5.3. Współpraca z instytucjami zewnętrznymi

2. 5.3.2. Współpraca z Poradniami Psychologiczno-Pedagogicznymi (PPP) i lekarzami POZ

5.3.2.1. Rola PPP w diagnozie i wsparciu uczniów z trudnościami rozwojowymi

• Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2024 r. poz. 750 z późn. zm.): Określa rolę PPP w systemie oświaty – diagnoza, wsparcie, orzecznictwo. Nie "opcja" – "prawo". Nie "zalecenie" – "obowiązek".
• Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej w sprawie organizacji udzielania i organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach (Dz.U. z 2023 r. poz. 1790): Określa formy pomocy psychologiczno-pedagogicznej – w szkole i w PPP.
• Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1801): Określa tryb wydawania orzeczeń i opinii przez PPP.

• Diagnoza psychologiczna: PPP prowadzi – diagnozę psychologiczną ucznia. Obejmuje: badanie inteligencji, badanie funkcji poznawczych (uwaga, pamięć, percepcja), badanie funkcjonowania emocjonalnego, badanie funkcjonowania społecznego. Nie "etykietowanie" – "rozpoznawanie". Nie "szufladkowanie" – "rozumienie".
• Diagnoza pedagogiczna: PPP prowadzi – diagnozę pedagogiczną ucznia. Obejmuje: badanie poziomu umiejętności szkolnych (czytanie, pisanie, liczenie), badanie funkcji percepcyjno-motorycznych, badanie gotowości szkolnej. Nie "etykietowanie" – "rozpoznawanie". Nie "szufladkowanie" – "rozumienie".
• Diagnoza logopedyczna: PPP prowadzi – diagnozę logopedyczną ucznia. Obejmuje: badanie mowy, badanie artykulacji, badanie słuchu fonematycznego, badanie funkcji oralnych. Nie "etykietowanie" – "rozpoznawanie". Nie "szufladkowanie" – "rozumienie".
• Diagnoza funkcjonalna: PPP prowadzi – diagnozę funkcjonalną ucznia. Obejmuje: ocenę funkcjonowania w środowisku szkolnym, ocenę funkcjonowania w środowisku domowym, ocenę funkcjonowania w grupie rówieśniczej. Nie "etykietowanie" – "rozpoznawanie". Nie "szufladkowanie" – "rozumienie".

• Terapia psychologiczna: PPP prowadzi – terapię psychologiczną ucznia. Obejmuje: terapię indywidualną, terapię grupową, terapię rodzinna. Nie "naprawianie" – "towarzyszenie". Nie "leczenie" – "wspieranie".
• Terapia pedagogiczna: PPP prowadzi – terapię pedagogiczną ucznia. Obejmuje: zajęcia korekcyjno-kompensacyjne, zajęcia dydaktyczno-wyrównawcze, zajęcia rozwijające umiejętności szkolne. Nie "naprawianie" – "wspieranie". Nie "leczenie" – "towarzyszenie".
• Terapia logopedyczna: PPP prowadzi – terapię logopedyczną ucznia. Obejmuje: ćwiczenia artykulacyjne, ćwiczenia słuchu fonematycznego, ćwiczenia funkcji oralnych. Nie "naprawianie" – "wspieranie". Nie "leczenie" – "towarzyszenie".
• Wsparcie rodziny: PPP prowadzi – wsparcie rodziny ucznia. Obejmuje: konsultacje dla rodziców, warsztaty dla rodziców, grupy wsparcia dla rodziców. Nie "pouczanie" – "towarzyszenie". Nie "naprawianie" – "wspieranie".

• Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego: PPP wydaje – orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego. Obejmuje: niepełnosprawność intelektualną, niepełnosprawność ruchową, niepełnosprawność sprzężoną, autyzm, niedosłuch, niedowidzenie. Nie "etykietowanie" – "rozpoznawanie potrzeb". Nie "szufladkowanie" – "zrozumienie potrzeb".
• Orzeczenie o potrzebie indywidualnego nauczania: PPP wydaje – orzeczenie o potrzebie indywidualnego nauczania. Obejmuje: uczniów, którzy nie mogą uczęszczać do szkoły z powodu stanu zdrowia. Nie "etykietowanie" – "rozpoznawanie potrzeb". Nie "szufladkowanie" – "zrozumienie potrzeb".
• Orzeczenie o potrzebie indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego: PPP wydaje – orzeczenie o potrzebie indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego. Obejmuje: dzieci, które nie mogą uczęszczać do przedszkola z powodu stanu zdrowia. Nie "etykietowanie" – "rozpoznawanie potrzeb". Nie "szufladkowanie" – "zrozumienie potrzeb".
• Opinia o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju: PPP wydaje – opinię o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju. Obejmuje: dzieci od urodzenia do podjęcia nauki w szkole. Nie "etykietowanie" – "rozpoznawanie potrzeb". Nie "szufladkowanie" – "zrozumienie potrzeb".
• Opinia o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych: PPP wydaje – opinię o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych. Obejmuje: dzieci i młodzież z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu głębokim. Nie "etykietowanie" – "rozpoznawanie potrzeb". Nie "szufladkowanie" – "zrozumienie potrzeb".

• Rozpoznawanie: Higienistka "rozpoznaje" – trudności rozwojowe ucznia. Nie "diagnozuje" – "zauważa". Nie "etykietuje" – "obserwuje". Nie "szufladkuje" – "widzi".
• Kierowanie: Higienistka "kieruje" – ucznia do PPP. Nie "sama" – "z zespołem". Nie "zamiast rodziców" – "za zgodą rodziców". Nie "decyduje" – "proponuje".
• Współpraca: Higienistka "współpracuje" – z PPP. Nie "ignoruje" – "współpracuje". Nie "sama" – "razem". Nie "konkuruje" – "uzupełnia".
• Monitorowanie: Higienistka "monitoruje" – realizację zaleceń PPP. Nie "zapomina" – "pilnuje". Nie "odpuszcza" – "sprawdza". Nie "ignoruje" – "towarzyszy".

5.3.2.2. Tryb kierowania ucznia do PPP – zgoda rodziców, dokumentacja

• Kierowanie ucznia do PPP wymaga "zgody rodziców" – nie "decyzji szkoły". Nie "szkoła decyduje" – "rodzice decydują". Nie "higienistka kieruje" – "rodzice kierują". Nie "obowiązek" – "prawo".
• Kierowanie do PPP nie jest "etykietowaniem" – jest "rozpoznawaniem potrzeb". Nie "szufladkowaniem" – "zrozumieniem". Nie "naznaczaniem" – "pomocą". Nie "karą" – "wsparciem".

• Higienistka "rozpoznaje" – trudności rozwojowe ucznia. Nie "diagnozuje" – "zauważa". Nie "etykietuje" – "obserwuje". Nie "szufladkuje" – "widzi".
• Przykłady trudności: trudności w nauce (czytanie, pisanie, liczenie), trudności w zachowaniu (agresja, wycofanie, nadpobudliwość), trudności w funkcjonowaniu społecznym (izolacja, konflikty, brak przyjaciół), trudności w funkcjonowaniu emocjonalnym (lęk, smutek, gniew).
• Higienistka "dokumentuje" – obserwacje. Nie "na pamięć" – "na piśmie". Nie "ustnie" – "pisemnie". Nie "ogólnikowo" – "szczegółowo".

• Higienistka "rozmawia" – z rodzicami. Nie "informuje" – "rozmawia". Nie "poucza" – "proponuje". Nie "nakazuje" – "zaprasza".
• Treść rozmowy: "Zauważyłam, że Kasia ma trudności z czytaniem. Czy mogę zaproponować skierowanie do PPP? Decyzja należy do Państwa."
• Forma: Osobista, w cztery oczy, w gabinecie higienistki. Nie "na korytarzu" – "w gabinecie". Nie "publicznie" – "prywatnie". Nie "w pośpiechu" – "w spokoju".

• Rodzice "wyrażają zgodę" – na skierowanie do PPP. Nie "szkoła kieruje" – "rodzice kierują". Nie "higienistka decyduje" – "rodzice decydują". Nie "obowiązek" – "prawo".
• Forma zgody: Pisemna – "Wyrażam zgodę na skierowanie mojego dziecka do PPP w celu diagnozy i wsparcia." Podpis rodzica, data.
• Brak zgody: Jeśli rodzice "nie wyrażają zgody" – higienistka "szanuje" decyzję. Nie "naciska" – "szanuje". Nie "zmusza" – "akceptuje". Nie "ignoruje" – "monitoruje".

