6.8. Współpraca ze służbami ratunkowymi

2. 6.8.2. Współpraca z pogotowiem ratunkowym

Współpraca higienistki szkolnej z zespołami ratownictwa medycznego stanowi kluczowe ogniwo łańcucha przeżycia i ciągłości opieki medycznej nad poszkodowanym. Moment przybycia zespołu ratownictwa medycznego na teren szkoły nie jest zakończeniem działań higienistki – jest początkiem nowego etapu, w którym higienistka przekazuje poszkodowanego pod opiekę profesjonalistów, dostarcza niezbędnych informacji o stanie poszkodowanego i wykonanych czynnościach ratunkowych, współpracuje przy transporcie poszkodowanego do karetki oraz utrzymuje kontakt z rodziną poszkodowanego. Jakość tej współpracy decyduje o ciągłości opieki medycznej, o skuteczności dalszego leczenia, o bezpieczeństwie poszkodowanego oraz o komforcie pracy zespołu ratownictwa medycznego. Higienistka, która potrafi skutecznie współpracować z zespołem ratownictwa medycznego, jest nie tylko profesjonalistką, ale również partnerem w ratowaniu życia i zdrowia uczniów oraz pracowników szkoły.

6.8.2.1. Przekazywanie pacjenta – zespół ratowniczy, lekarz, pielęgniarz

Struktura zespołu ratownictwa medycznego
Zespół ratownictwa medycznego (ZRM) jest podstawową jednostką organizacyjną systemu Państwowego Ratownictwa Medycznego, odpowiedzialną za udzielanie świadczeń zdrowotnych w warunkach pozaszpitalnych. Wyróżnia się dwa typy zespołów ratownictwa medycznego:
  • Zespół typu P (podstawowy) – składa się z co najmniej dwóch ratowników medycznych lub pielęgniarek systemu. Zespół typu P jest wysyłany do zdarzeń, w których poszkodowany nie wymaga zaawansowanych zabiegów medycznych (np. omdlenie, zasłabnięcie, lekki uraz, zaostrzenie astmy).
  • Zespół typu S (specjalistyczny) – składa się z lekarza systemu oraz co najmniej jednego ratownika medycznego lub pielęgniarki systemu. Zespół typu S jest wysyłany do zdarzeń, w których poszkodowany wymaga zaawansowanych zabiegów medycznych (np. zatrzymanie krążenia, ciężki uraz, anafilaksja, zatrucie).
W skład zespołu ratownictwa medycznego mogą wchodzić:
  • Lekarz systemu – lekarz posiadający specjalizację w dziedzinie medycyny ratunkowej lub posiadający ukończony kurs w zakresie medycyny ratunkowej. Lekarz systemu jest odpowiedzialny za podejmowanie decyzji medycznych, wykonywanie zaawansowanych zabiegów medycznych, ordynowanie leków.
  • Ratownik medyczny – osoba posiadająca wykształcenie w zakresie ratownictwa medycznego, uprawniona do wykonywania medycznych czynności ratunkowych. Ratownik medyczny jest odpowiedzialny za wykonywanie czynności ratunkowych, obsługę sprzętu medycznego, transport poszkodowanego.
  • Pielęgniarka systemu – pielęgniarka posiadająca specjalizację w dziedzinie pielęgniarstwa ratunkowego lub posiadająca ukończony kurs w zakresie pielęgniarstwa ratunkowego. Pielęgniarka systemu jest odpowiedzialna za wykonywanie czynności ratunkowych, podawanie leków, opiekę nad poszkodowanym.
Przygotowanie do przekazania pacjenta
Przed przybyciem zespołu ratownictwa medycznego higienistka powinna:
  • Uporządkować miejsce zdarzenia – usunąć zbędne przedmioty, zapewnić dostęp do poszkodowanego, zapewnić oświetlenie, zapewnić przestrzeń do pracy zespołu ratownictwa medycznego.
  • Przygotować dokumentację medyczną – karta zgłoszenia urazu/zachorowania, karta pierwszej pomocy, rejestr wezwań pogotowia, zaświadczenia lekarskie (jeśli dostępne), wyniki badań (jeśli dostępne).
  • Przygotować informacje o poszkodowanym – imię i nazwisko, wiek, klasa/stanowisko, dane kontaktowe rodziców/opiekunów prawnych, choroby przewlekłe, alergie, przyjmowane leki.
  • Przygotować informacje o zdarzeniu – rodzaj zdarzenia, czas zdarzenia, miejsce zdarzenia, okoliczności zdarzenia.
  • Przygotować informacje o wykonanych czynnościach ratunkowych – RKO, tamowanie krwawienia, opatrzenie rany, podanie leków, użycie sprzętu medycznego.
  • Wyznaczyć osobę do kontaktu z zespołem ratownictwa medycznego – osoba ta powinna znać dokładną lokalizację zdarzenia, stan poszkodowanego, wykonane czynności ratunkowe.
  • Zapewnić dostęp do poszkodowanego – otworzyć bramy, drzwi, windę, zapewnić oświetlenie, usunąć przeszkody.
Procedura przekazania pacjenta
Przekazanie pacjenta zespołowi ratownictwa medycznego powinno być dokonane w sposób uporządkowany, kompletny, dokładny:
Krok 1 – Powitanie zespołu ratownictwa medycznego:
  • Higienistka powinna powitać zespół ratownictwa medycznego, przedstawić się, podać swoje stanowisko.
  • Higienistka powinna wskazać miejsce zdarzenia, poszkodowanego.
