3.5. Aktywność fizyczna i ruch w rozwoju dziecka

3. 3.5.3. Bezpieczeństwo aktywności fizycznej

Bezpieczeństwo aktywności fizycznej jest fundamentem zdrowiafundamentem, na którym stoi całe zdrowie, fundamentem, na którym stoi całe życie. Aktywność fizyczna jest daremdarem Boga, darem natury, darem stworzenia – ale dar wymaga troski, dar wymaga ochrony, dar wymaga odpowiedzialności. Aktywność fizyczna bez bezpieczeństwa jest zagrożeniemzagrożeniem dla zdrowia, zagrożeniem dla życia, zagrożeniem dla godności.
W perspektywie Teologii Ciała św. Jana Pawła II, ciało jest sakramentemwidzialnym znakiem niewidzialnej rzeczywistości duchowej. Ruch jest częścią tego sakramentuczęścią ciała, częścią daru, częścią powołania. Ruch nie jest jedynie aktywnością fizyczną – jest częścią osoby, częścią godności, częścią powołania. Ruch jest wyrazem życiawyrazem życia fizycznego, wyrazem życia psychicznego, wyrazem życia duchowego. Ale ruch bez bezpieczeństwa jest zagrożeniemzagrożeniem dla ciała, zagrożeniem dla zdrowia, zagrożeniem dla życia.
Higienistka szkolna, która rozumie znaczenie bezpieczeństwa aktywności fizycznej, rozumie potrzeby dzieci w zakresie bezpieczeństwa aktywności fizycznej, promuje bezpieczeństwo, promuje ochronę, promuje zdrowiewspółpracuje z Bogiem w dziele ochrony, strzeże daru życia, przekazuje prawdę o bezpieczeństwie aktywności fizycznej w duchu miłości. Higienistka, która ignoruje bezpieczeństwo aktywności fizycznej, ignoruje potrzeby dzieci w zakresie bezpieczeństwa aktywności fizycznej, ignoruje promocję – narusza dar życia, narusza zdrowie dziecka, narusza obowiązek troski.

3.5.3.1. Kwalifikacja uczniów do wysiłku – badania lekarskie, przeciwwskazania

A. Kwalifikacja uczniów do wysiłku
  1. Badania lekarskie:
    • Badania lekarskiebadania lekarskie przed rozpoczęciem zajęć WFkwalifikacja do wysiłku.
    • Zakres badań: wywiad lekarski, badanie przedmiotowe, pomiar ciśnienia tętniczego, pomiar częstości skurczów serca, badanie układu sercowo-naczyniowego, badanie układu oddechowego, badanie układu mięśniowo-szkieletowego.
    • Częstotliwość: badania lekarskieco rok (przed rozpoczęciem roku szkolnego) – zgodnie z zaleceniami Ministra Zdrowia.
    • Badania dodatkowe: EKG, echo serca, badanie spirometrycznew przypadku podejrzenia chorób serca, chorób płuc, chorób układu krążenia.
  2. Przeciwwskazania do wysiłku:
    • Przeciwwskazania bezwzględne: choroby serca (niewydolność serca, kardiomiopatia, zaburzenia rytmu serca), choroby płuc (niewydolność oddechowa, astma ciężka), choroby układu krążenia (nadciśnienie ciężkie, tętniaki), choroby układu nerwowego (padaczka niekontrolowana), choroby układu mięśniowo-szkieletowego (złamania, zwichnięcia, zapalenia stawów).
    • Przeciwwskazania względne: choroby serca (wady serca skompensowane), choroby płuc (astma lekka, astma umiarkowana), choroby układu krążenia (nadciśnienie lekkie, nadciśnienie umiarkowane), choroby układu nerwowego (padaczka kontrolowana), choroby układu mięśniowo-szkieletowego (urazy, zapalenia stawów).
    • Przeciwwskazania czasowe: choroby ostre (gorączka, infekcja, zapalenie), urazy (złamania, zwichnięcia, skręcenia), zabiegi operacyjne (okres rekonwalescencji).
B. Kwalifikacja do wysiłku – rodzaje
  1. Kwalifikacja pełna:
    • Kwalifikacja pełnauczeń jest zdolny do pełnego wysiłkubrak przeciwwskazań.
    • Formy aktywności: wszystkie formy aktywnościgry zespołowe, gimnastyka, pływanie, taniec, sporty indywidualne, lekkoatletyka.
  2. Kwalifikacja ograniczona:
    • Kwalifikacja ograniczonauczeń jest zdolny do ograniczonego wysiłkuprzeciwwskazania względne.
    • Formy aktywności: formy aktywności ograniczonegimnastyka, pływanie, taniec, sporty indywidualnezgodnie z zaleceniami lekarza.
  3. Kwalifikacja brak:
    • Kwalifikacja brakuczeń nie jest zdolny do wysiłkuprzeciwwskazania bezwzględne.
    • Formy aktywności: brak form aktywnościzwolnienie z WFzgodnie z zaleceniami lekarza.
C. Znaczenie dla higienistki – edukacja i promocja
  1. Edukacja uczniów:
    • Kwalifikacja do wysiłkubadania lekarskie, przeciwwskazania, kwalifikacja pełna, kwalifikacja ograniczona, kwalifikacja brak.
    • Przeciwwskazaniaprzeciwwskazania bezwzględne, przeciwwskazania względne, przeciwwskazania czasowe.
    • Formy aktywnościformy aktywności pełne, formy aktywności ograniczone, brak form aktywności.
  2. Edukacja rodziców:
    • Kwalifikacja do wysiłkubadania lekarskie, przeciwwskazania, kwalifikacja pełna, kwalifikacja ograniczona, kwalifikacja brak.
    • Przeciwwskazaniaprzeciwwskazania bezwzględne, przeciwwskazania względne, przeciwwskazania czasowe.
    • Formy aktywnościformy aktywności pełne, formy aktywności ograniczone, brak form aktywności.
  3. Współpraca ze szkołą:
    • Współpraca z lekarzem POZkwalifikacja do wysiłku, przeciwwskazania, zwolnienia.
    • Współpraca z nauczycielami WFkwalifikacja do wysiłku, przeciwwskazania, zwolnienia.
    • Współpraca z rodzicamiinformowanie, edukacja, wsparciekwalifikacja do wysiłku, przeciwwskazania, zwolnienia.

