3.3. Profilaktyka chorób zakaźnych i pasożytniczych

3. 3.3.3. Postępowanie w przypadku wystąpienia chorób zakaźnych

3.3.3.1. Izolacja chorego ucznia w szkole – osobne pomieszczenie, nadzór do odbioru przez rodzica

1. Definicja:
   • Izolacja – oddzielenie osoby chorej (lub podejrzanej o chorobę zakaźną) od osób zdrowych – w celu ograniczenia transmisji drobnoustrojów.
   • Izolacja w szkole – oddzielenie chorego ucznia od innych uczniów – w osobnym pomieszczeniu – do odbioru przez rodzica (lub opiekuna).
   • Cel: ograniczenie transmisji drobnoustrojów, ochrona innych uczniów, ochrona personelu, ochrona wspólnoty.
2. Podstawa prawna:
   • Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (2008) – określa obowiązek izolacji osób chorych na choroby zakaźne.
   • Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie chorób zakaźnych powodujących powstanie obowiązku hospitalizacji, izolacji lub kwarantanny – określa choroby zakaźne wymagające izolacji, okresy izolacji, zasady izolacji.
   • Rozporządzenie Ministra Edukacji w sprawie bezpieczeństwa i higieny w szkołach – określa obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa uczniom, obowiązek izolacji chorych uczniów.

1. Rozpoznanie objawów:
   • Objawy choroby zakaźnej – gorączka (> 38°C), kaszel, katar, ból gardła, wysypka, wymioty, biegunka, obrzęk ślinianek, pęcherzyki na skórze.
   • Rozpoznanie – przez nauczyciela, przez higienistkę, przez personel – obserwacja, pomiar temperatury, wywiad.
   • Uwaga: rozpoznanie nie jest diagnozą – diagnozę stawia lekarz – ale rozpoznanie objawów jest podstawą do izolacji.
2. Izolacja w osobnym pomieszczeniu:
   • Osobne pomieszczenie – gabinet higienistki, izolatka, osobna sala – z dostępem do wody, mydła, ręczników jednorazowych, kosza na odpady.
   • Wyposażenie pomieszczenia: łóżko lub leżanka, koc, poduszka, woda, mydło, ręczniki jednorazowe, kosz na odpady, termometr, maseczki, rękawiczki jednorazowe, środki dezynfekujące.
   • Wentylacja – regularne wietrzenie pomieszczenia – co 30 minut, przez 5-10 minut.
   • Nadzór – nadzór higienistki lub wyznaczonego pracownika – do odbioru przez rodzica.
   • Uwaga: izolacja nie jest karą – jest troską, jest ochroną, jest miłością – chory uczeń powinien czuć się bezpiecznie, powinien czuć się zaopiekowany, powinien czuć się kochany.
3. Nadzór do odbioru przez rodzica:
   • Nadzór – nadzór higienistki lub wyznaczonego pracownika – do odbioru przez rodzica.
   • Czas nadzoru – do odbioru przez rodzica – zwykle 1-2 godziny (w zależności od dostępności rodzica).
   • Kontakt z rodzicem – telefoniczny – informowanie o objawach, o izolacji, o konieczności odbioru.
   • Dokumentacja – dokumentacja izolacji – data, godzina, objawy, temperatura, czas izolacji, godzina odbioru, podpis rodzica.
   • Uwaga: w przypadku braku kontaktu z rodzicem – kontakt z innym opiekunem, z dyrekcją, z lekarzem – w przypadku pogorszenia stanu zdrowia – wezwanie pogotowia ratunkowego (999 lub 112).
4. Środki ochrony osobistej (ŚOI):
   • Maseczka – maseczka chirurgiczna lub FFP2 – dla higienistki, dla personelu, dla chorego ucznia (jeśli toleruje).
   • Rękawiczki jednorazowe – rękawiczki nitrylowe lub lateksowe – dla higienistki, dla personelu.
   • Fartuch ochronny – fartuch jednorazowy – dla higienistki, dla personelu (w przypadku kontaktu z wydzielinami).
   • Okulary ochronne – okulary ochronne lub przyłbica – dla higienistki, dla personelu (w przypadku ryzyka rozprysku).
   • Uwaga: ŚOI są jednorazowe – po użyciu wyrzucić do kosza na odpady medyczne – nie używać ponownie.