  • Higienistka powinna zapewnić zespół ratownictwa medycznego, że miejsce zdarzenia jest bezpieczne.
Krok 2 – Przekazanie informacji o poszkodowanym:
  • Higienistka powinna przekazać informacje o poszkodowanym: imię i nazwisko, wiek, klasa/stanowisko, dane kontaktowe rodziców/opiekunów prawnych.
  • Higienistka powinna przekazać informacje o chorobach przewlekłych, alergiach, przyjmowanych lekach.
  • Higienistka powinna przekazać informacje o zdarzeniu: rodzaj zdarzenia, czas zdarzenia, miejsce zdarzenia, okoliczności zdarzenia.
Krok 3 – Przekazanie informacji o stanie poszkodowanego:
  • Higienistka powinna przekazać informacje o stanie świadomości poszkodowanego: przytomny, nieprzytomny, splątany, senność.
  • Higienistka powinna przekazać informacje o parametrach życiowych: tętno, ciśnienie tętnicze (jeśli dostępne), częstość oddechów, saturacja (jeśli dostępny pulsoksymetr), temperatura ciała.
  • Higienistka powinna przekazać informacje o obrażeniach lub objawach: lokalizacja, rodzaj, rozległość, głębokość.
Krok 4 – Przekazanie informacji o wykonanych czynnościach ratunkowych:
  • Higienistka powinna przekazać informacje o RKO: czas rozpoczęcia, czas trwania, liczba cykli, czy użyto AED, liczba wyładowań.
  • Higienistka powinna przekazać informacje o tamowaniu krwawienia: metoda, czas.
  • Higienistka powinna przekazać informacje o opatrzeniu rany: rodzaj opatrunku, użyte materiały.
  • Higienistka powinna przekazać informacje o podanych lekach: nazwa, dawka, droga podania, godzina podania.
  • Higienistka powinna przekazać informacje o użyty sprzęcie medycznym: nazwa sprzętu, czas użycia, wynik.
Krok 5 – Przekazanie dokumentacji medycznej:
  • Higienistka powinna przekazać zespołowi ratownictwa medycznego kartę zgłoszenia urazu/zachorowania, kartę pierwszej pomocy, rejestr wezwań pogotowia.
  • Higienistka powinna przekazać zaświadczenia lekarskie, wyniki badań (jeśli dostępne).
  • Higienistka powinna sporządzić kopię dokumentacji przekazywanej zespołowi ratownictwa medycznego i przechowywać ją w gabinecie higienistki.
Krok 6 – Współpraca przy dalszych czynnościach ratunkowych:
  • Higienistka powinna współpracować z zespołem ratownictwa medycznego przy dalszych czynnościach ratunkowych, jeśli jest taka potrzeba.
  • Higienistka powinna udostępnić sprzęt medyczny dostępny w gabinecie higienistki (AED, glukometr, inhalator, autoinpektor z adrenaliną, glukagon).
  • Higienistka powinna udostępnić leki dostępne w gabinecie higienistki (jeśli są potrzebne i jeśli zespół ratownictwa medycznego wyraża zgodę na ich użycie).
Krok 7 – Pożegnanie zespołu ratownictwa medycznego:
  • Higienistka powinna upewnić się, że zespół ratownictwa medycznego posiada wszystkie niezbędne informacje i dokumentację.
  • Higienistka powinna przekazać zespołowi ratownictwa medycznego dane kontaktowe rodziców/opiekunów prawnych poszkodowanego.
  • Higienistka powinna zapewnić zespół ratownictwa medycznego, że jest dostępna pod numerem telefonu, jeśli są potrzebne dodatkowe informacje.
Zasady przekazywania pacjenta
  • Przekazanie powinno być kompletne – należy przekazać wszystkie istotne informacje dotyczące stanu poszkodowanego, wykonanych czynności ratunkowych, okoliczności zdarzenia. Nie należy pomijać żadnych informacji, nawet jeśli wydają się nieistotne.
  • Przekazanie powinno być dokładne – informacje powinny być precyzyjne, bez błędów, bez przeinaczeń. Nie należy wyolbrzymiać ani minimalizować stanu poszkodowanego.
  • Przekazanie powinno być zwięzłe – informacje powinny być przekazane w sposób zwięzły, bez zbędnych informacji, bez dygresji. Zespół ratownictwa medycznego ma ograniczony czas i potrzebuje konkretnych informacji.
  • Przekazanie powinno być spokojne – informacje powinny być przekazane spokojnym tonem, bez krzyku, bez paniki. Zespół ratownictwa medycznego musi zrozumieć informacje, aby podjąć prawidłowe decyzje.
  • Przekazanie powinno być udokumentowane – higienistka powinna udokumentować przekazanie poszkodowanego (data, godzina, osoba przyjmująca, przekazane informacje, przekazana dokumentacja).

6.8.2.2. Informacja o stanie – świadomość, oddech, krążenie, wykonane czynności

Znaczenie informacji o stanie poszkodowanego
Informacja o stanie poszkodowanego jest najważniejszą informacją przekazywaną zespołowi ratownictwa medycznego. Od jakości tej informacji zależy skuteczność dalszego leczenia, bezpieczeństwo poszkodowanego, ciągłość opieki medycznej. Zespół ratownictwa medycznego, który nie posiada informacji o stanie poszkodowanego, musi samodzielnie ocenić stan poszkodowanego, co opóźnia podjęcie dalszych działań ratunkowych.