3.5.3.2. Zwolnienia z WF – krótkoterminowe i długoterminowe, alternatywne formy aktywności

A. Zwolnienia z WF
  1. Zwolnienia krótkoterminowe:
    • Zwolnienia krótkoterminowezwolnienia z WF na okres krótkoterminowyzwykle 1-2 tygodniezgodnie z zaleceniami lekarza.
    • Przyczyny: choroby ostre (gorączka, infekcja, zapalenie), urazy (złamania, zwichnięcia, skręcenia), zabiegi operacyjne (okres rekonwalescencji).
    • Dokumentacja: zaświadczenie lekarskiezaświadczenie lekarskie o zwolnieniu z WFokres zwolnienia, przyczyna, zalecenia.
  2. Zwolnienia długoterminowe:
    • Zwolnienia długoterminowezwolnienia z WF na okres długoterminowyzwykle > 2 tygodniezgodnie z zaleceniami lekarza.
    • Przyczyny: choroby przewlekłe (choroby serca, choroby płuc, choroby układu krążenia, choroby układu nerwowego, choroby układu mięśniowo-szkieletowego), urazy (złamania, zwichnięcia, skręcenia), zabiegi operacyjne (okres rekonwalescencji).
    • Dokumentacja: zaświadczenie lekarskiezaświadczenie lekarskie o zwolnieniu z WFokres zwolnienia, przyczyna, zalecenia.
B. Alternatywne formy aktywności
  1. Formy alternatywne:
    • Gimnastyka: gimnastyka przyrządowa, gimnastyka przyrządowa, gimnastyka przyrządowarozwój siły, rozwój elastyczności, rozwój koordynacji.
    • Pływanie: pływanierozwój wydolności, rozwój siły, rozwój koordynacji, ochrona przed urazami.
    • Taniec: taniecrozwój koordynacji, rozwój elastyczności, rozwój umiejętności społecznych.
    • Sporty indywidualne: lekkoatletyka, tenis, badminton, jazda na rowerzerozwój wydolności, rozwój siły, rozwój koordynacji.
    • Spacery: spaceryrozwój wydolności, rozwój koordynacji, rozwój umiejętności społecznych.
  2. Dostosowanie form alternatywnych:
    • Dostosowanie form alternatywnychdostosowanie form alternatywnych do możliwości uczniazgodnie z zaleceniami lekarza.
    • Dostosowanie form alternatywnychdostosowanie form alternatywnych do możliwości uczniazgodnie z zaleceniami lekarza.
    • Dostosowanie form alternatywnychdostosowanie form alternatywnych do możliwości uczniazgodnie z zaleceniami lekarza.
C. Znaczenie dla higienistki – edukacja i promocja
  1. Edukacja uczniów:
    • Zwolnienia z WFzwolnienia krótkoterminowe, zwolnienia długoterminowe, alternatywne formy aktywności.
    • Przyczynychoroby ostre, urazy, zabiegi operacyjne, choroby przewlekłe.
    • Formy alternatywnegimnastyka, pływanie, taniec, sporty indywidualne, spacery.
  2. Edukacja rodziców:
    • Zwolnienia z WFzwolnienia krótkoterminowe, zwolnienia długoterminowe, alternatywne formy aktywności.
    • Przyczynychoroby ostre, urazy, zabiegi operacyjne, choroby przewlekłe.
    • Formy alternatywnegimnastyka, pływanie, taniec, sporty indywidualne, spacery.
  3. Współpraca ze szkołą:
    • Współpraca z lekarzem POZzwolnienia z WF, alternatywne formy aktywności.
    • Współpraca z nauczycielami WFzwolnienia z WF, alternatywne formy aktywności.
    • Współpraca z rodzicamiinformowanie, edukacja, wsparciezwolnienia z WF, alternatywne formy aktywności.

