• Analizować dokumentację – pod kątem zgodności z prawem, kompletności, rzetelności.
• Sporządzać opinie prawne – dotyczące konkretnych zdarzeń, roszczeń, postępowań.
• Prowadzić negocjacje – z poszkodowanym, z jego pełnomocnikiem, z ubezpieczycielem.
• Szkolić personel – w zakresie prawa medycznego, prawa oświatowego, prawa pracy.

• Naczelna Izba Pielęgniarek i Położnych (NIPiP) – organ samorządu zawodowego pielęgniarek i położnych, zapewniający ochronę prawną członkom, prowadzący postępowania dyscyplinarne, udzielający porad prawnych.
• Okręgowa Izba Pielęgniarek i Położnych (OIPiP) – organ samorządu zawodowego pielęgniarek i położnych na poziomie okręgowym, zapewniający ochronę prawną członkom, prowadzący postępowania dyscyplinarne, udzielający porad prawnych.
• Związek zawodowy pielęgniarek i położnych – organizacja związkowa, zapewniająca ochronę prawną członkom, prowadząca negocjacje z pracodawcami, udzielająca porad prawnych.
• Polskie Towarzystwo Pielęgniarskie (PTP) – organizacja naukowa i zawodowa, zapewniająca wsparcie merytoryczne i prawne członkom.
• Stowarzyszenia i fundacje – organizacje pozarządowe, zapewniające wsparcie prawne, psychologiczne, finansowe członkom.

• Zgłoszenie roszczenia przez poszkodowanego – jeśli poszkodowany lub jego rodzice/opiekunowie prawni zgłaszają roszczenie o odszkodowanie lub zadośćuczynienie.
• Wezwanie do złożenia zeznań – jeśli higienistka jest wezwana do złożenia zeznań w charakterze świadka lub podejrzanego.
• Postępowanie dyscyplinarne – jeśli wobec higienistki jest prowadzone postępowanie dyscyplinarne.
• Postępowanie karne – jeśli wobec higienistki jest prowadzone postępowanie karne.
• Wątpliwości dotyczące obowiązków – jeśli higienistka ma wątpliwości dotyczące swoich obowiązków, praw, odpowiedzialności.
• Wątpliwości dotyczące dokumentacji – jeśli higienistka ma wątpliwości dotyczące prowadzenia dokumentacji medycznej, raportowania, archiwizacji.
• Wątpliwości dotyczące współpracy z instytucjami – jeśli higienistka ma wątpliwości dotyczące współpracy z Sanepidem, kuratorium, policją, ubezpieczycielem.

• Porada ustna – rozmowa z prawnikiem, w której higienistka przedstawia problem i uzyskuje poradę.
• Porada pisemna – opinia prawna sporządzona przez prawnika, zawierająca analizę problemu i rekomendacje.
• Reprezentacja w postępowaniu – udział prawnika w postępowaniu sądowym, dyscyplinarnym, karnym w charakterze pełnomocnika lub obrońcy higienistki.
• Analiza dokumentacji – sprawdzenie dokumentacji medycznej, protokołów, raportów pod kątem zgodności z prawem.
• Szkolenie – uczestniczenie w szkoleniu dotyczącym prawa medycznego, prawa oświatowego, prawa pracy.
• Mediacja – uczestniczenie w mediacji między higienistką a poszkodowanym, mającej na celu polubowne rozwiązanie sporu.

• Ubezpieczenia OC – jeśli polisa ubezpieczeniowa obejmuje koszty ochrony prawnej.
• Budżetu szkoły – jeśli szkoła zapewnia dostęp do prawnika.
• Organizacji zawodowej – jeśli organizacja zawodowa zapewnia bezpłatne lub preferencyjne wsparcie prawne członkom.
• Środków własnych higienistki – jeśli higienistka samodzielnie opłaca porady prawne.

