3.4. Higiena osobista i pielęgnacja

6. 3.4.6. Higiena w kontekście chorób przewlekłych

Choroby przewlekłe u dzieci i młodzieży są wyzwaniemwyzwaniem medycznym, wyzwaniem psychologicznym, wyzwaniem duchowym. Dziecko z chorobą przewlekłą nie jest jedynie pacjentem – jest osobą, jest darem, jest powołaniem. Choroba przewlekła nie jest karą, nie jest przekleństwem, nie jest wyrokiem – jest krzyżem, jest wyzwaniem, jest miejscem spotkania z Bogiem, z miłością, z troską.

W perspektywie Teologii Ciała św. Jana Pawła II, ciało jest sakramentemwidzialnym znakiem niewidzialnej rzeczywistości duchowej. Ciało chore nie jest gorsze, nie jest słabsze, nie jest mniej warte – jest darem, jest powołaniem, jest miejscem spotkania z Bogiem. „Wystarczy ci mojej łaski. Moc bowiem w słabości się doskonali" (2 Kor 12, 9) – słabość ciała jest miejscem łaski, jest miejscem mocy, jest miejscem spotkania z Bogiem.
Higienistka szkolna, która rozumie choroby przewlekłe, rozumie potrzeby dzieci z chorobami przewlekłymi, promuje higienę, promuje profilaktykę, promuje wsparciewspółpracuje z Bogiem w dziele ochrony, strzeże daru życia, przekazuje prawdę o chorobach przewlekłych w duchu miłości. Higienistka, która ignoruje choroby przewlekłe, ignoruje potrzeby dzieci z chorobami przewlekłymi, ignoruje wsparcie – narusza dar życia, narusza godność dziecka, narusza obowiązek troski.