• Higienistka "przygotowuje" – dokumentację dla PPP. Nie "na ostatnią chwilę" – "z wyprzedzeniem". Nie "ogólnikowo" – "szczegółowo". Nie "ustnie" – "pisemnie".
• Treść dokumentacji:
  • Dane ucznia: Imię, nazwisko, data urodzenia, klasa, adres, telefon rodziców.
  • Obserwacje higienistki: Co zauważyłam, kiedy, w jakich okolicznościach, jak często, jak intensywnie.
  • Obserwacje nauczycieli: Co zauważyli nauczyciele, kiedy, w jakich okolicznościach, jak często, jak intensywnie.
  • Informacje od rodziców: Co mówią rodzice, co zauważyli, co ich niepokoi, co już robili.
  • Dotychczasowe działania: Co już zrobiono w szkole (zajęcia wyrównawcze, rozmowy, wsparcie).
  • Prośba o diagnozę: "Proszę o przeprowadzenie diagnozy psychologiczno-pedagogicznej i wydanie opinii/orzeczenia."
• Forma: Pisemna – list, e-mail, formularz PPP. Nie "ustna" – "pisemna". Nie "ogólnikowa" – "szczegółowa".

• Higienistka "skierowuje" – ucznia do PPP. Nie "sama" – "za zgodą rodziców". Nie "decyduje" – "proponuje". Nie "nakazuje" – "zaprasza".
• Forma: Pisemna – skierowanie do PPP, z załączoną dokumentacją. Nie "ustna" – "pisemna". Nie "ogólnikowa" – "szczegółowa".
• Adresat: Właściwa PPP (rejonowa, specjalistyczna). Nie "jakakolwiek" – "właściwa". Nie "przypadkowa" – "rejonowa".

• Higienistka "monitoruje" – czy rodzice "skierowali" ucznia do PPP. Nie "zapomina" – "sprawdza". Nie "odpuszcza" – "pilnuje". Nie "ignoruje" – "towarzyszy".
• Forma: Rozmowa z rodzicami (po 2-4 tygodniach) – "Czy byli Państwo w PPP? Co powiedzieli? Co zalecili?"
• Jeśli rodzice "nie skierowali" – higienistka "ponawia" rozmowę. Nie "naciska" – "proponuje". Nie "zmusza" – "zaprasza". Nie "ignoruje" – "monitoruje".

5.3.2.3. Współpraca przy realizacji zaleceń orzeczeń i opinii

• Orzeczenia i opinie PPP nie są "papierami do szuflady" – są zobowiązaniem do działania. Nie "dokumentem" – "planem". Nie "formalnością" – "zobowiązaniem". Nie "opcją" – "obowiązkiem".
• Higienistka "współpracuje" – przy realizacji zaleceń. Nie "ignoruje" – "realizuje". Nie "sama" – "z zespołem". Nie "odpuszcza" – "pilnuje".

• Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego: Zobowiązuje szkołę do – organizacji kształcenia specjalnego, dostosowania programu, zapewnienia specjalistów, zapewnienia pomocy psychologiczno-pedagogicznej.
• Orzeczenie o potrzebie indywidualnego nauczania: Zobowiązuje szkołę do – organizacji indywidualnego nauczania, dostosowania programu, zapewnienia nauczyciela.
• Opinia o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju: Zobowiązuje szkołę do – organizacji wczesnego wspomagania rozwoju, zapewnienia specjalistów, zapewnienia pomocy.
• Opinia o potrzebie zajęć korekcyjno-kompensacyjnych: Zobowiązuje szkołę do – organizacji zajęć korekcyjno-kompensacyjnych, zapewnienia specjalisty.
• Opinia o potrzebie zajęć dydaktyczno-wyrównawczych: Zobowiązuje szkołę do – organizacji zajęć dydaktyczno-wyrównawczych, zapewnienia nauczyciela.