1. Koordynacja:
   • Współpraca z nauczycielami – informowanie, edukacja, wsparcie – rozpoznawanie objawów, izolacja, nadzór.
   • Współpraca z rodzicami – informowanie, edukacja, wsparcie – kontakt telefoniczny, odbior ucznia, dokumentacja.
   • Współpraca z dyrekcją – informowanie, edukacja, wsparcie – w przypadku ognisk epidemicznych, w przypadku braku kontaktu z rodzicem.
   • Współpraca z lekarzem – informowanie, edukacja, wsparcie – w przypadku pogorszenia stanu zdrowia, w przypadku podejrzenia choroby zakaźnej.
2. Wsparcie:
   • Wsparcie psychologiczne – akceptacja, wsparcie, brak stygmatyzacji, brak wykluczenia – chory uczeń powinien czuć się bezpiecznie, powinien czuć się zaopiekowany, powinien czuć się kochany.
   • Wsparcie w przypadku lęku – lęk przed izolacją, lęk przed chorobą, lęk przed wykluczeniem – wsparcie, uspokojenie, modlitwa.
   • Wsparcie w przypadku bólu – ból, gorączka, dyskomfort – wsparcie, uspokojenie, kontakt z rodzicem, kontakt z lekarzem.

3.3.3.2. Zawiadamianie rodziców i Sanepidu – terminy, tryb, dokumentacja

1. Terminy i tryb:
   • Termin: niezwłocznie – w ciągu 1 godziny od rozpoznania objawów – kontakt telefoniczny z rodzicem.
   • Tryb: telefoniczny – kontakt telefoniczny z rodzicem – informowanie o objawach, o izolacji, o konieczności odbioru.
   • Treść: objawy (gorączka, kaszel, katar, ból gardła, wysypka, wymioty, biegunka), temperatura, czas izolacji, konieczność odbioru, konieczność wizyty u lekarza.
   • Dokumentacja: data, godzina, objawy, temperatura, czas izolacji, godzina odbioru, podpis rodzica.
2. Zasady komunikacji z rodzicami:
   • Spokój – spokojny, rzeczowy, empatyczny ton – bez paniki, bez oskarżenia, bez stygmatyzacji.
   • Informacja – pełna, rzetelna, zrozumiała informacja – objawy, temperatura, czas izolacji, konieczność odbioru, konieczność wizyty u lekarza.
   • Wsparcie – wsparcie, uspokojenie, modlitwa – chory uczeń powinien czuć się bezpiecznie, powinien czuć się zaopiekowany, powinien czuć się kochany.
   • Poszanowanie – poszanowanie prawa rodziców – do decydowania o zdrowiu dziecka, do wyboru lekarza, do wyboru leczenia.