3.4.6.1. Cukrzyca typu 1 – pomiary glukozy, podawanie insuliny, postępowanie w hipoglikemii

A. Definicja i epidemiologia cukrzycy typu 1
  1. Definicja:
    • Cukrzyca typu 1 (cukrzyca insulinozależna) – przewlekła choroba autoimmunologicznazniszczenie komórek beta wysp trzustkowych przez przeciwciała autoimmunologicznebezwzględny niedobór insulinyhiperglikemia.
    • Mechanizm: autoimmunologiczne zniszczenie komórek betabezwzględny niedobór insulinyhiperglikemiacukrzyca.
    • Epidemiologia: cukrzyca typu 1ok. 0,2-0,3% dzieci i młodzieżynajczęstsza choroba przewlekła u dzieciwzrost zachorowań o ok. 3-5% rocznie.
    • Wiek: cukrzyca typu 1 występuje zwykle w wieku 5-15 latale może wystąpić w każdym wieku.
  2. Objawy:
    • Hiperglikemia: wielomocz (poliuria), wzmożone pragnienie (polidypsja), wzmożony apetyt (polifagia), utrata masy ciała, zmęczenie, drażliwość.
    • Hipoglikemia: drżenie, potliwość, bladość, drażliwość, splątanie, drgawki, utrata przytomnościstan zagrożenia życia.
    • Kwasica ketonowa: nudności, wymioty, bóle brzucha, oddech Kussmaula (głęboki, przyspieszony), zapach acetonu z ust, splątanie, śpiączkastan zagrożenia życia.
B. Pomiary glukozy
  1. Częstotliwość pomiarów:
    • Pomiary glukozyminimum 4-6 razy dziennieprzed posiłkami, po posiłkach, przed snem, w nocy (w razie potrzeby).
    • Pomiary dodatkowew przypadku hipoglikemii, w przypadku hiperglikemii, w przypadku wysiłku fizycznego, w przypadku choroby.
    • Pomiary w szkoleprzed posiłkami, po posiłkach, przed WF, po WF, w przypadku objawów hipoglikemii.
  2. Technika pomiarów:
    • Glukometrglukometr z paskami testowymipomiar glukozy z kropli krwi (z opuszki palca).
    • Technika: nakłucie opuszki palca (nakłuwacz), naniesienie kropli krwi na pasek testowy, odczyt wynikuhigiena rąk przed i po pomiarze.
    • Systemy ciągłego monitorowania glukozy (CGM) – sensor podskórnyciągły pomiar glukozyalarmy hipoglikemii, alarmy hiperglikemii.
C. Podawanie insuliny
  1. Rodzaje insuliny:
    • Insulina bazalna (długodziałająca) – insulina glargine (Lantus), insulina detemir (Levemir) – podawana 1-2 razy dziennieutrzymanie poziomu glukozy między posiłkami.
    • Insulina bolusowa (krótkodziałająca) – insulina aspart (NovoRapid), insulina lispro (Humalog) – podawana przed posiłkamipokrycie posiłków.
    • Pompa insulinowaciągłe podawanie insuliny podskórniebaza + bolusynajbardziej fizjologiczny sposób podawania insuliny.
  2. Technika podawania insuliny:
    • Wstrzyknięcie podskórnewstrzyknięcie podskórne w okolicę brzucha, ud, ramionzmiana miejsc wstrzyknięć (rotacja).
    • Technika: wstrzyknięcie podskórnekąt 45-90°wstrzyknięcie w fałd skórnyhigiena rąk przed i po wstrzyknięciu.
    • Pompa insulinowaciągłe podawanie insuliny podskórniebaza + bolusynajbardziej fizjologiczny sposób podawania insuliny.
D. Postępowanie w hipoglikemii
  1. Definicja i objawy hipoglikemii:
    • Hipoglikemiapoziom glukozy < 70 mg/dl (< 3,9 mmol/l) – stan zagrożenia życia.
    • Objawy łagodne: drżenie, potliwość, bladość, drażliwość, głód, ból głowy.
    • Objawy ciężkie: splątanie, drgawki, utrata przytomności, śpiączkastan zagrożenia życia.
  2. Postępowanie w hipoglikemii (zasada 15-15):
    • Zasada 15-15: podanie 15 g glukozy (np. 3-4 tabletki glukozy, 150 ml soku owocowego, 3-4 kostki cukru) → odczekanie 15 minutponowny pomiar glukozypowtórzenie w razie potrzeby.
    • Postępowanie w hipoglikemii ciężkiej (utrata przytomności, drgawki): glukagon domięśniowo (1 mg) → wezwanie pogotowia ratunkowego (999 lub 112) → pozycja boczna ustalonamonitorowanie.
    • Postępowanie w szkole: podanie glukozy (tabletki, sok) → odczekanie 15 minutponowny pomiar glukozypowtórzenie w razie potrzebywezwanie pogotowia w razie hipoglikemii ciężkiej.
E. Znaczenie dla higienistki – edukacja i promocja
  1. Edukacja uczniów:
    • Cukrzyca typu 1co to jest, jakie objawy, jakie jest postępowanie.
    • Pomiary glukozytechnika, częstotliwość, higiena.
    • Podawanie insulinytechnika, rodzaje, higiena.
    • Postępowanie w hipoglikemiizasada 15-15, glukagon, wezwanie pogotowia.
  2. Edukacja rodziców:
    • Cukrzyca typu 1co to jest, jakie objawy, jakie jest postępowanie.
    • Pomiary glukozytechnika, częstotliwość, higiena.
    • Podawanie insulinytechnika, rodzaje, higiena.
    • Postępowanie w hipoglikemiizasada 15-15, glukagon, wezwanie pogotowia.
  3. Współpraca ze szkołą:
    • Indywidualny plan opiekiindywidualny plan opieki dla ucznia z cukrzycą typu 1pomiary glukozy, podawanie insuliny, postępowanie w hipoglikemii.
    • Szkolenie personeluszkolenie personelu szkolnegopomiary glukozy, podawanie insuliny, postępowanie w hipoglikemii.
    • Współpraca z lekarzem POZ, diabetologiemwspółpraca, wymiana informacji, wsparcie.