3.5.3.3. Profilaktyka urazów: rozgrzewka, właściwy sprzęt, nadzór nauczyciela

A. Profilaktyka urazów
  1. Rozgrzewka:
    • Rozgrzewkarozgrzewka przed wysiłkiemminimum 10-15 minutprzygotowanie układu sercowo-naczyniowego, przygotowanie układu oddechowego, przygotowanie układu mięśniowo-szkieletowego.
    • Formy rozgrzewki: marsz, bieganie, skakanie, rozciąganie, gimnastykaprzygotowanie układu sercowo-naczyniowego, przygotowanie układu oddechowego, przygotowanie układu mięśniowo-szkieletowego.
    • Czas: minimum 10-15 minutprzygotowanie układu sercowo-naczyniowego, przygotowanie układu oddechowego, przygotowanie układu mięśniowo-szkieletowego.
    • Znaczenie: ochrona przed urazamiprzygotowanie układu sercowo-naczyniowego, przygotowanie układu oddechowego, przygotowanie układu mięśniowo-szkieletowego.
  2. Właściwy sprzęt:
    • Właściwy sprzętwłaściwy sprzętsprzęt sportowy, sprzęt ochronny, sprzęt ochronny.
    • Sprzęt sportowy: piłki, obręcze, skakanki, materacesprzęt sportowysprawny, bezpieczny, dostosowany do wieku.
    • Sprzęt ochronny: kaski, ochraniacze, ochraniaczesprzęt ochronnysprawny, bezpieczny, dostosowany do wieku.
    • Sprzęt ochronny: kaski, ochraniacze, ochraniaczesprzęt ochronnysprawny, bezpieczny, dostosowany do wieku.
  3. Nadzór nauczyciela:
    • Nadzór nauczycielanadzór nauczycielanadzór nauczyciela WFnadzór nad uczniami w trakcie zajęć WF.
    • Nadzór nauczycielanadzór nauczycielanadzór nauczyciela WFnadzór nad uczniami w trakcie zajęć WF.
    • Nadzór nauczycielanadzór nauczycielanadzór nauczyciela WFnadzór nad uczniami w trakcie zajęć WF.
B. Znaczenie dla higienistki – edukacja i promocja
  1. Edukacja uczniów:
    • Profilaktyka urazówrozgrzewka, właściwy sprzęt, nadzór nauczyciela.
    • Rozgrzewkaminimum 10-15 minutprzygotowanie układu sercowo-naczyniowego, przygotowanie układu oddechowego, przygotowanie układu mięśniowo-szkieletowego.
    • Właściwy sprzętsprzęt sportowy, sprzęt ochronnysprawny, bezpieczny, dostosowany do wieku.
    • Nadzór nauczycielanadzór nauczyciela WFnadzór nad uczniami w trakcie zajęć WF.
  2. Edukacja rodziców:
    • Profilaktyka urazówrozgrzewka, właściwy sprzęt, nadzór nauczyciela.
    • Rozgrzewkaminimum 10-15 minutprzygotowanie układu sercowo-naczyniowego, przygotowanie układu oddechowego, przygotowanie układu mięśniowo-szkieletowego.
    • Właściwy sprzętsprzęt sportowy, sprzęt ochronnysprawny, bezpieczny, dostosowany do wieku.
    • Nadzór nauczycielanadzór nauczyciela WFnadzór nad uczniami w trakcie zajęć WF.
  3. Współpraca ze szkołą:
    • Współpraca z nauczycielami WFprofilaktyka urazów, rozgrzewka, właściwy sprzęt, nadzór nauczyciela.
    • Współpraca z rodzicamiinformowanie, edukacja, wsparcieprofilaktyka urazów, rozgrzewka, właściwy sprzęt, nadzór nauczyciela.
    • Współpraca z lekarzem POZkwalifikacja do wysiłku, przeciwwskazania, zwolnienia.