1. Terminy i tryb:
   • Termin: niezwłocznie – w ciągu 24 godzin od rozpoznania choroby zakaźnej – zawiadomienie Sanepidu.
   • Tryb: pisemny – zawiadomienie pisemne do Sanepidu – formularz zgłoszenia choroby zakaźnej (ZLK-1).
   • Treść: dane ucznia (imię, nazwisko, data urodzenia, adres, klasa), rozpoznanie (choroba zakaźna), objawy, data zachorowania, data izolacji, kontakty (klasa, nauczyciele, personel), podjęte działania (izolacja, dezynfekcja, kwarantanna).
   • Dokumentacja: kopia zawiadomienia – w dokumentacji szkolnej, w dokumentacji higienistki.
2. Choroby zakaźne podlegające obowiązkowemu zgłoszeniu:
   • Odra, świnka, różyczka, ospa wietrzna, koklusz (krztusiec), błonica, tężec, poliomyelitis, gruźlica, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, posocznica meningokokowa, grypa (w przypadku ognisk epidemicznych), COVID-19, norowirus (w przypadku ognisk epidemicznych), salmonelloza, czerwonka, wirusowe zapalenie wątroby, HIV/AIDS, kiła, rzeżączka, chlamydioza, gruźlica, bruceloza, wścieklizna, tężec, błonica, krztusiec, odra, świnka, różyczka, ospa wietrzna, półpasiec, świerzb, wszystkie, wszystkie choroby zakaźne wymienione w rozporządzeniu Ministra Zdrowia.
3. Zasady komunikacji z Sanepidem:
   • Terminowość – niezwłocznie – w ciągu 24 godzin – bez opóźnienia, bez zwłoki.
   • Rzetelność – pełna, rzetelna, zrozumiała informacja – dane ucznia, rozpoznanie, objawy, data zachorowania, data izolacji, kontakty, podjęte działania.
   • Współpraca – współpraca z Sanepidem – w przypadku ognisk epidemicznych, w przypadku dochodzenia epidemiologicznego, w przypadku kwarantanny.
   • Dokumentacja – kopia zawiadomienia – w dokumentacji szkolnej, w dokumentacji higienistki.

1. Rodzaje dokumentacji:
   • Dokumentacja izolacji – data, godzina, objawy, temperatura, czas izolacji, godzina odbioru, podpis rodzica.
   • Dokumentacja zawiadomienia rodziców – data, godzina, treść rozmowy, podjęte działania, podpis higienistki.
   • Dokumentacja zawiadomienia Sanepidu – data, godzina, treść zawiadomienia, podjęte działania, podpis higienistki.
   • Dokumentacja kwarantanny – data, godzina, kontakty, czas kwarantanny, podjęte działania, podpis higienistki.
   • Dokumentacja dezynfekcji – data, godzina, pomieszczenia, środki dezynfekujące, podjęte działania, podpis higienistki.
2. Zasady dokumentacji:
   • Terminowość – niezwłocznie – w ciągu 24 godzin – bez opóźnienia, bez zwłoki.
   • Rzetelność – pełna, rzetelna, zrozumiała informacja – bez przekłamań, bez pominięć, bez zniekształceń.
   • Poufność – ochrona danych medycznych – tajemnica zawodowa, RODO – dostęp tylko dla osób upoważnionych.
   • Przechowywanie – przechowywanie dokumentacji – zgodnie z przepisami prawa – minimum 5 lat (w przypadku dokumentacji medycznej – 20 lat).

1. Koordynacja:
   • Współpraca z rodzicami – informowanie, edukacja, wsparcie – kontakt telefoniczny, odbior ucznia, dokumentacja.
   • Współpraca z Sanepidem – informowanie, edukacja, wsparcie – zawiadomienie, współpraca, dokumentacja.
   • Współpraca z dyrekcją – informowanie, edukacja, wsparcie – w przypadku ognisk epidemicznych, w przypadku braku kontaktu z rodzicem.
   • Współpraca z lekarzem – informowanie, edukacja, wsparcie – w przypadku pogorszenia stanu zdrowia, w przypadku podejrzenia choroby zakaźnej.
2. Wsparcie:
   • Wsparcie psychologiczne – akceptacja, wsparcie, brak stygmatyzacji, brak wykluczenia – chory uczeń powinien czuć się bezpiecznie, powinien czuć się zaopiekowany, powinien czuć się kochany.
   • Wsparcie w przypadku lęku – lęk przed izolacją, lęk przed chorobą, lęk przed wykluczeniem – wsparcie, uspokojenie, modlitwa.
   • Wsparcie w przypadku bólu – ból, gorączka, dyskomfort – wsparcie, uspokojenie, kontakt z rodzicem, kontakt z lekarzem.