3.4.6.2. Astma oskrzelowa – inhalatory, plan postępowania, unikanie alergenów w szkole

A. Definicja i epidemiologia astmy oskrzelowej
  1. Definicja:
    • Astma oskrzelowaprzewlekła choroba zapalna dróg oddechowychprzewlekłe zapalenie oskrzelinadreaktywność oskrzelinapady duszności, świszczący oddech, kaszel, uczucie ucisku w klatce piersiowej.
    • Mechanizm: przewlekłe zapalenie oskrzelinadreaktywność oskrzeliskurcz oskrzelinapady duszności.
    • Epidemiologia: astma oskrzelowaok. 5-10% dzieci i młodzieżynajczęstsza choroba przewlekła dróg oddechowych u dzieci.
    • Wiek: astma oskrzelowa występuje zwykle w wieku 3-10 latale może wystąpić w każdym wieku.
  2. Objawy:
    • Napady dusznościnapady duszności, świszczący oddech, kaszel, uczucie ucisku w klatce piersiowej.
    • Kaszelkaszel suchy, napadowy, szczególnie w nocy, w nocy, po wysiłku fizycznym.
    • Świszczący oddechświszczący oddechobjaw skurczu oskrzeli.
    • Uczucie ucisku w klatce piersiowejuczucie ucisku w klatce piersiowejobjaw skurczu oskrzeli.
B. Inhalatory
  1. Rodzaje inhalatorów:
    • Inhalatory ciśnieniowe (pMDI – pressurized metered-dose inhaler) – inhalatory ciśnieniowepodawanie leku w postaci aerozolunajczęściej stosowane.
    • Inhalatory proszkowe (DPI – dry powder inhaler) – inhalatory proszkowepodawanie leku w postaci proszkuwymagają głębokiego wdechu.
    • Nebulizatorynebulizatorypodawanie leku w postaci mgiełkinajczęściej stosowane u małych dzieci, w przypadku ciężkich napadów.
  2. Rodzaje leków wziewnych:
    • Leki rozszerzające oskrzela (β2-mimetyki) – salbutamol (Ventolin), formoterol (Foradil) – rozszerzanie oskrzelidoraźnie (w razie napadu) lub regularnie (w razie astmy przewlekłej).
    • Glikokortykosteroidy wziewne (GKS) – beklometazon (Becotide), flutykazon (Flixotide), budezonid (Pulmicort) – przeciwzapalneregularnie (w razie astmy przewlekłej).
    • Leki złożone (β2-mimetyk + GKS) – salmeterol + flutykazon (Seretide), formoterol + budezonid (Symbicort) – rozszerzanie oskrzeli + przeciwzapalneregularnie (w razie astmy przewlekłej).
C. Plan postępowania w astmie
  1. Indywidualny plan postępowania:
    • Indywidualny plan postępowania w astmieindywidualny plan postępowania dla ucznia z astmąleki, dawkowanie, postępowanie w razie napadu.
    • Plan postępowania w razie napadu: podanie leku rozszerzającego oskrzela (salbutamol) → odczekanie 15-20 minutpowtórzenie w razie potrzebywezwanie pogotowia w razie braku poprawy.
    • Plan postępowania w razie ciężkiego napadu: podanie leku rozszerzającego oskrzelawezwanie pogotowia ratunkowego (999 lub 112) → pozycja siedzącamonitorowanie.
D. Unikanie alergenów w szkole
  1. Alergeny w szkole:
    • Roztocza kurzu domowegoroztocza kurzu domowegonajczęstszy alergen w szkolew dywanach, w zasłonach, w materacach.
    • Pleśniepleśniew wilgotnych pomieszczeniach, w łazienkach, w szatniach.
    • Sierść zwierzątsierść zwierzątw szkole (jeśli są zwierzęta), na ubraniach uczniów.
    • Pyłkipyłkiw sezonie pyleniaw szkole (przez okna), na ubraniach uczniów.
  2. Profilaktyka alergenów w szkole:
    • Regularne sprzątanieregularne sprzątanie sal, korytarzy, szatniusuwanie kurzu, roztoczy, pleśni.
    • Wietrzenie salregularne wietrzenie salusuwanie alergenów, poprawa jakości powietrza.
    • Unikanie dywanów, zasłonunikanie dywanów, zasłonźródła roztoczy, pleśni.
    • Unikanie zwierząt w szkoleunikanie zwierząt w szkoleźródła sierści.
E. Znaczenie dla higienistki – edukacja i promocja
  1. Edukacja uczniów:
    • Astma oskrzelowaco to jest, jakie objawy, jakie jest postępowanie.
    • Inhalatoryrodzaje, technika, higiena.
    • Plan postępowania w astmieleki, dawkowanie, postępowanie w razie napadu.
    • Unikanie alergenówunikanie alergenów w szkole, w domu.
  2. Edukacja rodziców:
    • Astma oskrzelowaco to jest, jakie objawy, jakie jest postępowanie.
    • Inhalatoryrodzaje, technika, higiena.
    • Plan postępowania w astmieleki, dawkowanie, postępowanie w razie napadu.
    • Unikanie alergenówunikanie alergenów w szkole, w domu.
  3. Współpraca ze szkołą:
    • Indywidualny plan opiekiindywidualny plan opieki dla ucznia z astmąleki, dawkowanie, postępowanie w razie napadu.
    • Szkolenie personeluszkolenie personelu szkolnegoinhalatory, postępowanie w razie napadu.
    • Współpraca z lekarzem POZ, pulmonologiem, alergologiemwspółpraca, wymiana informacji, wsparcie.