Struktura informacji o stanie poszkodowanego
Informacja o stanie poszkodowanego powinna być uporządkowana według następującej struktury:
I. Świadomość:
  • Stan świadomości: przytomny, nieprzytomny, splątany, senność.
  • Skala Glasgow (GCS) – jeśli higienistka jest w stanie ocenić (otwieranie oczu, odpowiedź słowna, odpowiedź ruchowa).
  • Reakcja na bodźce: reaguje na głos, reaguje na ból, nie reaguje.
  • Orientacja: zorientowany co do czasu, miejsca, osoby, niezorientowany.
II. Oddech:
  • Obecność oddechu: oddycha, nie oddycha.
  • Częstość oddechów: liczba oddechów na minutę.
  • Charakter oddechu: prawidłowy, przyspieszony, spowolniony, płytki, głęboki, świszczący, chrapliwy.
  • Drożność dróg oddechowych: drożne, niedrożne, częściowo niedrożne.
  • Saturacja (jeśli dostępny pulsoksymetr): wartość procentowa.
  • Oddechy ratunkowe: czy były wykonywane, ile, kiedy.
III. Krążenie:
  • Obecność krążenia: tętno wyczuwalne, tętno niewyczuwalne.
  • Częstość tętna: liczba uderzeń na minutę.
  • Charakter tętna: prawidłowe, przyspieszone, spowolnione, słabe, nitkowate, niemiarowe.
  • Ciśnienie tętnicze (jeśli dostępny ciśnieniomierz): wartość skurczowa/rozkurczowa.
  • Kolor skóry: prawidłowy, blady, siny, czerwony.
  • Temperatura skóry: ciepła, zimna, wilgotna.
  • Czas nawrotu kapilarnego (CRT): czas w sekundach.
  • RKO: czy było wykonywane, czas rozpoczęcia, czas trwania, liczba cykli, czy użyto AED, liczba wyładowań.
IV. Wykonane czynności ratunkowe:
  • RKO: czas rozpoczęcia, czas trwania, liczba cykli, czy użyto AED, liczba wyładowań.
  • Tamowanie krwawienia: metoda, czas, skuteczność.
  • Opatrzenie rany: rodzaj opatrunku, użyte materiały.
  • Unieruchomienie kończyny: metoda, użyty sprzęt.
  • Podanie leków: nazwa, dawka, droga podania, godzina podania.
  • Użycie sprzętu medycznego: nazwa sprzętu, czas użycia, wynik.
  • Ułożenie poszkodowanego w pozycji bezpiecznej.
  • Wezwanie zespołu ratownictwa medycznego: czas wezwania, numer zespołu.
V. Okoliczności zdarzenia:
  • Rodzaj zdarzenia: wypadek, zachorowanie, zatrucie, reakcja alergiczna, napad padaczkowy.
  • Czas zdarzenia: data i godzina.
  • Miejsce zdarzenia: sala lekcyjna, boisko, korytarz, stołówka, pracownia, plac zabaw, inne.
  • Okoliczności zdarzenia: jak doszło do zdarzenia, co się stało.
VI. Dane dodatkowe:
  • Choroby przewlekłe: cukrzyca, astma, padaczka, alergia, choroby serca, inne.
  • Alergie: leki, pokarmy, lateks, inne.
  • Przyjmowane leki: nazwa, dawka, częstość.
  • Przebyte operacje: rodzaj, data.
  • Szczepienia: rodzaj, data.
Forma przekazania informacji o stanie poszkodowanego
Informacja o stanie poszkodowanego może być przekazana:
  • Ustnie – higienistka przekazuje informacje o stanie poszkodowanego bezpośrednio ratownikom medycznym, lekarzowi systemu, pielęgniarce systemu.
  • Pisemnie – higienistka przekazuje kartę pierwszej pomocy, kartę zgłoszenia urazu/zachorowania, rejestr wezwań pogotowia.
  • Elektronicznie – jeśli szkoła posiada system elektronicznej dokumentacji medycznej, higienistka może przekazać informacje elektronicznie.
Zasady przekazywania informacji o stanie poszkodowanego
  • Informacja powinna być kompletna – należy przekazać wszystkie istotne informacje dotyczące stanu poszkodowanego. Nie należy pomijać żadnych informacji, nawet jeśli wydają się nieistotne.
  • Informacja powinna być dokładna – informacje powinny być precyzyjne, bez błędów, bez przeinaczeń. Nie należy wyolbrzymiać ani minimalizować stanu poszkodowanego.
  • Informacja powinna być zwięzła – informacje powinny być przekazane w sposób zwięzły, bez zbędnych informacji, bez dygresji.
  • Informacja powinna być spokojna – informacje powinny być przekazane spokojnym tonem, bez krzyku, bez paniki.
  • Informacja powinna być aktualna – informacje powinny odzwierciedlać aktualny stan poszkodowanego. Jeśli stan poszkodowanego się zmienia, należy natychmiast poinformować zespół ratownictwa medycznego.

6.8.2.3. Dokumentacja medyczna – karta pierwszej pomocy, dane osobowe, historia chorób

Znaczenie dokumentacji medycznej dla zespołu ratownictwa medycznego
Dokumentacja medyczna prowadzona w gabinecie higienistki szkolnej jest istotnym źródłem informacji dla zespołu ratownictwa medycznego. Dokumentacja może:
  • Potwierdzać stan poszkodowanego w momencie zdarzenia – parametry życiowe, opis obrażeń, objawy.