3.3.3.3. Kwarantanna kontaktów – zasady, czas trwania, współpraca z rodzicami

1. Definicja:
   • Kwarantanna – ograniczenie swobody poruszania się osób zdrowych, które miały kontakt z osobą chorą (lub podejrzaną o chorobę zakaźną) – w celu monitorowania objawów i ograniczenia transmisji drobnoustrojów.
   • Kwarantanna w szkole – ograniczenie swobody poruszania się uczniów, którzy mieli kontakt z chorym uczniem – w celu monitorowania objawów i ograniczenia transmisji drobnoustrojów.
   • Cel: monitorowanie objawów, ograniczenie transmisji drobnoustrojów, ochrona wspólnoty.
2. Podstawa prawna:
   • Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (2008) – określa obowiązek kwarantanny osób, które miały kontakt z osobą chorą na choroby zakaźne.
   • Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie chorób zakaźnych powodujących powstanie obowiązku hospitalizacji, izolacji lub kwarantanny – określa choroby zakaźne wymagające kwarantanny, okresy kwarantanny, zasady kwarantanny.

1. Identyfikacja kontaktów:
   • Kontakty bliskie – osoby, które miały bliski kontakt z chorym uczniem – w klasie, w stołówce, w korytarzu, w szatni, w sanitariatach.
   • Kontakty dalsze – osoby, które miały dalszy kontakt z chorym uczniem – w szkole, w przedszkolu, w żłobku.
   • Identyfikacja – przez higienistkę, przez nauczycieli, przez Sanepid – wywiad, obserwacja, dokumentacja.
2. Czas trwania kwarantanny:
   • Czas trwania kwarantanny – zgodnie z okresem wylęgania choroby – zgodnie z zaleceniami Sanepidu, lekarza.
   • Przykłady:
     • Odra: kwarantanna 21 dni (okres wylęgania: 10-14 dni + okres zakaźności: 4 dni przed wysypką + 4 dni po wysypce).
     • Świnka: kwarantanna 25 dni (okres wylęgania: 12-25 dni).
     • Różyczka: kwarantanna 21 dni (okres wylęgania: 14-21 dni).
     • Ospa wietrzna: kwarantanna 21 dni (okres wylęgania: 10-21 dni).
     • Koklusz: kwarantanna 21 dni (okres wylęgania: 7-21 dni).
     • Grypa: kwarantanna 7 dni (okres wylęgania: 1-4 dni + okres zakaźności: 5-7 dni).
     • COVID-19: kwarantanna 7-10 dni (okres wylęgania: 2-14 dni + okres zakaźności: 5-10 dni) – zgodnie z aktualnymi zaleceniami.
     • Norowirus: kwarantanna 48 godzin po ustąpieniu objawów (okres wylęgania: 12-48 godzin + okres zakaźności: 48 godzin po ustąpieniu objawów).
3. Zasady kwarantanny:
   • Pozostanie w domu – uczeń pozostaje w domu – nie chodzi do szkoły, nie chodzi na zajęcia pozalekcyjne, nie kontaktuje się z innymi dziećmi.
   • Monitorowanie objawów – monitorowanie objawów – gorączka, kaszel, katar, ból gardła, wysypka, wymioty, biegunka – codziennie, przez rodziców.
   • Kontakt z lekarzem – w przypadku pojawienia się objawów – kontakt z lekarzem – diagnoza, leczenie, izolacja.
   • Kontakt z higienistką – w przypadku pojawienia się objawów – kontakt z higienistką – informowanie, edukacja, wsparcie.
   • Kontakt z Sanepidem – w przypadku pojawienia się objawów – kontakt z Sanepidem – zawiadomienie, współpraca, dokumentacja.