3.4.6.3. Padaczka – postępowanie w czasie napadu, bezpieczeństwo, edukacja klasy

A. Definicja i epidemiologia padaczki
  1. Definicja:
    • Padaczka (epilepsja) – przewlekła choroba neurologicznanawracające napady padaczkowenapady wyładowań elektrycznych w mózgunapady drgawkowe, napady nieświadomości, napady miokloniczne.
    • Mechanizm: nawracające wyładowania elektryczne w mózgunapady padaczkowenapady drgawkowe, napady nieświadomości, napady miokloniczne.
    • Epidemiologia: padaczkaok. 0,5-1% dzieci i młodzieżynajczęstsza choroba neurologiczna u dzieci.
    • Wiek: padaczka występuje zwykle w wieku 1-10 latale może wystąpić w każdym wieku.
  2. Rodzaje napadów:
    • Napady drgawkowe uogólnione (toniczno-kloniczne) – utrata przytomności, drgawki toniczne (sztywność), drgawki kloniczne (drgawki), ślinotok, sinica.
    • Napady nieświadomości (absence) – krótkotrwała utrata świadomości (5-30 sekund), brak drgawek, brak reakcji na bodźce.
    • Napady mioklonicznekrótkotrwałe skurcze mięśniszarpnięcia, drgnięcia.
    • Napady ogniskowenapady ogniskowedrgawki ogniskowe, zaburzenia czucia, zaburzenia świadomości.
B. Postępowanie w czasie napadu padaczkowego
  1. Postępowanie w napadzie drgawkowym uogólnionym:
    • Zachować spokójzachować spokój, nie panikować.
    • Ułożyć dziecko na bokupozycja boczna ustalonaochrona przed zachłyśnięciem.
    • Chronić głowępodłożyć coś miękkiego pod głowę (poduszka, kurtka) – ochrona przed urazem.
    • Nie wkładać niczego do ustnie wkładać niczego do ustryzyko urazu, ryzyko zachłyśnięcia.
    • Nie przytrzymywać dzieckanie przytrzymywać dzieckaryzyko urazu.
    • Czas napadumierzyć czas napadujeśli napad trwa > 5 minutwezwanie pogotowia ratunkowego (999 lub 112).
    • Po napadziepozycja boczna ustalona, monitorowanie, uspokojenie, wezwanie pogotowia w razie potrzeby.
  2. Postępowanie w napadzie nieświadomości:
    • Zachować spokójzachować spokój, nie panikować.
    • Chronić dzieckochronić dziecko przed urazemnie przytrzymywać, nie wkładać niczego do ust.
    • Czas napadumierzyć czas napaduzwykle 5-30 sekund.
    • Po napadzieuspokojenie, uspokojenie, wezwanie pogotowia w razie potrzeby.
C. Bezpieczeństwo w szkole
  1. Indywidualny plan opieki:
    • Indywidualny plan opieki dla ucznia z padaczkąleki, dawkowanie, postępowanie w razie napadu.
    • Plan postępowania w razie napadupostępowanie w razie napadupozycja boczna ustalona, chronienie głowy, mierzenie czasu napadu, wezwanie pogotowia w razie napadu > 5 minut.
    • Leki przeciwpadaczkoweleki przeciwpadaczkoweregularne przyjmowanienie przerywać przyjmowania leków.
  2. Bezpieczeństwo w szkole:
    • Unikanie sytuacji ryzykownychunikanie sytuacji ryzykownych (wspinaczka, pływanie bez nadzoru, kąpiel bez nadzoru) – ochrona przed urazem w razie napadu.
    • Nadzórnadzór w razie napadunadzór nauczyciela, nadzór higienistki.
    • Edukacja klasyedukacja klasyedukacja o padaczce, o postępowaniu w razie napadu, o wsparciu kolegi/koleżanki.
D. Edukacja klasy
  1. Edukacja o padaczce:
    • Padaczkaco to jest, jakie objawy, jakie jest postępowanie.
    • Postępowanie w razie napadupozycja boczna ustalona, chronienie głowy, mierzenie czasu napadu, wezwanie pogotowia w razie napadu > 5 minut.
    • Wsparcie kolegi/koleżankiwsparcie, akceptacja, brak stygmatyzacji, brak wykluczenia.
  2. Edukacja o wsparciu:
    • Wsparcie kolegi/koleżankiwsparcie, akceptacja, brak stygmatyzacji, brak wykluczenia.
    • Brak stygmatyzacjibrak stygmatyzacji, brak wykluczenia, brak dokuczania.
    • Wsparcie psychologicznewsparcie psychologiczne, wsparcie psychologiczne, wsparcie psychologiczne.
E. Znaczenie dla higienistki – edukacja i promocja
  1. Edukacja uczniów:
    • Padaczkaco to jest, jakie objawy, jakie jest postępowanie.
    • Postępowanie w razie napadupozycja boczna ustalona, chronienie głowy, mierzenie czasu napadu, wezwanie pogotowia w razie napadu > 5 minut.
    • Wsparcie kolegi/koleżankiwsparcie, akceptacja, brak stygmatyzacji, brak wykluczenia.
  2. Edukacja rodziców:
    • Padaczkaco to jest, jakie objawy, jakie jest postępowanie.
    • Postępowanie w razie napadupozycja boczna ustalona, chronienie głowy, mierzenie czasu napadu, wezwanie pogotowia w razie napadu > 5 minut.
    • Wsparcie kolegi/koleżankiwsparcie, akceptacja, brak stygmatyzacji, brak wykluczenia.
  3. Współpraca ze szkołą:
    • Indywidualny plan opiekiindywidualny plan opieki dla ucznia z padaczkąleki, dawkowanie, postępowanie w razie napadu.
    • Szkolenie personeluszkolenie personelu szkolnegopostępowanie w razie napadu, bezpieczeństwo, edukacja klasy.
    • Współpraca z lekarzem POZ, neurologiemwspółpraca, wymiana informacji, wsparcie.