• Informowanie: Higienistka "informuje" – nauczycieli o zaleceniach PPP. Nie "ukrywa" – "informuje". Nie "ignoruje" – "przekazuje". Nie "zapomina" – "przypomina".
• Koordynowanie: Higienistka "koordynuje" – realizację zaleceń. Nie "sama" – "z zespołem". Nie "ignoruje" – "koordynuje". Nie "odpuszcza" – "pilnuje".
• Monitorowanie: Higienistka "monitoruje" – realizację zaleceń. Nie "zapomina" – "sprawdza". Nie "odpuszcza" – "pilnuje". Nie "ignoruje" – "towarzyszy".
• Wspieranie: Higienistka "wspiera" – ucznia, rodziców, nauczycieli. Nie "sama" – "z zespołem". Nie "ignoruje" – "wspiera". Nie "odpuszcza" – "towarzyszy".
• Ewaluacja: Higienistka "ewaluuje" – skuteczność zaleceń. Nie "ignoruje" – "ocenia". Nie "zapomina" – "analizuje". Nie "odpuszcza" – "sprawdza".

• Spotkania zespołu: Higienistka "uczestniczy" – w spotkaniach zespołu ds. pomocy psychologiczno-pedagogicznej. Nie "nieobecna" – "obecna". Nie "bierna" – "aktywna". Nie "milcząca" – "mówiąca".
• Indywidualne konsultacje: Higienistka "konsultuje" – z nauczycielami, z rodzicami, z PPP. Nie "sama" – "z zespołem". Nie "ignoruje" – "konsultuje". Nie "odpuszcza" – "towarzyszy".
• Dokumentacja: Higienistka "dokumentuje" – realizację zaleceń. Nie "na pamięć" – "na piśmie". Nie "ustnie" – "pisemnie". Nie "ogólnikowo" – "szczegółowo".

5.3.2.4. Kontakt z lekarzem POZ – wymiana informacji (za zgodą rodziców), koordynacja opieki

• Kontakt z lekarzem POZ wymaga "zgody rodziców" – nie "decyzji szkoły". Nie "szkoła informuje" – "rodzice informują". Nie "higienistka przekazuje" – "rodzice przekazują". Nie "obowiązek" – "prawo".
• Kontakt z lekarzem POZ nie jest "donoszeniem" – jest "koordynacją opieki". Nie "szkodzeniem" – "pomocą". Nie "naruszaniem prywatności" – "ochroną zdrowia". Nie "wtrącaniem się" – "służbą".

• Ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz.U. z 2023 r. poz. 1545 z późn. zm.): Określa prawa pacjenta – w tym prawo do tajemnicy lekarskiej, prawo do informacji, prawo do zgody.
• RODO: Określa zasady przetwarzania danych osobowych – w tym danych zdrowotnych. Nie "opcja" – "obowiązek". Nie "zalecenie" – "prawo".
• Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz.U. z 2023 r. poz. 991 z późn. zm.): Określa zasady działalności leczniczej – w tym zasady wymiany informacji.

• Informowanie o stanie zdrowia ucznia: Higienistka "informuje" – lekarza POZ o stanie zdrowia ucznia. Nie "bez zgody" – "za zgodą rodziców". Nie "wszystko" – "to, co niezbędne". Nie "publicznie" – "prywatnie".
• Koordynacja opieki: Higienistka "koordynuje" – opiekę zdrowotną ucznia. Nie "sama" – "z zespołem". Nie "zamiast lekarza" – "obok lekarza". Nie "decyduje" – "współpracuje".
• Wymiana informacji: Higienistka "wymienia" – informacje z lekarzem POZ. Nie "bez zgody" – "za zgodą rodziców". Nie "wszystko" – "to, co niezbędne". Nie "publicznie" – "prywatnie".
• Kierowanie do specjalistów: Higienistka "kieruje" – ucznia do specjalistów. Nie "sama" – "za zgodą rodziców". Nie "decyduje" – "proponuje". Nie "nakazuje" – "zaprasza".

• Zgoda rodziców: Higienistka "uzyskuje" – zgodę rodziców na kontakt z lekarzem POZ. Nie "bez pytania" – "za zgodą". Nie "z założenia" – "za zgodą". Nie "ustnie" – "pisemnie".
• Forma kontaktu: Higienistka "kontaktuje się" – z lekarzem POZ. Nie "osobiście" (zwykle) – "telefonicznie, e-mailem, listownie". Nie "publicznie" – "prywatnie". Nie "bez zgody" – "za zgodą".
• Treść kontaktu: Higienistka "przekazuje" – informacje o stanie zdrowia ucznia. Nie "wszystko" – "to, co niezbędne". Nie "ogólnikowo" – "szczegółowo". Nie "ustnie" – "pisemnie".
• Dokumentacja: Higienistka "dokumentuje" – kontakt z lekarzem POZ. Nie "na pamięć" – "na piśmie". Nie "ustnie" – "pisemnie". Nie "ogólnikowo" – "szczegółowo".