3.5.3.4. Postępowanie w przypadku urazów na WF – pierwsza pomoc, dokumentacja

A. Postępowanie w przypadku urazów na WF
  1. Rodzaje urazów na WF:
    • Urazy mięśni: naciągnięcia, naderwania, zerwaniaurazy mięśniból, obrzęk, ograniczenie ruchomości.
    • Urazy stawów: skręcenia, zwichnięciaurazy stawówból, obrzęk, ograniczenie ruchomości.
    • Urazy kości: złamania, pęknięciaurazy kościból, obrzęk, ograniczenie ruchomości, deformacja.
    • Urazy głowy: wstrząśnienie mózgu, urazy głowyurazy głowyból, zawroty głowy, nudności, wymioty, utrata przytomności.
    • Urazy oczu: urazy oczuurazy oczuból, łzawienie, zaczerwienienie, zaburzenia widzenia.
  2. Pierwsza pomoc:
    • Zasada RICE (Rest, Ice, Compression, Elevation) – odpoczynek, lód, ucisk, uniesieniepostępowanie w przypadku urazów mięśni, urazów stawów.
    • Odpoczynekodpoczynekunieruchomienie kończyny, unieruchomienie stawuochrona przed dalszym urazem.
    • Lódlódokład z lodu20 minut, co 2-3 godzinyzmniejszenie obrzęku, zmniejszenie bólu.
    • Uciskuciskbandaż elastycznyzmniejszenie obrzęku, zmniejszenie bólu.
    • Uniesienieuniesienie kończynyuniesienie kończyny powyżej poziomu sercazmniejszenie obrzęku, zmniejszenie bólu.
  3. Postępowanie w przypadku urazów głowy:
    • Wstrząśnienie mózguwstrząśnienie mózguból, zawroty głowy, nudności, wymioty, utrata przytomności.
    • Postępowanie: unieruchomienie głowy, wezwanie pogotowia ratunkowego (999 lub 112), monitorowanie świadomości, monitorowanie oddechu, monitorowanie tętna.
    • Postępowanie: unieruchomienie głowy, wezwanie pogotowia ratunkowego (999 lub 112), monitorowanie świadomości, monitorowanie oddechu, monitorowanie tętna.
  4. Postępowanie w przypadku złamań:
    • Złamaniezłamanieból, obrzęk, ograniczenie ruchomości, deformacja.
    • Postępowanie: unieruchomienie kończyny, wezwanie pogotowia ratunkowego (999 lub 112), monitorowanie świadomości, monitorowanie oddechu, monitorowanie tętna.
    • Postępowanie: unieruchomienie kończyny, wezwanie pogotowia ratunkowego (999 lub 112), monitorowanie świadomości, monitorowanie oddechu, monitorowanie tętna.
B. Dokumentacja urazów
  1. Dokumentacja urazów:
    • Dokumentacja urazówdokumentacja urazówdata, godzina, miejsce, rodzaj urazu, przyczyna, postępowanie.
    • Dokumentacja urazówdokumentacja urazówdata, godzina, miejsce, rodzaj urazu, przyczyna, postępowanie.
    • Dokumentacja urazówdokumentacja urazówdata, godzina, miejsce, rodzaj urazu, przyczyna, postępowanie.
  2. Dokumentacja pierwszej pomocy:
    • Dokumentacja pierwszej pomocydokumentacja pierwszej pomocydata, godzina, miejsce, rodzaj urazu, przyczyna, postępowanie.
    • Dokumentacja pierwszej pomocydokumentacja pierwszej pomocydata, godzina, miejsce, rodzaj urazu, przyczyna, postępowanie.
    • Dokumentacja pierwszej pomocydokumentacja pierwszej pomocydata, godzina, miejsce, rodzaj urazu, przyczyna, postępowanie.
C. Znaczenie dla higienistki – edukacja i promocja
  1. Edukacja uczniów:
    • Postępowanie w przypadku urazówpierwsza pomoc, dokumentacja.
    • Rodzaje urazówurazy mięśni, urazy stawów, urazy kości, urazy głowy, urazy oczu.
    • Pierwsza pomoczasada RICE, unieruchomienie, wezwanie pogotowia ratunkowego.
    • Dokumentacjadokumentacja urazów, dokumentacja pierwszej pomocy.
  2. Edukacja rodziców:
    • Postępowanie w przypadku urazówpierwsza pomoc, dokumentacja.
    • Rodzaje urazówurazy mięśni, urazy stawów, urazy kości, urazy głowy, urazy oczu.
    • Pierwsza pomoczasada RICE, unieruchomienie, wezwanie pogotowia ratunkowego.
    • Dokumentacjadokumentacja urazów, dokumentacja pierwszej pomocy.
  3. Współpraca ze szkołą:
    • Współpraca z nauczycielami WFpostępowanie w przypadku urazów, pierwsza pomoc, dokumentacja.
    • Współpraca z rodzicamiinformowanie, edukacja, wsparciepostępowanie w przypadku urazów, pierwsza pomoc, dokumentacja.
    • Współpraca z lekarzem POZkwalifikacja do wysiłku, przeciwwskazania, zwolnienia.