3.4.6.4. Alergie ciężkie – autoinpektor z adrenaliną, plan ratunkowy, szkolenie personelu

A. Definicja i epidemiologia alergii ciężkich
  1. Definicja:
    • Alergia ciężkaciężka reakcja alergicznaanafilaksjaciężka, systemowa, zagrażająca życiu reakcja alergiczna.
    • Anafilaksjaciężka, systemowa, zagrażająca życiu reakcja alergicznaspadek ciśnienia, obrzęk krtani, skurcz oskrzeli, wstrząs.
    • Epidemiologia: anafilaksjaok. 1-2% populacjinajczęstsze przyczyny: pokarmy (orzeszki ziemne, orzechy, mleko, jaja, ryby), leki (antybiotyki, NLPZ), jad owadów (pszczoły, osy).
    • Wiek: anafilaksja występuje w każdym wiekuale najczęściej u dzieci, u młodzieży, u osób z alergią.
  2. Objawy anafilaksji:
    • Skórne: pokrzywka, obrzęk (warg, języka, gardła), świąd, zaczerwienienie.
    • Oddechowe: duszność, świszczący oddech, obrzęk krtani, stridor, kaszel.
    • Sercowo-naczyniowe: spadek ciśnienia, tachykardia, bladość, poty, omdlenie, wstrząs.
    • Żołądkowo-jelitowe: nudności, wymioty, biegunka, bóle brzucha.
B. Autoinpektor z adrenaliną
  1. Definicja i rodzaje:
    • Autoinpektor z adrenalinąautoinpektor z adrenalinąurządzenie do samodzielnego podawania adrenaliny domięśniowow razie anafilaksji.
    • Rodzaje: EpiPen (0,15 mg dla dzieci 15-30 kg; 0,3 mg dla dzieci > 30 kg i dorosłych), Jext (0,15 mg; 0,3 mg), Anapen (0,15 mg; 0,3 mg).
    • Dawkowanie: 0,15 mg dla dzieci 15-30 kg; 0,3 mg dla dzieci > 30 kg i dorosłych.
  2. Technika podawania adrenaliny:
    • Technika: wstrzyknięcie domięśniowe w przednio-boczną powierzchnię udakąt 90°wstrzyknięcie przez ubranie (w razie potrzeby).
    • Technika: zdjąć osłonę, przyłożyć do uda, nacisnąć przycisk, przytrzymać 10 sekund, zdjąć, masować miejsce wstrzyknięcia.
    • Powtórzenie: powtórzenie po 5-15 minutachw razie braku poprawy.
C. Plan ratunkowy
  1. Indywidualny plan ratunkowy:
    • Indywidualny plan ratunkowy dla ucznia z alergią ciężkąalergeny, objawy, postępowanie, autoinpektor, wezwanie pogotowia.
    • Plan postępowania w razie anafilaksji: podanie adrenaliny (autoinpektor) → wezwanie pogotowia ratunkowego (999 lub 112) → pozycja leżąca z uniesionymi nogami (w przypadku spadku ciśnienia) lub pozycja siedząca (w przypadku duszności) → monitorowaniepowtórzenie adrenaliny po 5-15 minutach w razie braku poprawy.
D. Szkolenie personelu
  1. Szkolenie personelu szkolnego:
    • Szkolenie personelu szkolnegoszkolenie personelu szkolnegorozpoznawanie objawów anafilaksji, podawanie adrenaliny, postępowanie w razie anafilaksji.
    • Szkolenie praktyczneszkolenie praktycznepodawanie adrenaliny (autoinpektor treningowy), postępowanie w razie anafilaksji.
    • Częstotliwość: szkolenie co rokszkolenie co rokszkolenie praktyczne.
E. Znaczenie dla higienistki – edukacja i promocja
  1. Edukacja uczniów:
    • Alergia ciężkaco to jest, jakie objawy, jakie jest postępowanie.
    • Autoinpektor z adrenalinąrodzaje, technika, dawkowanie.
    • Plan ratunkowypostępowanie w razie anafilaksji, wezwanie pogotowia.
  2. Edukacja rodziców:
    • Alergia ciężkaco to jest, jakie objawy, jakie jest postępowanie.
    • Autoinpektor z adrenalinąrodzaje, technika, dawkowanie.
    • Plan ratunkowypostępowanie w razie anafilaksji, wezwanie pogotowia.
  3. Współpraca ze szkołą:
    • Indywidualny plan opiekiindywidualny plan opieki dla ucznia z alergią ciężkąalergeny, objawy, postępowanie, autoinpektor, wezwanie pogotowia.
    • Szkolenie personeluszkolenie personelu szkolnegorozpoznawanie objawów anafilaksji, podawanie adrenaliny, postępowanie w razie anafilaksji.
    • Współpraca z lekarzem POZ, alergologiemwspółpraca, wymiana informacji, wsparcie.