  • Potwierdzać wykonane czynności ratunkowe – RKO, tamowanie krwawienia, opatrzenie rany, podanie leków.
  • Potwierdzać okoliczności zdarzenia – rodzaj zdarzenia, czas zdarzenia, miejsce zdarzenia.
  • Ułatwiać dalsze leczenie – informacje o chorobach przewlekłych, alergiach, przyjmowanych lekach.
  • Chronić higienistkę prawnie – dokumentacja potwierdza, że higienistka udzieliła pomocy, że działała zgodnie z procedurami, że podjęła odpowiednie działania.
Karta pierwszej pomocy jako dokumentacja medyczna
Karta pierwszej pomocy jest podstawowym dokumentem medycznym przekazywanym zespołowi ratownictwa medycznego. Karta powinna zawierać:
  • Dane poszkodowanego – imię i nazwisko, wiek, klasa/stanowisko, numer PESEL, dane kontaktowe rodziców/opiekunów prawnych.
  • Dane zdarzenia – data i godzina zdarzenia, miejsce zdarzenia, rodzaj zdarzenia, okoliczności zdarzenia.
  • Stan poszkodowanego – stan świadomości, parametry życiowe, opis obrażeń lub objawów.
  • Wykonane czynności ratunkowe – RKO, tamowanie krwawienia, opatrzenie rany, unieruchomienie kończyny, podanie leków, użycie sprzętu medycznego.
  • Podane leki – nazwa, dawka, droga podania, godzina podania.
  • Zalecenia – zalecenia dla zespołu ratownictwa medycznego, zalecenia dotyczące transportu, zalecenia dotyczące dalszego leczenia.
  • Podpis higienistki – imię i nazwisko, numer prawa wykonywania zawodu (jeśli dotyczy), podpis, data i godzina sporządzenia karty.
Dane osobowe jako dokumentacja medyczna
Dane osobowe poszkodowanego są istotnym źródłem informacji dla zespołu ratownictwa medycznego. Higienistka powinna przekazać zespołowi ratownictwa medycznego następujące dane osobowe poszkodowanego:
  • Dane identyfikacyjne – imię i nazwisko, data urodzenia, numer PESEL, adres zamieszkania.
  • Dane kontaktowe – numer telefonu poszkodowanego (jeśli dostępny), numer telefonu rodziców/opiekunów prawnych.
  • Dane medyczne – choroby przewlekłe, alergie, przyjmowane leki, przebyte operacje, szczepienia.
Historia chorób jako dokumentacja medyczna
Historia chorób poszkodowanego jest istotnym źródłem informacji dla zespołu ratownictwa medycznego. Higienistka powinna przekazać zespołowi ratownictwa medycznego następujące informacje dotyczące historii chorób poszkodowanego:
  • Choroby przewlekłe – cukrzyca typu 1, astma, padaczka, alergia, choroby serca, choroby nerek, choroby onkologiczne, inne.
  • Alergie – leki, pokarmy, lateks, inne.
  • Przyjmowane leki – nazwa, dawka, częstość.
  • Przebyte operacje – rodzaj, data.
  • Szczepienia – rodzaj, data.
  • Indywidualny plan opieki – jeśli poszkodowany posiada indywidualny plan opieki, higienistka powinna przekazać go zespołowi ratownictwa medycznego.
Forma przekazania dokumentacji medycznej
Dokumentacja medyczna może być przekazana zespołowi ratownictwa medycznego:
  • W formie papierowej – karta pierwszej pomocy, karta zgłoszenia urazu/zachorowania, rejestr wezwań pogotowia, zaświadczenia lekarskie, wyniki badań. Dokumentacja papierowa powinna być przekazana ratownikom medycznym osobiście, podpisana przez higienistkę, opatrzona datą.
  • W formie elektronicznej – jeśli szkoła posiada system elektronicznej dokumentacji medycznej, dokumentacja może być przekazana elektronicznie (e-mail, system teleinformatyczny). Dokumentacja elektroniczna powinna być zabezpieczona hasłem, szyfrowana, przekazana w sposób umożliwiający odczytanie.
  • W formie ustnej – jeśli dokumentacja papierowa lub elektroniczna nie jest dostępna, higienistka może przekazać informacje ustnie. Informacje ustne powinny być przekazane w sposób kompletny, dokładny, zwięzły, spokojny.
Zabezpieczenie dokumentacji medycznej
Dokumentacja medyczna przekazywana zespołowi ratownictwa medycznego powinna być zabezpieczona przed:
  • Utratą – dokumentacja powinna być przekazana bezpośrednio ratownikom medycznym, nie powinna być pozostawiona bez opieki.
  • Zniszczeniem – dokumentacja powinna być zabezpieczona przed zniszczeniem umyślnym lub nieumyślnym.
  • Dostępem osób nieupoważnionych – dokumentacja powinna być przekazana wyłącznie zespołowi ratownictwa medycznego, nie powinna być udostępniana osobom nieupoważnionym.
Kopia dokumentacji medycznej
Higienistka powinna sporządzić kopię dokumentacji medycznej przekazywanej zespołowi ratownictwa medycznego. Kopia powinna być przechowywana w gabinecie higienistki, w zamkniętej szafie, zabezpieczona przed dostępem osób nieupoważnionych. Kopia dokumentacji może być wykorzystana w przypadku:
  • Postępowania sądowego – jeśli wobec higienistki jest prowadzone postępowanie sądowe, kopia dokumentacji może być wykorzystana jako dowód.