6.7.3.3. Dokumentacja jako dowód – dokładność, rzetelność, zabezpieczenie

• Potwierdzać fakt udzielenia pomocy – karta zgłoszenia urazu/zachorowania, karta pierwszej pomocy, rejestr wezwań pogotowia potwierdzają, że higienistka udzieliła pomocy poszkodowanemu.
• Potwierdzać prawidłowość postępowania – dokumentacja może potwierdzać, że higienistka działała zgodnie z obowiązującymi procedurami, wytycznymi, standardami.
• Potwierdzać stan poszkodowanego – dokumentacja może potwierdzać stan zdrowia poszkodowanego w momencie zdarzenia, co jest istotne w przypadku roszczeń o odszkodowanie.
• Potwierdzać okoliczności zdarzenia – dokumentacja może potwierdzać okoliczności, w których doszło do zdarzenia, co jest istotne w przypadku postępowań karnych, dyscyplinarnych.
• Chronić przed zarzutem zaniechania – dokumentacja może chronić higienistkę przed zarzutem, że nie udzieliła pomocy lub udzieliła jej w sposób niewłaściwy.

• Kompletność – dokumentacja powinna zawierać wszystkie istotne informacje dotyczące zdarzenia, poszkodowanego, wykonanych czynności, podanych leków, zaleceń. Nie należy pomijać żadnych informacji, nawet jeśli wydają się nieistotne.
• Czytelność – dokumentacja powinna być czytelna, napisana wyraźnym pismem (w przypadku dokumentacji papierowej) lub w sposób umożliwiający odczytanie (w przypadku dokumentacji elektronicznej). Nie należy stosować skrótów, symboli, oznaczeń, które mogą być niezrozumiałe dla osób nieposiadających wykształcenia medycznego.
• Chronologiczność – dokumentacja powinna być prowadzona w kolejności chronologicznej, z podaniem daty i godziny każdej czynności. Nie należy wpisywać czynności z datą wsteczną ani z datą przyszłą.
• Rzetelność – dokumentacja powinna odzwierciedlać faktyczny stan rzeczy, bez zniekształceń, przeinaczeń, pominięć. Nie należy wpisywać informacji nieprawdziwych, nie należy zmieniać wpisów po ich sporządzeniu.
• Obiektywność – dokumentacja powinna być prowadzona w sposób obiektywny, bez ocen, komentarzy, interpretacji. Nie należy wpisywać opinii, osądów, podejrzań, które nie są potwierdzone faktami.

• Nie należy wpisywać informacji nieprawdziwych – dokumentacja powinna odzwierciedlać faktyczny stan rzeczy.
• Nie należy zmieniać wpisów po ich sporządzeniu – jeśli higienistka popełniła błąd, powinna przekreślić błędny wpis jednym przekreśleniem, wpisać poprawkę, podpisać i opatrzyć datą. Nie należy zamazywać, wyrywać, niszczyć błędnego wpisu.
• Nie należy wpisywać informacji z datą wsteczną – dokumentacja powinna być prowadzona na bieżąco, z podaniem aktualnej daty i godziny.
• Nie należy wpisywać informacji z datą przyszłą – dokumentacja powinna odzwierciedlać czynności wykonane, a nie planowane.
• Nie należy wpisywać informacji pod wpływem presji – dokumentacja powinna być prowadzona samodzielnie, bez wpływu osób trzecich.

• Dostępem osób nieupoważnionych – dokumentacja powinna być przechowywana w zamkniętej szafie, w gabinecie higienistki, zabezpieczonym przed dostępem osób nieupoważnionych.
• Utratą – dokumentacja powinna być zabezpieczona przed kradzieżą, pożarem, zalaniem, uszkodzeniem mechanicznym.
• Zniszczeniem – dokumentacja powinna być zabezpieczona przed zniszczeniem umyślnym lub nieumyślnym.
• Uszkodzeniem – dokumentacja powinna być zabezpieczona przed blaknięciem, wilgocią, uszkodzeniami mechanicznymi.
• Zmianą – dokumentacja powinna być zabezpieczona przed zmianą treści przez osoby nieupoważnione.

• Dokumentacja papierowa – przechowywana w zamkniętej szafie, w segregatorze, w sposób uniemożliwiający dostęp osób nieupoważnionych. Szafa powinna być zamykana na klucz, klucz powinien być przechowywany w bezpiecznym miejscu.
• Dokumentacja elektroniczna – przechowywana na zabezpieczonym nośniku danych, zabezpieczona hasłem, szyfrowana, regularnie archiwizowana (kopia zapasowa). Komputer powinien być zabezpieczony hasłem, oprogramowaniem antywirusowym, zaporą sieciową.
• Kopia zapasowa – dokumentacja powinna być regularnie kopiowana na inny nośnik danych (dysk zewnętrzny, pendrive, chmura danych). Kopia zapasowa powinna być przechowywana w innym miejscu niż oryginał, zabezpieczona przed dostępem osób nieupoważnionych.