3.5.3.5. Unikanie nadmiernego współzawodnictwa i presji – sport jako radość, nie przymus

A. Unikanie nadmiernego współzawodnictwa
  1. Nadmierne współzawodnictwo:
    • Nadmierne współzawodnictwonadmierne współzawodnictwopresja, presja, presjapresja na wynik, presja na wygraną, presja na sukces.
    • Skutki: stres, lęk, depresja, wypalenie, urazy, kontuzjeskutki nadmierne współzawodnictwo.
    • Skutki: stres, lęk, depresja, wypalenie, urazy, kontuzjeskutki nadmierne współzawodnictwo.
    • Skutki: stres, lęk, depresja, wypalenie, urazy, kontuzjeskutki nadmierne współzawodnictwo.
  2. Unikanie nadmiernego współzawodnictwa:
    • Unikanie nadmierne współzawodnictwounikanie nadmierne współzawodnictwosport jako radość, nie przymus.
    • Sport jako radośćsport jako radośćrozwój wydolności, rozwój siły, rozwój koordynacji, rozwój umiejętności społecznych.
    • Sport jako radośćsport jako radośćrozwój wydolności, rozwój siły, rozwój koordynacji, rozwój umiejętności społecznych.
    • Sport jako radośćsport jako radośćrozwój wydolności, rozwój siły, rozwój koordynacji, rozwój umiejętności społecznych.
B. Sport jako radość, nie przymus
  1. Sport jako radość:
    • Sport jako radośćsport jako radośćrozwój wydolności, rozwój siły, rozwój koordynacji, rozwój umiejętności społecznych.
    • Sport jako radośćsport jako radośćrozwój wydolności, rozwój siły, rozwój koordynacji, rozwój umiejętności społecznych.
    • Sport jako radośćsport jako radośćrozwój wydolności, rozwój siły, rozwój koordynacji, rozwój umiejętności społecznych.
  2. Sport jako przymus:
    • Sport jako przymussport jako przymuspresja, presja, presjapresja na wynik, presja na wygraną, presja na sukces.
    • Skutki: stres, lęk, depresja, wypalenie, urazy, kontuzjeskutki sport jako przymus.
    • Skutki: stres, lęk, depresja, wypalenie, urazy, kontuzjeskutki sport jako przymus.
    • Skutki: stres, lęk, depresja, wypalenie, urazy, kontuzjeskutki sport jako przymus.
C. Znaczenie dla higienistki – edukacja i promocja
  1. Edukacja uczniów:
    • Unikanie nadmierne współzawodnictwosport jako radość, nie przymus.
    • Sport jako radośćrozwój wydolności, rozwój siły, rozwój koordynacji, rozwój umiejętności społecznych.
    • Unikanie presjiunikanie presji na wynik, unikanie presji na wygraną, unikanie presji na sukces.
  2. Edukacja rodziców:
    • Unikanie nadmierne współzawodnictwosport jako radość, nie przymus.
    • Sport jako radośćrozwój wydolności, rozwój siły, rozwój koordynacji, rozwój umiejętności społecznych.
    • Unikanie presjiunikanie presji na wynik, unikanie presji na wygraną, unikanie presji na sukces.
  3. Współpraca ze szkołą:
    • Współpraca z nauczycielami WFunikanie nadmierne współzawodnictwo, sport jako radość, nie przymus.