  • Postępowania dyscyplinarnego – jeśli wobec higienistki jest prowadzone postępowanie dyscyplinarne, kopia dokumentacji może być wykorzystana jako dowód.
  • Postępowania ubezpieczeniowego – jeśli poszkodowany lub jego rodzice/opiekunowie prawni zgłaszają roszczenie o odszkodowanie, kopia dokumentacji może być wykorzystana jako dowód.
  • Analizy powypadkowej – kopia dokumentacji może być wykorzystana do analizy przyczyn zdarzenia i wdrażania działań zapobiegawczych.
  • Raportowania – kopia dokumentacji może być wykorzystana do sporządzenia raportu dla dyrektora szkoły, kuratorium oświaty, Sanepidu, ubezpieczyciela.

6.8.2.4. Kontakt z rodziną – informowanie, towarzyszenie, wsparcie

Znaczenie kontaktu z rodziną
Kontakt z rodziną poszkodowanego jest istotnym elementem współpracy z zespołem ratownictwa medycznego. Rodzina poszkodowanego ma prawo wiedzieć, co się stało, w jakim stanie jest poszkodowany, jakie czynności ratunkowe zostały wykonane, gdzie poszkodowany jest przewożony. Higienistka, jako osoba odpowiedzialna za opiekę nad poszkodowanym w szkole, jest zobowiązana do poinformowania rodziny poszkodowanego o zdarzeniu, o stanie poszkodowanego, o podjętych działaniach.
Czas poinformowania rodziny
Rodzina poszkodowanego powinna być poinformowana:
  • Niezwłocznie – w przypadku zdarzeń zagrażających życiu lub zdrowiu (zatrzymanie krążenia, anafilaksja, ciężki uraz, zatrucie). Higienistka powinna poinformować rodzinę poszkodowanego niezwłocznie po zdarzeniu, przed przybyciem zespołu ratownictwa medycznego lub w trakcie oczekiwania na przybycie zespołu.
  • W ciągu 30 minut – w przypadku zdarzeń wymagających wezwania zespołu ratownictwa medycznego, ale nie zagrażających bezpośrednio życiu. Higienistka powinna poinformować rodzinę poszkodowanego w ciągu 30 minut od zdarzenia.
  • W ciągu 1 godziny – w przypadku zdarzeń wymagających konsultacji lekarskiej, ale nie wymagających wezwania zespołu ratownictwa medycznego. Higienistka powinna poinformować rodzinę poszkodowanego w ciągu 1 godziny od zdarzenia.
Sposób poinformowania rodziny
Rodzina poszkodowanego może być poinformowana:
  • Telefonicznie – higienistka dzwoni do rodziców/opiekunów prawnych poszkodowanego i informuje o zdarzeniu. Jest to najszybszy sposób poinformowania rodziny.
  • Osobiście – jeśli rodzice/opiekunowie prawni poszkodowanego są na terenie szkoły (np. na wywiadówce, na zajęciach), higienistka może poinformować ich osobiście. Jest to najskuteczniejszy sposób poinformowania rodziny, ponieważ umożliwia bezpośredni kontakt, zadawanie pytań, udzielanie wsparcia.
  • Za pośrednictwem zespołu ratownictwa medycznego – jeśli higienistka nie jest w stanie skontaktować się z rodziną poszkodowanego, może poprosić zespół ratownictwa medycznego o poinformowanie rodziny.
Treść informacji przekazywanych rodzinie
Informacje przekazywane rodzinie poszkodowanego powinny zawierać:
  • Dane poszkodowanego – imię i nazwisko, klasa/stanowisko.
  • Rodzaj zdarzenia – wypadek, zachorowanie, zatrucie, reakcja alergiczna, napad padaczkowy.
  • Czas zdarzenia – data i godzina.
  • Miejsce zdarzenia – sala lekcyjna, boisko, korytarz, stołówka, pracownia, plac zabaw, inne.
  • Stan poszkodowanego – stan świadomości, parametry życiowe, opis obrażeń lub objawów.
  • Wykonane czynności ratunkowe – RKO, tamowanie krwawienia, opatrzenie rany, podanie leków.
  • Wezwanie zespołu ratownictwa medycznego – czas wezwania, numer zespołu.
  • Przewiezienie do szpitala – nazwa szpitala, adres, oddział.
  • Dane kontaktowe higienistki – imię i nazwisko, numer telefonu.
Zasady informowania rodziny
  • Informacja powinna być prawdziwa – nie należy wyolbrzymiać ani minimalizować stanu poszkodowanego. Należy mówić prawdę, nawet jeśli jest trudna.
  • Informacja powinna być spokojna – informacje powinny być przekazane spokojnym tonem, bez krzyku, bez paniki. Rodzina poszkodowanego jest przestraszona, zdezorientowana, pełna obaw. Higienistka powinna być spokojna, opanowana, wspierająca.
  • Informacja powinna być kompletna – należy przekazać wszystkie istotne informacje dotyczące zdarzenia, stanu poszkodowanego, wykonanych czynności ratunkowych. Nie należy pomijać żadnych informacji, nawet jeśli wydają się nieistotne.
  • Informacja powinna być zrozumiała – informacje powinny być przekazane w sposób zrozumiały dla rodziny poszkodowanego. Należy unikać terminologii medycznej, której rodzina może nie rozumieć. Jeśli rodzina nie rozumie informacji, należy je powtórzyć w inny sposób.
  • Informacja powinna być przekazana z empatią – rodzina poszkodowanego przeżywa trudne chwile. Higienistka powinna być empatyczna, wspierająca, cierpliwa.