3.4.6.5. Choroby autoimmunologiczne, onkologiczne – wsparcie psychiczne, elastyczność wymagań

A. Choroby autoimmunologiczne u dzieci
  1. Definicja i przykłady:
    • Choroby autoimmunologicznechoroby, w których układ odpornościowy atakuje własne tkankichoroby autoimmunologiczne.
    • Przykłady: cukrzyca typu 1, młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów (MIZS), toczeń rumieniowaty układowy (SLE), choroba Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, stwardnienie rozsiane (SM), choroba Hashimoto, choroba Gravesa-Basedowa.
    • Epidemiologia: choroby autoimmunologiczneok. 5-10% populacjiwzrost zachorowań w krajach uprzemysłowionych.
  2. Wsparcie psychiczne:
    • Wsparcie psychologicznewsparcie psychologiczne dla ucznia z chorobą autoimmunologicznąwsparcie, akceptacja, brak stygmatyzacji, brak wykluczenia.
    • Elastyczność wymagańelastyczność wymagań szkolnychdostosowanie wymagań do możliwości ucznia, dostosowanie wymagań do stanu zdrowia.
    • Wsparcie psychologicznewsparcie psychologiczne, wsparcie psychologiczne, wsparcie psychologiczne.
B. Choroby onkologiczne u dzieci
  1. Definicja i przykłady:
    • Choroby onkologicznechoroby nowotworowenowotwory złośliwenowotwory złośliwe u dzieci.
    • Przykłady: białaczka (ostra białaczka limfoblastyczna, ostra białaczka szpikowa), guz Wilmsa (nerczak zarodkowy), neuroblastoma (nerwiak zarodkowy), chłoniak Hodgkina, chłoniak nieziarniczy, guz mózgu.
    • Epidemiologia: choroby onkologiczne u dzieciok. 1-2% wszystkich nowotworównajczęstsze nowotwory u dzieci: białaczka, guz Wilmsa, neuroblastoma.
  2. Wsparcie psychiczne:
    • Wsparcie psychologicznewsparcie psychologiczne dla ucznia z chorobą onkologicznąwsparcie, akceptacja, brak stygmatyzacji, brak wykluczenia.
    • Elastyczność wymagańelastyczność wymagań szkolnychdostosowanie wymagań do możliwości ucznia, dostosowanie wymagań do stanu zdrowia.
    • Wsparcie psychologicznewsparcie psychologiczne, wsparcie psychologiczne, wsparcie psychologiczne.
C. Znaczenie dla higienistki – edukacja i promocja
  1. Edukacja uczniów:
    • Choroby autoimmunologiczne, onkologiczneco to jest, jakie objawy, jakie jest postępowanie.
    • Wsparcie psychologicznewsparcie, akceptacja, brak stygmatyzacji, brak wykluczenia.
    • Elastyczność wymagańelastyczność wymagań szkolnychdostosowanie wymagań do możliwości ucznia.
  2. Edukacja rodziców:
    • Choroby autoimmunologiczne, onkologiczneco to jest, jakie objawy, jakie jest postępowanie.
    • Wsparcie psychologicznewsparcie, akceptacja, brak stygmatyzacji, brak wykluczenia.
    • Elastyczność wymagańelastyczność wymagań szkolnychdostosowanie wymagań do możliwości ucznia.
  3. Współpraca ze szkołą:
    • Indywidualny plan opiekiindywidualny plan opieki dla ucznia z chorobą autoimmunologiczną, onkologicznąwsparcie psychologiczne, elastyczność wymagań.
    • Szkolenie personeluszkolenie personelu szkolnegowsparcie psychologiczne, elastyczność wymagań, brak stygmatyzacji, brak wykluczenia.
    • Współpraca z lekarzem POZ, specjalistąwspółpraca, wymiana informacji, wsparcie.