• Dowodem z dokumentu – jeśli jest prowadzona w formie papierowej lub elektronicznej, podpisana przez higienistkę, opatrzona datą.
• Dowodem z opinii biegłego – jeśli sąd powoła biegłego do oceny dokumentacji medycznej.
• Dowodem z przesłuchania świadka – jeśli higienistka jest przesłuchiwana w charakterze świadka i potwierdza treść dokumentacji.

6.7.3.4. Współpraca z organami ścigania – prawa, obowiązki, tajemnica

• Ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 37 z późn. zm.) – art. 304 stanowi, że każdy, kto dowiedział się o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu, ma społeczny obowiązek zawiadomić o tym prokuratora lub policję. Art. 177 stanowi, że każda osoba wezwana w charakterze świadka ma obowiązek stawić się i złożyć zeznania.
• Ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2023 r. poz. 171 z późn. zm.).
• Ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. – Prawo o prokuraturze (Dz.U. z 2023 r. poz. 1360 z późn. zm.).
• Ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej – w zakresie tajemnicy zawodowej.

• Prawo do odmowy składania zeznań – jeśli higienistka jest osobą najbliższą dla podejrzanego lub oskarżonego (małżonek, rodzeństwo, wstępny, zstępny), ma prawo odmówić składania zeznań.
• Prawo do odmowy odpowiedzi na pytanie – jeśli odpowiedź na pytanie mogłaby narazić higienistkę lub osobę najbliższą na odpowiedzialność karną, higienistka ma prawo odmówić odpowiedzi na pytanie.
• Prawo do korzystania z pomocy pełnomocnika – higienistka ma prawo korzystać z pomocy adwokata lub radcy prawnego w trakcie przesłuchania.
• Prawo do złożenia zażalenia – jeśli higienistka uważa, że jej prawa zostały naruszone w trakcie postępowania, ma prawo złożyć zażalenie do sądu lub prokuratora.
• Prawo do ochrony danych osobowych – higienistka ma prawo do ochrony swoich danych osobowych w trakcie postępowania.
• Prawo do tajemnicy zawodowej – higienistka ma prawo odmówić ujawnienia informacji objętych tajemnicą zawodową, chyba że sąd lub prokurator zwolni ją z tajemnicy zawodowej.

• Obowiązek stawiennictwa – jeśli higienistka jest wezwana w charakterze świadka, ma obowiązek stawić się w wyznaczonym terminie i miejscu.
• Obowiązek złożenia zeznań – jeśli higienistka jest wezwana w charakterze świadka, ma obowiązek złożyć zeznania, chyba że ma prawo odmowy składania zeznań.
• Obowiązek mówienia prawdy – jeśli higienistka składa zeznania, ma obowiązek mówić prawdę. Złożenie fałszywych zeznań jest przestępstwem zagrożonym karą pozbawienia wolności (art. 233 Kodeksu karnego).
• Obowiązek zawiadomienia o przestępstwie – jeśli higienistka dowiedziała się o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu, ma społeczny obowiązek zawiadomić o tym prokuratora lub policję.
• Obowiązek zabezpieczenia śladów – jeśli higienistka jest na miejscu zdarzenia, ma obowiązek zabezpieczyć ślady i dowody do czasu przybycia organów ścigania.

• Zażądać okazania postanowienia sądu lub prokuratora – zwalniającego higienistkę z tajemnicy zawodowej.
• Jeśli funkcjonariusz nie posiada postanowienia – higienistka powinna odmówić ujawnienia informacji i poinformować funkcjonariusza, że może ujawnić informacje wyłącznie na podstawie postanowienia sądu lub prokuratora.
• Jeśli funkcjonariusz posiada postanowienie – higienistka powinna ujawnić informacje w zakresie określonym w postanowieniu.