• Zgoda: Kontakt wymaga "zgody rodziców" – nie "decyzji szkoły". Nie "bez pytania" – "za zgodą". Nie "z założenia" – "za zgodą".
• Minimalizacja: Higienistka "przekazuje" – minimum informacji. Nie "wszystko" – "to, co niezbędne". Nie "na zapas" – "w razie potrzeby".
• Poufność: Higienistka "chroni" – dane ucznia. Nie "publicznie" – "prywatnie". Nie "otwarcie" – "poufnie". Nie "bez zgody" – "za zgodą".
• Szacunek: Higienistka "szanuje" – decyzje rodziców. Nie "naciska" – "szanuje". Nie "zmusza" – "akceptuje". Nie "ignoruje" – "monitoruje".

5.3.2.5. Współpraca z poradniami specjalistycznymi: diabetologiczną, alergologiczną, endokrynologiczną

• Współpraca z poradniami specjalistycznymi nie jest "dodatkiem" – jest integralną częścią opieki. Nie "opcją" – "koniecznością". Nie "luksusem" – "prawem". Nie "przywilejem" – "obowiązkiem".
• Higienistka "współpracuje" – z poradniami specjalistycznymi. Nie "sama" – "z zespołem". Nie "zamiast lekarza" – "obok lekarza". Nie "decyduje" – "współpracuje".

• Rola: Poradnia diabetologiczna prowadzi – diagnozę i leczenie cukrzycy u dzieci. Obejmuje: monitorowanie glikemii, dobór insuliny, edukację diabetologiczną, kontrolę powikłań.
• Rola higienistki: Higienistka "współpracuje" – z poradnią diabetologiczną. Obejmuje: monitorowanie glikemii w szkole, podawanie insuliny (za zgodą rodziców i na zlecenie lekarza), edukację ucznia i nauczycieli, koordynację opieki.
• Formy współpracy:
  • Informowanie: Higienistka "informuje" – poradnię o stanie zdrowia ucznia w szkole. Nie "bez zgody" – "za zgodą rodziców". Nie "wszystko" – "to, co niezbędne".
  • Koordynacja: Higienistka "koordynuje" – opiekę diabetologiczną w szkole. Nie "sama" – "z zespołem". Nie "zamiast lekarza" – "obok lekarza".
  • Edukacja: Higienistka "edukuje" – ucznia, nauczycieli, personel. Nie "poucza" – "informuje". Nie "narzuca" – "proponuje".
  • Monitorowanie: Higienistka "monitoruje" – stan zdrowia ucznia w szkole. Nie "zapomina" – "sprawdza". Nie "odpuszcza" – "pilnuje".

• Rola: Poradnia alergologiczna prowadzi – diagnozę i leczenie alergii u dzieci. Obejmuje: diagnostykę alergenów, dobór leczenia, edukację alergologiczną, kontrolę powikłań.
• Rola higienistki: Higienistka "współpracuje" – z poradnią alergologiczną. Obejmuje: monitorowanie stanu zdrowia ucznia w szkole, podawanie leków (za zgodą rodziców i na zlecenie lekarza), edukację ucznia i nauczycieli, koordynację opieki.
• Formy współpracy:
  • Informowanie: Higienistka "informuje" – poradnię o stanie zdrowia ucznia w szkole. Nie "bez zgody" – "za zgodą rodziców". Nie "wszystko" – "to, co niezbędne".
  • Koordynacja: Higienistka "koordynuje" – opiekę alergologiczną w szkole. Nie "sama" – "z zespołem". Nie "zamiast lekarza" – "obok lekarza".
  • Edukacja: Higienistka "edukuje" – ucznia, nauczycieli, personel. Nie "poucza" – "informuje". Nie "narzuca" – "proponuje".
  • Monitorowanie: Higienistka "monitoruje" – stan zdrowia ucznia w szkole. Nie "zapomina" – "sprawdza". Nie "odpuszcza" – "pilnuje".