1. Zasady współpracy:
   • Informowanie – informowanie rodziców o kwarantannie – przyczyna, czas trwania, zasady, monitorowanie objawów.
   • Edukacja – edukacja rodziców o chorobie zakaźnej – objawy, okres wylęgania, okres zakaźności, profilaktyka.
   • Wsparcie – wsparcie rodziców – psychologiczne, praktyczne, duchowe – akceptacja, wsparcie, modlitwa.
   • Poszanowanie – poszanowanie prawa rodziców – do decydowania o zdrowiu dziecka, do wyboru lekarza, do wyboru leczenia.
2. Formy współpracy:
   • Kontakt telefoniczny – kontakt telefoniczny z rodzicami – informowanie, edukacja, wsparcie.
   • Kontakt pisemny – kontakt pisemny z rodzicami – informowanie, edukacja, wsparcie – list, e-mail, dziennik elektroniczny.
   • Spotkanie indywidualne – spotkanie indywidualne z rodzicami – informowanie, edukacja, wsparcie – w gabinecie higienistki, w szkole.
   • Spotkanie grupowe – spotkanie grupowe z rodzicami – informowanie, edukacja, wsparcie – w szkole, w parafii.

1. Koordynacja:
   • Współpraca z rodzicami – informowanie, edukacja, wsparcie – kontakt telefoniczny, kontakt pisemny, spotkanie indywidualne, spotkanie grupowe.
   • Współpraca z Sanepidem – informowanie, edukacja, wsparcie – zawiadomienie, współpraca, dokumentacja.
   • Współpraca z dyrekcją – informowanie, edukacja, wsparcie – w przypadku ognisk epidemicznych, w przypadku braku kontaktu z rodzicem.
   • Współpraca z lekarzem – informowanie, edukacja, wsparcie – w przypadku pogorszenia stanu zdrowia, w przypadku podejrzenia choroby zakaźnej.
2. Wsparcie:
   • Wsparcie psychologiczne – akceptacja, wsparcie, brak stygmatyzacji, brak wykluczenia – chory uczeń powinien czuć się bezpiecznie, powinien czuć się zaopiekowany, powinien czuć się kochany.
   • Wsparcie w przypadku lęku – lęk przed kwarantanną, lęk przed chorobą, lęk przed wykluczeniem – wsparcie, uspokojenie, modlitwa.
   • Wsparcie w przypadku bólu – ból, gorączka, dyskomfort – wsparcie, uspokojenie, kontakt z rodzicem, kontakt z lekarzem.

3.3.3.4. Powrót do szkoły po chorobie zakaźnej – zaświadczenie lekarskie, okresy wykluczenia

1. Zasady ogólne:
   • Powrót do szkoły – po okresie zakaźności – zgodnie z zaleceniami lekarza, Sanepidu.
   • Zaświadczenie lekarskie – zaświadczenie lekarskie o braku przeciwwskazań do powrotu do szkoły – wymagane w przypadku chorób zakaźnych wymagających izolacji.
   • Okres wykluczenia – zgodnie z okresem zakaźności – zgodnie z zaleceniami lekarza, Sanepidu.
   • Uwaga: powrót do szkoły nie jest automatyczny – wymaga zaświadczenia lekarskiego, wymaga zgody higienistki, wymaga zgody dyrekcji.
2. Okresy wykluczenia dla poszczególnych chorób:
   • Odra: minimum 4 dni po wysypce (łącznie ok. 8 dni od pojawienia się wysypki).
   • Świnka: minimum 5 dni po obrzęku ślinianek (łącznie ok. 9 dni od pojawienia się obrzęku).
   • Różyczka: minimum 4 dni po wysypce (łącznie ok. 7 dni od pojawienia się wysypki).
   • Ospa wietrzna: do momentu zaschnięcia wszystkich pęcherzyków (zwykle 5-7 dni od pojawienia się wysypki).
   • Koklusz: minimum 5 dni po rozpoczęciu antybiotykoterapii (lub 3 tygodnie po rozpoczęciu napadów kaszel – jeśli nie stosowano antybiotykoterapii).
   • Grypa: minimum 24 godziny po ustąpieniu gorączki (bez leków przeciwgorączkowych).
   • COVID-19: zgodnie z aktualnymi zaleceniami – zwykle 5-10 dni od pojawienia się objawów + 24 godziny bez gorączki.
   • Norowirus: minimum 48 godzin po ustąpieniu objawów (wymioty, biegunka).
   • Angina (Streptococcus pyogenes): minimum 24 godziny po rozpoczęciu antybiotykoterapii.
   • Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych (Neisseria meningitidis): minimum 24 godziny po rozpoczęciu antybiotykoterapii.