Towarzyszenie rodzinie
Higienistka powinna towarzyszyć rodzinie poszkodowanego:
  • Na miejscu zdarzenia – jeśli rodzina poszkodowanego przybywa na miejsce zdarzenia, higienistka powinna być obecna, odpowiadać na pytania, udzielać wsparcia.
  • W trakcie oczekiwania na zespół ratownictwa medycznego – jeśli rodzina poszkodowanego przybywa przed zespołem ratownictwa medycznego, higienistka powinna być obecna, informować o stanie poszkodowanego, udzielać wsparcia.
  • W trakcie transportu poszkodowanego do karetki – jeśli rodzina poszkodowanego chce towarzyszyć poszkodowanemu w transporcie do karetki, higienistka powinna to umożliwić (jeśli nie przeszkadza to zespołowi ratownictwa medycznego).
  • W trakcie przewożenia poszkodowanego do szpitala – jeśli rodzina poszkodowanego chce towarzyszyć poszkodowanemu w karetce, higienistka powinna to umożliwić (jeśli zespół ratownictwa medycznego wyraża zgodę).
Wsparcie rodziny
Higienistka powinna udzielać wsparcia rodzinie poszkodowanego:
  • Wsparcie informacyjne – udzielanie informacji o zdarzeniu, o stanie poszkodowanego, o wykonanych czynnościach ratunkowych, o przewiezieniu do szpitala.
  • Wsparcie emocjonalne – wysłuchanie rodziny, obecność, empatia, cierpliwość.
  • Wsparcie praktyczne – pomoc w kontakcie ze szpitalem, w organizacji transportu, w opiece nad innymi dziećmi.
  • Wsparcie duchowe – jeśli rodzina poszkodowanego jest wierząca, higienistka może zaproponować modlitwę, kontakt z duszpasterzem, sakramenty (za zgodą rodziny).
  • Wsparcie psychologiczne – jeśli rodzina poszkodowanego przeżywa silny stres, higienistka może skierować rodzinę do psychologa, do interwenta kryzysowego, do grupy wsparcia.
Dokumentacja kontaktu z rodziną
Higienistka powinna udokumentować kontakt z rodziną poszkodowanego:
  • Data i godzina kontaktu – kiedy rodzina została poinformowana.
  • Sposób kontaktu – telefonicznie, osobiście, za pośrednictwem zespołu ratownictwa medycznego.
  • Osoba informująca – imię i nazwisko higienistki.
  • Osoba informowana – imię i nazwisko rodzica/opiekuna prawnego.
  • Treść informacji – rodzaj zdarzenia, stan poszkodowanego, wykonane czynności ratunkowe, przewiezienie do szpitala.
  • Reakcja rodziny – pytania, obawy, decyzje.
  • Podpis higienistki – imię i nazwisko, podpis, data i godzina sporządzenia notatki.

6.8.2.5. Współpraca przy transporcie – nosze, winda, droga do karetki

Znaczenie współpracy przy transporcie
Transport poszkodowanego z miejsca zdarzenia do karetki jest istotnym elementem akcji ratunkowej. Od jakości transportu zależy bezpieczeństwo poszkodowanego, komfort poszkodowanego, skuteczność dalszego leczenia. Higienistka, jako osoba znająca teren szkoły, jest zobowiązana do współpracy z zespołem ratownictwa medycznego przy transporcie poszkodowanego.
Przygotowanie drogi do karetki
Higienistka powinna przygotować drogę do karetki:
  • Otwarcie bram i drzwi – brama główna, brama boczna, drzwi wejściowe do budynku, drzwi wewnętrzne prowadzące do miejsca zdarzenia powinny być otwarte.
  • Oświetlenie drogi – jeśli zdarzenie ma miejsce w nocy lub w warunkach ograniczonej widoczności, higienistka powinna zapewnić oświetlenie drogi do karetki.
  • Usunięcie przeszkód – przeszkody na drodze do karetki (meble, sprzęt, osoby postronne) powinny być usunięte.
  • Zabezpieczenie drogi – droga do karetki powinna być zabezpieczona przed dostępem osób postronnych, przed zwierzętami, przed pojazdami.
  • Wyznaczenie osoby prowadzącej – higienistka powinna wyznaczyć osobę, która będzie prowadzić zespół ratownictwa medycznego do karetki.
Współpraca przy przenoszeniu poszkodowanego na nosze
Higienistka powinna współpracować z zespołem ratownictwa medycznego przy przenoszeniu poszkodowanego na nosze:
  • Pomoc przy układaniu poszkodowanego na noszach – higienistka może pomagać przy układaniu poszkodowanego na noszach, przy zabezpieczaniu poszkodowanego pasami, przy podnoszeniu noszy.
  • Pomoc przy przenoszeniu noszy – higienistka może pomagać przy przenoszeniu noszy, jeśli jest taka potrzeba.
  • Pomoc przy zabezpieczaniu poszkodowanego na noszach – higienistka może pomagać przy zabezpieczaniu poszkodowanego pasami, przy okrywaniu kocem, przy monitorowaniu stanu poszkodowanego.
Współpraca przy transporcie windą
Jeśli miejsce zdarzenia jest na wyższym piętrze i transport poszkodowanego wymaga użycia windy, higienistka powinna:
  • Zapewnić dostępność windy – winda powinna być dostępna, sprawna, wystarczająco duża, aby pomieścić nosze i zespół ratownictwa medycznego.