    • Współpraca z rodzicamiinformowanie, edukacja, wsparcieunikanie nadmierne współzawodnictwo, sport jako radość, nie przymus.
    • Współpraca z lekarzem POZkwalifikacja do wysiłku, przeciwwskazania, zwolnienia.
D. Wymiar teologiczny – sport jako dar, sport jako wspólnota
W perspektywie Teologii Ciała św. Jana Pawła II, ciało jest sakramentemwidzialnym znakiem niewidzialnej rzeczywistości duchowej. Ruch jest częścią tego sakramentuczęścią ciała, częścią daru, częścią powołania. Ruch nie jest jedynie aktywnością fizyczną – jest częścią osoby, częścią godności, częścią powołania. Ruch jest wyrazem życiawyrazem życia fizycznego, wyrazem życia psychicznego, wyrazem życia duchowego.
Sport jest daremdarem Boga, darem natury, darem stworzenia. Sport jest wspólnotąwspólnotą osób, wspólnotą osób, wspólnotą osób. Sport jest radościąradością życia, radością życia, radością życia. Sport nie jest przymusemnie jest przymusem, nie jest przymusem, nie jest przymusem.
Higienistka, która rozumie znaczenie bezpieczeństwa aktywności fizycznej, rozumie potrzeby dzieci w zakresie bezpieczeństwa aktywności fizycznej, promuje bezpieczeństwo, promuje ochronę, promuje zdrowiewspółpracuje z Bogiem w dziele ochrony, strzeże daru życia, przekazuje prawdę o bezpieczeństwie aktywności fizycznej w duchu miłości. Higienistka, która ignoruje bezpieczeństwo aktywności fizycznej, ignoruje potrzeby dzieci w zakresie bezpieczeństwa aktywności fizycznej, ignoruje promocję – narusza dar życia, narusza zdrowie dziecka, narusza obowiązek troski.
E. Modlitwa higienistki o bezpieczeństwo i radość
„Panie Boże, Stwórco ciała, Ty dałeś nam ciało – dar nienaruszalny, dar wymagający troski. Ty dałeś nam ruch – dar nienaruszalny, dar wymagający troski. Ty dałeś nam zdrowie – dar nienaruszalny, dar wymagający troski. Ty powiedziałeś: «Dziękuję Ci, że mnie stworzyłeś tak cudownie» (Ps 139, 14).
Proszę Cię za dzieci, które się ruszają – Niech ich ciało będzie zdrowe – nie zagrożone, nie narażone, nie zaniedbane. Niech ich ruch będzie chroniony – nie zagrożony, nie narażony, nie zaniedbany. Niech ich zdrowie będzie chronione – nie zagrożone, nie narażone, nie zaniedbane.
Daj im zdrowie – nie tylko fizyczne, ale i psychiczne, duchowe. Daj im ruch – nie tylko fizyczny, ale i psychiczny, duchowy. Daj im miłość – nie tylko do jedzenia, ale i do Ciebie.
A mnie, higienistce, daj mądrość – By promować bezpieczeństwo – z szacunkiem, z miłością, z troską. By promować ochronę – z szacunkiem, z miłością, z troską. By promować zdrowie – z szacunkiem, z miłością, z troską.
Niech każde dziecko – będzie zdrowe. Niech każde dziecko – będzie kochane. Niech każde dziecko – będzie chronione. Niech każde dziecko – będzie darem – nie zagrożeniem, nie problemem, nie wykluczeniem.
«Dziękuję Ci, że mnie stworzyłeś tak cudownie» (Ps 139, 14).
Amen."