• Zawiadomienie o przestępstwie – jeśli higienistka dowiedziała się o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu, powinna zawiadomić o tym prokuratora lub policję.
• Złożenie zeznań – jeśli higienistka jest wezwana w charakterze świadka, powinna stawić się i złożyć zeznania.
• Udostępnienie dokumentacji – jeśli sąd lub prokurator zażąda udostępnienia dokumentacji medycznej, higienistka powinna udostępnić dokumentację w zakresie określonym w postanowieniu.
• Zabezpieczenie śladów – jeśli higienistka jest na miejscu zdarzenia, powinna zabezpieczyć ślady i dowody do czasu przybycia organów ścigania.
• Uczestniczenie w oględzinach – jeśli sąd lub prokurator zażąda uczestniczenia higienistki w oględzinach miejsca zdarzenia, higienistka powinna uczestniczyć w oględzinach.
• Uczestniczenie w przesłuchaniach – jeśli sąd lub prokurator zażąda uczestniczenia higienistki w przesłuchaniu świadka, higienistka powinna uczestniczyć w przesłuchaniu.

6.7.3.5. Ochrona przed fałszywymi oskarżeniami – dowody, świadkowie

• Poszkodowanych – którzy mogą oskarżać higienistkę o niewłaściwe udzielenie pomocy, o zaniechanie udzielenia pomocy, o spowodowanie urazu.
• Rodziców/opiekunów prawnych poszkodowanych – którzy mogą oskarżać higienistkę o niewłaściwe udzielenie pomocy, o zaniechanie udzielenia pomocy, o spowodowanie urazu dziecka.
• Nauczycieli – którzy mogą oskarżać higienistkę o niewłaściwe postępowanie, o zaniechanie, o naruszenie procedur.
• Innych pracowników szkoły – którzy mogą oskarżać higienistkę o niewłaściwe postępowanie, o naruszenie procedur, o mobbing.
• Osób trzecich – które mogą oskarżać higienistkę o niewłaściwe postępowanie, o naruszenie procedur.

• Potwierdzać fakt udzielenia pomocy – karta zgłoszenia urazu/zachorowania, karta pierwszej pomocy, rejestr wezwań pogotowia potwierdzają, że higienistka udzieliła pomocy poszkodowanemu.
• Potwierdzać prawidłowość postępowania – dokumentacja może potwierdzać, że higienistka działała zgodnie z obowiązującymi procedurami, wytycznymi, standardami.
• Potwierdzać stan poszkodowanego – dokumentacja może potwierdzać stan zdrowia poszkodowanego w momencie zdarzenia, co jest istotne w przypadku oskarżeń o spowodowanie urazu.
• Potwierdzać okoliczności zdarzenia – dokumentacja może potwierdzać okoliczności, w których doszło do zdarzenia, co jest istotne w przypadku oskarżeń o zaniechanie.
• Obalać fałszywe oskarżenia – dokumentacja może obalać fałszywe oskarżenia, potwierdzając faktyczny przebieg zdarzenia.

• Nagrania z monitoringu – jeśli szkoła posiada system monitoringu, nagrania mogą potwierdzać okoliczności zdarzenia, stan poszkodowanego, działania higienistki.
• Zdjęcia – zdjęcia miejsca zdarzenia, obrażeń poszkodowanego, sprzętu medycznego mogą potwierdzać okoliczności zdarzenia.
• Zeznania świadków – zeznania nauczycieli, uczniów, innych pracowników szkoły, osób obecnych na miejscu zdarzenia mogą potwierdzać okoliczności zdarzenia, działania higienistki.
• Opinie biegłych – opinie biegłych z zakresu medycyny ratunkowej, medycyny sądowej, pielęgniarstwa mogą potwierdzać prawidłowość postępowania higienistki.

• Zidentyfikować świadków – niezwłocznie po zdarzeniu higienistka powinna zidentyfikować osoby, które były obecne na miejscu zdarzenia i mogą potwierdzić okoliczności zdarzenia.
• Zebrać dane świadków – higienistka powinna zebrać imiona, nazwiska, adresy, numery telefonów świadków.
• Poprosić świadków o złożenie oświadczeń – higienistka może poprosić świadków o złożenie pisemnych oświadczeń opisujących okoliczności zdarzenia. Oświadczenia powinny być podpisane przez świadków i opatrzone datą.
• Zabezpieczyć zeznania świadków – higienistka powinna przechowywać oświadczenia świadków w sposób zabezpieczony przed dostępem osób nieupoważnionych.
• Poinformować świadków o postępowaniu – jeśli wobec higienistki jest prowadzone postępowanie dyscyplinarne, karne lub cywilne, higienistka powinna poinformować świadków o postępowaniu i poprosić ich o złożenie zeznań.