  • Zablokować windę – winda powinna być zablokowana na parterze lub na piętrze, na którym jest poszkodowany, aby zespół ratownictwa medycznego nie musiał czekać na windę.
  • Wyznaczyć osobę do obsługi windy – higienistka powinna wyznaczyć osobę, która będzie obsługiwać windę podczas transportu poszkodowanego.
  • Zapewnić oświetlenie windy – winda powinna być oświetlona, aby zespół ratownictwa medycznego mógł monitorować stan poszkodowanego.
  • Zapewnić przestrzeń w windzie – winda powinna być wystarczająco duża, aby pomieścić nosze, zespół ratownictwa medycznego, higienistkę (jeśli jest potrzebna).
Droga do karetki
Higienistka powinna wskazać zespołowi ratownictwa medycznego najkrótszą i najbezpieczniejszą drogę do karetki:
  • Droga powinna być najkrótsza – zespół ratownictwa medycznego powinien dotrzeć do karetki jak najszybciej.
  • Droga powinna być najbezpieczniejsza – droga powinna być wolna od przeszkód, od osób postronnych, od zwierząt, od pojazdów.
  • Droga powinna być dostępna dla noszy – droga powinna być wystarczająco szeroka, aby pomieścić nosze, powinna być wolna od schodów (jeśli jest taka możliwość), powinna być oświetlona.
  • Droga powinna być wskazana przez osobę prowadzącą – higienistka powinna wyznaczyć osobę, która będzie prowadzić zespół ratownictwa medycznego do karetki.
Współpraca przy umieszczaniu poszkodowanego w karetce
Higienistka powinna współpracować z zespołem ratownictwa medycznego przy umieszczaniu poszkodowanego w karetce:
  • Pomoc przy umieszczaniu noszy w karetce – higienistka może pomagać przy umieszczaniu noszy w karetce, przy zabezpieczaniu noszy w karetce.
  • Pomoc przy zabezpieczaniu poszkodowanego w karetce – higienistka może pomagać przy zabezpieczaniu poszkodowanego pasami, przy okrywaniu kocem, przy monitorowaniu stanu poszkodowanego.
  • Przekazanie informacji zespołowi ratownictwa medycznego – higienistka powinna przekazać zespołowi ratownictwa medycznego informacje o stanie poszkodowanego, o wykonanych czynnościach ratunkowych, o chorobach przewlekłych, alergiach, przyjmowanych lekach.
  • Przekazanie dokumentacji medycznej – higienistka powinna przekazać zespołowi ratownictwa medycznego kartę pierwszej pomocy, kartę zgłoszenia urazu/zachorowania, rejestr wezwań pogotowia.
Dokumentacja transportu
Higienistka powinna udokumentować transport poszkodowanego:
  • Data i godzina transportu – kiedy poszkodowany został przetransportowany do karetki.
  • Osoby uczestniczące w transporcie – imiona i nazwiska ratowników medycznych, lekarza systemu, pielęgniarki systemu, higienistki.
  • Droga transportu – z miejsca zdarzenia do karetki, z karetki do szpitala.
  • Stan poszkodowanego w trakcie transportu – stan świadomości, parametry życiowe, obrażenia, objawy.
  • Podane leki w trakcie transportu – nazwa, dawka, droga podania, godzina podania.
  • Podpis higienistki – imię i nazwisko, podpis, data i godzina sporządzenia notatki.

6.8.2.6. Szkolenia wspólne – ćwiczenia, symulacje, wymiana doświadczeń

Znaczenie szkoleń wspólnych
Szkolenia wspólne higienistki szkolnej z zespołami ratownictwa medycznego są istotnym elementem doskonalenia systemu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia w szkole. Szkolenia wspólne umożliwiają:
  • Poznanie procedur – higienistka poznaje procedury działania zespołów ratownictwa medycznego, zespoły ratownictwa medycznego poznają procedury działania higienistki szkolnej.
  • Doskonalenie współpracy – higienistka i zespoły ratownictwa medycznego ćwiczą współpracę, komunikację, przekazywanie poszkodowanego.
  • Wymianę doświadczeń – higienistka i zespoły ratownictwa medycznego wymieniają doświadczenia, spostrzeżenia, wnioski.
  • Identyfikację problemów – higienistka i zespoły ratownictwa medycznego identyfikują problemy, trudności, bariery we współpracy.
  • Wdrażanie usprawnień – higienistka i zespoły ratownictwa medycznego wdrażają usprawnienia, zmiany, poprawki.
Formy szkoleń wspólnych
Szkolenia wspólne mogą przybierać następujące formy:
  • Ćwiczenia praktyczne – higienistka i zespoły ratownictwa medycznego ćwiczą udzielanie pierwszej pomocy, przekazywanie poszkodowanego, transport poszkodowanego.
  • Symulacje zdarzeń – higienistka i zespoły ratownictwa medycznego symulują zdarzenia (wypadek, zachorowanie, pożar, katastrofa), ćwiczą procedury postępowania.
  • Warsztaty – higienistka i zespoły ratownictwa medycznego uczestniczą w warsztatach dotyczących medycyny ratunkowej, komunikacji kryzysowej, zarządzania kryzysowego.
  • Konferencje – higienistka i zespoły ratownictwa medycznego uczestniczą w konferencjach dotyczących medycyny ratunkowej, bezpieczeństwa w szkołach, ochrony zdrowia.
  • Wymiana doświadczeń – higienistka i zespoły ratownictwa medycznego wymieniają doświadczenia, spostrzeżenia, wnioski.