• Rola: Poradnia endokrynologiczna prowadzi – diagnozę i leczenie zaburzeń endokrynologicznych u dzieci. Obejmuje: diagnostykę hormonalną, dobór leczenia, edukację endokrynologiczną, kontrolę powikłań.
• Rola higienistki: Higienistka "współpracuje" – z poradnią endokrynologiczną. Obejmuje: monitorowanie stanu zdrowia ucznia w szkole, podawanie leków (za zgodą rodziców i na zlecenie lekarza), edukację ucznia i nauczycieli, koordynację opieki.
• Formy współpracy:
  • Informowanie: Higienistka "informuje" – poradnię o stanie zdrowia ucznia w szkole. Nie "bez zgody" – "za zgodą rodziców". Nie "wszystko" – "to, co niezbędne".
  • Koordynacja: Higienistka "koordynuje" – opiekę endokrynologiczną w szkole. Nie "sama" – "z zespołem". Nie "zamiast lekarza" – "obok lekarza".
  • Edukacja: Higienistka "edukuje" – ucznia, nauczycieli, personel. Nie "poucza" – "informuje". Nie "narzuca" – "proponuje".
  • Monitorowanie: Higienistka "monitoruje" – stan zdrowia ucznia w szkole. Nie "zapomina" – "sprawdza". Nie "odpuszcza" – "pilnuje".

• Zgoda: Współpraca wymaga "zgody rodziców" – nie "decyzji szkoły". Nie "bez pytania" – "za zgodą". Nie "z założenia" – "za zgodą".
• Minimalizacja: Higienistka "przekazuje" – minimum informacji. Nie "wszystko" – "to, co niezbędne". Nie "na zapas" – "w razie potrzeby".
• Poufność: Higienistka "chroni" – dane ucznia. Nie "publicznie" – "prywatnie". Nie "otwarcie" – "poufnie". Nie "bez zgody" – "za zgodą".
• Szacunek: Higienistka "szanuje" – decyzje rodziców i lekarzy. Nie "naciska" – "szanuje". Nie "zmusza" – "akceptuje". Nie "ignoruje" – "monitoruje".

5.3.2.6. Ochrona przed nadużyciami systemu – fałszywe diagnozy, nadmierne leki, etykietowanie

• System opieki zdrowotnej nie jest "nieomylny" – jest "ludzki". Nie "doskonały" – "niedoskonały". Nie "święty" – "grzeszny". Dlatego higiena szkolna musi "chronić" – przed nadużyciami systemu. Nie "ufać bezkrytycznie" – "weryfikować". Nie "akceptować bez pytania" – "sprawdzać". Nie "milczeć" – "mówić".
• Ochrona przed nadużyciami nie jest "buntem przeciwko medycynie" – jest "obroną osoby". Nie "agresją" – "miłością". Nie "nietolerancją" – "roztropnością". Nie "ciemnogrodem" – "mądrością".

• Definicja: Fałszywa diagnoza to "diagnoza, która nie odpowiada rzeczywistości". Nie "prawda" – "kłamstwo". Nie "rozpoznanie" – "błąd". Nie "pomoc" – "szkoda".
• Przyczyny: Pośpiech, brak czasu, brak doświadczenia, brak badań, presja systemu, presja rodziców, presja szkoły.
• Skutki: Etykietowanie, stygmatyzacja, niepotrzebne leczenie, niepotrzebne leki, niepotrzebne ograniczenia, poczucie winy, poczucie wstydu.
• Ochrona:
  • Weryfikacja: Higienistka "weryfikuje" – diagnozę. Nie "akceptuje bezkrytycznie" – "sprawdza". Nie "ufa bez pytania" – "pyta". Nie "milczy" – "mówi".
  • Druga opinia: Higienistka "proponuje" – drugą opinię. Nie "narzuca" – "proponuje". Nie "zmusza" – "zaprasza". Nie "decyduje" – "proponuje".
  • Współpraca z rodzicami: Higienistka "współpracuje" – z rodzicami. Nie "zamiast" – "obok". Nie "decyduje" – "wspiera". Nie "ignoruje" – "towarzyszy".