3.4.6.6. Indywidualne plany opieki – współpraca z rodzicami, lekarzem POZ, poradnią specjalistyczną

A. Indywidualny plan opieki
  1. Definicja i zawartość:
    • Indywidualny plan opiekiindywidualny plan opieki dla ucznia z chorobą przewlekłąplan opieki, plan postępowania, plan ratunkowy.
    • Zawartość: diagnoza, leki, dawkowanie, postępowanie w razie napadu, postępowanie w razie zaostrzenia, postępowanie w razie anafilaksji, kontakty alarmowe, elastyczność wymagań.
    • Opracowanie: opracowanie indywidualnego planu opiekiwspółpraca z rodzicami, z lekarzem POZ, z poradnią specjalistyczną.
  2. Opracowanie indywidualnego planu opieki:
    • Współpraca z rodzicamiwspółpraca z rodzicamiinformacje o chorobie, o lekach, o postępowaniu, o kontaktach alarmowych.
    • Współpraca z lekarzem POZwspółpraca z lekarzem POZdiagnoza, leki, dawkowanie, postępowanie.
    • Współpraca z poradnią specjalistycznąwspółpraca z poradnią specjalistycznądiagnoza, leki, dawkowanie, postępowanie.
B. Współpraca z rodzicami
  1. Informowanie rodziców:
    • Informowanie rodziców o chorobieinformowanie rodziców o chorobie, o lekach, o postępowaniu, o kontaktach alarmowych.
    • Informowanie rodziców o indywidualnym planie opiekiinformowanie rodziców o indywidualnym planie opieki, o postępowaniu, o kontaktach alarmowych.
    • Informowanie rodziców o elastyczności wymagańinformowanie rodziców o elastyczności wymagań, o dostosowaniu wymagań do możliwości ucznia.
  2. Edukacja rodziców:
    • Edukacja rodziców o chorobieedukacja rodziców o chorobie, o lekach, o postępowaniu, o kontaktach alarmowych.
    • Edukacja rodziców o indywidualnym planie opiekiedukacja rodziców o indywidualnym planie opieki, o postępowaniu, o kontaktach alarmowych.
    • Edukacja rodziców o elastyczności wymagańedukacja rodziców o elastyczności wymagań, o dostosowaniu wymagań do możliwości ucznia.
C. Współpraca z lekarzem POZ
  1. Współpraca z lekarzem POZ:
    • Współpraca z lekarzem POZwspółpraca z lekarzem POZdiagnoza, leki, dawkowanie, postępowanie.
    • Wymiana informacjiwymiana informacji z lekarzem POZza zgodą rodzicówdiagnoza, leki, dawkowanie, postępowanie.
    • Współpraca z lekarzem POZwspółpraca z lekarzem POZw przypadku zaostrzenia, w przypadku anafilaksji, w przypadku napadu.
D. Współpraca z poradnią specjalistyczną
  1. Współpraca z poradnią specjalistyczną:
    • Współpraca z poradnią specjalistycznąwspółpraca z poradnią specjalistycznądiagnoza, leki, dawkowanie, postępowanie.
    • Wymiana informacjiwymiana informacji z poradnią specjalistycznąza zgodą rodzicówdiagnoza, leki, dawkowanie, postępowanie.
    • Współpraca z poradnią specjalistycznąwspółpraca z poradnią specjalistycznąw przypadku zaostrzenia, w przypadku anafilaksji, w przypadku napadu.
E. Znaczenie dla higienistki – edukacja i promocja
  1. Edukacja uczniów:
    • Choroby przewlekłeco to jest, jakie objawy, jakie jest postępowanie.
    • Indywidualny plan opiekico to jest, jakie jest postępowanie, jakie kontakty alarmowe.
    • Wsparcie psychologicznewsparcie, akceptacja, brak stygmatyzacji, brak wykluczenia.
  2. Edukacja rodziców:
    • Choroby przewlekłeco to jest, jakie objawy, jakie jest postępowanie.
    • Indywidualny plan opiekico to jest, jakie jest postępowanie, jakie kontakty alarmowe.
    • Wsparcie psychologicznewsparcie, akceptacja, brak stygmatyzacji, brak wykluczenia.
  3. Współpraca ze szkołą:
    • Indywidualny plan opiekiindywidualny plan opieki dla ucznia z chorobą przewlekłąplan opieki, plan postępowania, plan ratunkowy.
    • Szkolenie personeluszkolenie personelu szkolnegopostępowanie w razie napadu, postępowanie w razie anafilaksji, wsparcie psychologiczne, elastyczność wymagań.
    • Współpraca z lekarzem POZ, poradnią specjalistycznąwspółpraca, wymiana informacji, wsparcie.
F. Wymiar teologiczny – choroba jako krzyż, choroba jako miejsce łaski
W perspektywie chrześcijańskiej, choroba jest krzyżemkrzyżem, który niesiemy z Chrystusem, krzyżem, który niesiemy z miłością, krzyżem, który niesiemy z nadzieją. Choroba nie jest karą, nie jest przekleństwem, nie jest wyrokiem – jest krzyżem, jest miejscem łaski, jest miejscem spotkania z Bogiem.
„Wystarczy ci mojej łaski. Moc bowiem w słabości się doskonali" (2 Kor 12, 9) – słabość ciała jest miejscem łaski, jest miejscem mocy, jest miejscem spotkania z Bogiem. Choroba nie jest końcem – jest początkiem, jest miejscem łaski, jest miejscem spotkania z Bogiem.
Higienistka, która rozumie choroby przewlekłe, rozumie potrzeby dzieci z chorobami przewlekłymi, promuje higienę, promuje profilaktykę, promuje wsparciewspółpracuje z Bogiem w dziele ochrony, strzeże daru życia, przekazuje prawdę o chorobach przewlekłych w duchu miłości. Higienistka, która ignoruje choroby przewlekłe, ignoruje potrzeby dzieci z chorobami przewlekłymi, ignoruje wsparcie – narusza dar życia, narusza godność dziecka, narusza obowiązek troski.
G. Modlitwa higienistki o dzieci z chorobami przewlekłymi
„Panie Boże, Stwórco życia, Ty dałeś nam życie – dar nienaruszalny, dar wymagający troski. Ty dałeś nam ciało – dar nienaruszalny, dar wymagający troski. Ty dałeś nam zdrowie – dar nienaruszalny, dar wymagający troski. Ty powiedziałeś: «Wystarczy ci mojej łaski. Moc bowiem w słabości się doskonali» (2 Kor 12, 9).
Proszę Cię za dzieci z chorobami przewlekłymi – Niech ich ciało będzie chronione – nie zagrożone, nie narażone, nie zaniedbane. Niech ich życie będzie chronione – nie zagrożone, nie narażone, nie zaniedbane. Niech ich godność będzie chroniona – nie zagrożona, nie narażona, nie zaniedbana.
Daj im zdrowie – nie tylko fizyczne, ale i psychiczne, duchowe. Daj im godność – nie tylko fizyczną, ale i psychiczną, duchową. Daj im miłość – nie tylko do jedzenia, ale i do Ciebie.
A mnie, higienistce, daj mądrość – By promować higienę – z szacunkiem, z miłością, z troską. By promować profilaktykę – z szacunkiem, z miłością, z troską. By promować wsparcie – z szacunkiem, z miłością, z troską.
Niech każde dziecko – będzie zdrowe. Niech każde dziecko – będzie kochane. Niech każde dziecko – będzie chronione. Niech każde dziecko – będzie darem – nie zagrożeniem, nie problemem, nie wykluczeniem.
«Wystarczy ci mojej łaski. Moc bowiem w słabości się doskonali» (2 Kor 12, 9).
Amen."