Organizacja szkoleń wspólnych
Szkolenia wspólne powinny być organizowane:
  • Co najmniej raz w roku – higienistka powinna zorganizować szkolenie wspólne z zespołami ratownictwa medycznego co najmniej raz w roku szkolnym.
  • Na początku roku szkolnego – szkolenie wspólne powinno być zorganizowane na początku roku szkolnego, aby higienistka i zespoły ratownictwa medycznego mogły poznać się, ustalić procedury współpracy, wymienić doświadczenia.
  • Po zdarzeniu kryzysowym – szkolenie wspólne powinno być zorganizowane po zdarzeniu kryzysowym, aby higienistka i zespoły ratownictwa medycznego mogły omówić zdarzenie, wyciągnąć wnioski, wdrożyć usprawnienia.
  • Na wniosek higienistki lub zespołów ratownictwa medycznego – szkolenie wspólne może być zorganizowane na wniosek higienistki lub zespołów ratownictwa medycznego, jeśli jest taka potrzeba.
Zakres szkoleń wspólnych
Szkolenia wspólne powinny obejmować:
  • Procedury wezwania pomocy – numery alarmowe, informacje przekazywane dyspozytorowi, współpraca z dyspozytorem.
  • Procedury przekazania poszkodowanego – przekazywanie informacji o stanie poszkodowanego, przekazywanie dokumentacji medycznej, współpraca przy transporcie.
  • Procedury transportu – przenoszenie poszkodowanego na nosze, transport windą, droga do karetki, umieszczanie poszkodowanego w karetce.
  • Procedury komunikacji kryzysowej – informowanie rodziny poszkodowanego, komunikacja z zespołem ratownictwa medycznego, komunikacja z dyrekcją szkoły.
  • Procedury dokumentacji – prowadzenie dokumentacji medycznej, przekazywanie dokumentacji zespołowi ratownictwa medycznego, archiwizacja dokumentacji.
  • Procedury współpracy z innymi służbami – policja, straż pożarna, Zarządzanie Kryzysowe, Czerwony Krzyż.
Wymiana doświadczeń
Wymiana doświadczeń między higienistką szkolną a zespołami ratownictwa medycznego jest istotnym elementem doskonalenia systemu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia w szkole. Wymiana doświadczeń może obejmować:
  • Omówienie zdarzeń – higienistka i zespoły ratownictwa medycznego omawiają zdarzenia, które miały miejsce w szkole, wyciągają wnioski, wdrażają usprawnienia.
  • Wymiana spostrzeżeń – higienistka i zespoły ratownictwa medycznego wymieniają spostrzeżenia dotyczące współpracy, komunikacji, procedur.
  • Wymiana materiałów szkoleniowych – higienistka i zespoły ratownictwa medycznego wymieniają materiały szkoleniowe, podręczniki, wytyczne.
  • Wymiana kontaktów – higienistka i zespoły ratownictwa medycznego wymieniają dane kontaktowe, aby umożliwić szybką komunikację w przypadku zdarzenia.
Dokumentacja szkoleń wspólnych
Szkolenia wspólne powinny być udokumentowane:
  • Data i godzina szkolenia – kiedy szkolenie się odbyło.
  • Miejsce szkolenia – gdzie szkolenie się odbyło.
  • Uczestnicy szkolenia – imiona i nazwiska uczestników, stanowiska.
  • Zakres szkolenia – tematy omówione podczas szkolenia.
  • Wnioski i rekomendacje – wnioski wyciągnięte podczas szkolenia, rekomendacje dotyczące usprawnień.
  • Podpis organizatora szkolenia – imię i nazwisko, podpis, data i godzina sporządzenia notatki.
Wymiar etyczny i duchowy szkoleń wspólnych
Szkolenia wspólne higienistki szkolnej z zespołami ratownictwa medycznego nie są jedynie ćwiczeniami technicznymi ani formalnością. Są aktem odpowiedzialności wobec uczniów i pracowników szkoły, wobec rodzin poszkodowanych, wobec wspólnoty szkolnej. Szkolenia wspólne są również aktem miłości bliźniego – aktem, w którym higienistka i zespoły ratownictwa medycznego przygotowują się do służby życiu, zdrowiu, godności każdego ucznia i pracownika szkoły.
W perspektywie chrześcijańskiej, szkolenia wspólne są również aktem wiary – aktem, w którym higienistka i zespoły ratownictwa medycznego przygotowują się do służby Chrystusowi obecnemu w każdym poszkodowanym. Każde szkolenie, każde ćwiczenie, każda symulacja jest przygotowaniem do spotkania z Chrystusem w osobie poszkodowanego. Higienistka, uczestnicząc w szkoleniach wspólnych, wypełnia swoje powołanie do służby życiu, zdrowiu, godności każdego ucznia i pracownika szkoły.
Szkolenia wspólne są również okazją do budowania wspólnoty – wspólnoty osób, które służą życiu, zdrowiu, godności drugiego człowieka. Higienistka i zespoły ratownictwa medycznego, uczestnicząc w szkoleniach wspólnych, budują więzi zaufania, współpracy, wzajemnego wsparcia. Te więzi są niezbędne w sytuacji kryzysowej, kiedy czas jest ograniczony, kiedy decyzje muszą być podejmowane szybko, kiedy współpraca jest kluczowa. Higienistka, która zna zespoły ratownictwa medycznego, która im ufa, która z nimi współpracuje, jest w stanie skutecznie ratować życie i zdrowie uczniów oraz pracowników szkoły.