• Definicja: Nadmierne leki to "leki, które nie są potrzebne". Nie "pomoc" – "szkoda". Nie "leczenie" – "trucie". Nie "wsparcie" – "obciążenie".
• Przyczyny: Pośpiech, brak czasu, brak doświadczenia, presja systemu, presja rodziców, presja szkoły, interes firm farmaceutycznych.
• Skutki: Uzależnienie, skutki uboczne, obciążenie organizmu, poczucie winy, poczucie wstydu, poczucie "bycia chorym".
• Ochrona:
  • Weryfikacja: Higienistka "weryfikuje" – potrzebę leków. Nie "akceptuje bezkrytycznie" – "sprawdza". Nie "ufa bez pytania" – "pyta". Nie "milczy" – "mówi".
  • Druga opinia: Higienistka "proponuje" – drugą opinię. Nie "narzuca" – "proponuje". Nie "zmusza" – "zaprasza". Nie "decyduje" – "proponuje".
  • Współpraca z rodzicami: Higienistka "współpracuje" – z rodzicami. Nie "zamiast" – "obok". Nie "decyduje" – "wspiera". Nie "ignoruje" – "towarzyszy".
  • Naturalne metody: Higienistka "proponuje" – naturalne metody (ruch, sen, żywienie, modlitwa). Nie "zamiast leków" – "obok leków". Nie "przeciwko medycynie" – "obok medycyny".

• Definicja: Etykietowanie to "przypisywanie etykiety". Nie "rozpoznawanie" – "naznaczanie". Nie "rozumienie" – "szufladkowanie". Nie "pomoc" – "szkoda".
• Przyczyny: Pośpiech, brak czasu, brak doświadczenia, presja systemu, presja rodziców, presja szkoły, potrzeba "nazwania" problemu.
• Skutki: Stygmatyzacja, poczucie winy, poczucie wstydu, poczucie "bycia innym", poczucie "bycia gorszym", poczucie "bycia chorym".
• Ochrona:
  • Język: Higienistka "używa" – języka szanującego. Nie "etykiety" – "opisu". Nie "szufladki" – "osoby". Nie "przypadku" – "imiennego dziecka".
  • Całościowe widzenie: Higienistka "widzi" – całość osoby. Nie "tylko problem" – "całą osobę". Nie "tylko diagnozę" – "całe życie". Nie "tylko ciało" – "ciało, duszę, ducha".
  • Współpraca z rodzicami: Higienistka "współpracuje" – z rodzicami. Nie "zamiast" – "obok". Nie "decyduje" – "wspiera". Nie "ignoruje" – "towarzyszy".
  • Współpraca z PPP: Higienistka "współpracuje" – z PPP. Nie "akceptuje bezkrytycznie" – "weryfikuje". Nie "ufa bez pytania" – "pyta". Nie "milczy" – "mówi".

• Godność: Każde dziecko jest "osobą" – nie "przypadkiem". Nie "diagnozą" – "imiennym dzieckiem Boga". Nie "numerem" – "powołanym do miłości".
• Prawda: Diagnoza musi być "prawdziwa" – nie "fałszywa". Nie "kłamstwo" – "prawda". Nie "błąd" – "rozpoznanie". Nie "szkoda" – "pomoc".
• Miłość: Ochrona przed nadużyciami jest "aktem miłości" – nie "agresją". Nie "buntem" – "obroną". Nie "nietolerancją" – "roztropnością".
• Odpowiedzialność: Higienistka jest "odpowiedzialna" – za ochronę dziecka. Nie "obojętna" – "zaangażowana". Nie "milcząca" – "mówiąca". Nie "bierna" – "aktywna".

• "Panie, daj mi mądrość – abym wiedziała, komu ufać, a kogo weryfikować. Daj mi roztropność – abym wiedziała, co jest prawdą, a co jest kłamstwem. Daj mi odwagę – abym mówiła, nawet gdy jest trudno. Daj mi miłość – abym chroniła dzieci, nie z lęku, ale z miłości. Daj mi pokorę – abym wiedziała, że nie jestem nieomylna. Daj mi cierpliwość – abym nie ufała bezkrytycznie, ale też nie podejrzewała bez powodu. Maryjo, Uzdrowienie Chorych – módl się za nami. Św. Łukaszu, Lekarzu – ucz mnie służby. Św. Józefie, Opiekunie – strzeż nas. Amen."