• Higienistka powinna niezwłocznie poinformować dyrektora szkoły o oskarżeniu.
• Higienistka powinna niezwłocznie skontaktować się z prawnikiem szkoły lub z prawnikiem specjalizującym się w prawie medycznym.

• Higienistka powinna zabezpieczyć dokumentację medyczną dotyczącą zdarzenia.
• Higienistka powinna zabezpieczyć nagrania z monitoringu, zdjęcia, zeznania świadków.
• Higienistka nie powinna niszczyć, ukrywać ani zmieniać dokumentacji.

• Higienistka nie powinna przyznawać się do winy wobec oskarżyciela, mediów ani innych osób.
• Higienistka powinna ograniczyć się do stwierdzenia faktów: „Doszło do zdarzenia", „Podjęłam działania ratunkowe", „Wezwałam pogotowie". Nie powinna komentować oskarżeń ani swojej odpowiedzialności.

• Higienistka powinna złożyć pisemne oświadczenie opisujące okoliczności zdarzenia, podjęte działania, stan poszkodowanego.
• Oświadczenie powinno być podpisane przez higienistkę i opatrzone datą.
• Oświadczenie powinno być złożone dyrektorowi szkoły, prawnikowi, organowi prowadzącemu postępowanie.

• Higienistka powinna współpracować z prawnikiem w zakresie przygotowania obrony, zbierania dowodów, przesłuchiwania świadków.
• Higienistka nie powinna samodzielnie prowadzić negocjacji z oskarżycielem ani z jego pełnomocnikiem.

• Higienistka powinna dokumentować wszystkie działania podjęte w związku z oskarżeniem (daty, godziny, osoby, czynności).
• Higienistka powinna przechowywać dokumentację dotyczącą oskarżenia w sposób zabezpieczony przed dostępem osób nieupoważnionych.

• Higienistka ma prawo do obrony w postępowaniu dyscyplinarnym, karnym, cywilnym.
• Higienistka ma prawo do korzystania z pomocy pełnomocnika (adwokata lub radcy prawnego).
• Higienistka ma prawo do składania wyjaśnień, do zadawania pytań świadkom, do składania wniosków dowodowych.
• Higienistka ma prawo do złożenia zażalenia, apelacji, kasacji.

• Prowadzenie dokumentacji w sposób dokładny, rzetelny, kompletny, czytelny – dokumentacja jest najważniejszym dowodem w przypadku fałszywych oskarżeń.
• Przestrzeganie procedur – higienistka powinna przestrzegać obowiązujących procedur, wytycznych, standardów. Działanie niezgodne z procedurami zwiększa ryzyko oskarżeń.
• Szkolenie personelu – higienistka powinna szkolić nauczycieli, personel pomocniczy w zakresie udzielania pierwszej pomocy, procedur bezpieczeństwa, dokumentacji.
• Informowanie rodziców – higienistka powinna informować rodziców o każdym zdarzeniu medycznym, o podjętych działaniach, o zaleceniach. Poinformowanie rodziców zmniejsza ryzyko oskarżeń.
• Współpraca z dyrektorem szkoły – higienistka powinna współpracować z dyrektorem szkoły w zakresie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia uczniów. Współpraca z dyrektorem zmniejsza ryzyko oskarżeń.
• Ubezpieczenie OC – higienistka powinna posiadać ubezpieczenie OC obejmujące szkody wyrządzone przy wykonywaniu czynności zawodowych. Ubezpieczenie OC chroni finansowo w przypadku roszczeń.
• Przynależność do organizacji zawodowej – higienistka powinna być członkiem organizacji zawodowej zapewniającej ochronę prawną. Organizacja zawodowa może zapewnić wsparcie prawne w przypadku oskarżeń.