1. Zawartość zaświadczenia:
   • Dane ucznia – imię, nazwisko, data urodzenia, adres, klasa.
   • Rozpoznanie – choroba zakaźna (np. odra, świnka, różyczka, ospa wietrzna, koklusz, grypa, COVID-19, norowirus, angina).
   • Data zachorowania – data pojawienia się objawów.
   • Data izolacji – data rozpoczęcia izolacji.
   • Data powrotu do szkoły – data zakończenia okresu wykluczenia.
   • Zalecenia – zalecenia lekarza – np. ograniczenie wysiłku fizycznego, kontrola lekarska, szczepienie.
   • Podpis lekarza – podpis lekarza, pieczątka, data.
2. Zasady zaświadczenia:
   • Wymagane – zaświadczenie lekarskie jest wymagane w przypadku chorób zakaźnych wymagających izolacji.
   • Terminowość – zaświadczenie lekarskie powinno być dostarczone do szkoły przed powrotem ucznia do szkoły.
   • Przechowywanie – zaświadczenie lekarskie powinno być przechowywane w dokumentacji szkolnej, w dokumentacji higienistki.
   • Poufność – ochrona danych medycznych – tajemnica zawodowa, RODO – dostęp tylko dla osób upoważnionych.

1. Koordynacja:
   • Współpraca z rodzicami – informowanie, edukacja, wsparcie – kontakt telefoniczny, kontakt pisemny, spotkanie indywidualne.
   • Współpraca z lekarzem – informowanie, edukacja, wsparcie – zaświadczenie lekarskie, zalecenia, kontrola.
   • Współpraca z Sanepidem – informowanie, edukacja, wsparcie – zawiadomienie, współpraca, dokumentacja.
   • Współpraca z dyrekcją – informowanie, edukacja, wsparcie – w przypadku ognisk epidemicznych, w przypadku braku kontaktu z rodzicem.
2. Wsparcie:
   • Wsparcie psychologiczne – akceptacja, wsparcie, brak stygmatyzacji, brak wykluczenia – chory uczeń powinien czuć się bezpiecznie, powinien czuć się zaopiekowany, powinien czuć się kochany.
   • Wsparcie w przypadku lęku – lęk przed powrotem do szkoły, lęk przed wykluczeniem, lęk przed stygmatyzacją – wsparcie, uspokojenie, modlitwa.
   • Wsparcie w przypadku zaległości – zaległości w nauce, zaległości w pracy – wsparcie, pomoc, współpraca z nauczycielami.

3.3.3.5. Dezynfekcja pomieszczeń po wystąpieniu choroby – procedury, środki, bezpieczeństwo

1. Definicja:
   • Dezynfekcja – zabicie lub inaktywacja drobnoustrojów na powierzchniach – za pomocą środków dezynfekujących (chemicznych, fizycznych).
   • Dezynfekcja pomieszczeń – dezynfekcja powierzchni w pomieszczeniach – podłogi, ściany, blaty, krzesła, klamek, poręczy, zabawek, przyborów szkolnych, telefonów, klawiatur.
   • Cel: zabicie lub inaktywacja drobnoustrojów, ograniczenie transmisji drobnoustrojów, ochrona wspólnoty.
2. Podstawa prawna:
   • Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (2008) – określa obowiązek dezynfekcji pomieszczeń po wystąpieniu choroby zakaźnej.
   • Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie chorób zakaźnych powodujących powstanie obowiązku hospitalizacji, izolacji lub kwarantanny – określa choroby zakaźne wymagające dezynfekcji, zasady dezynfekcji.

1. Dezynfekcja bieżąca (codzienna):
   • Częstotliwość: codziennie – po zakończeniu zajęć, przed rozpoczęciem zajęć.
   • Powierzchnie: podłogi, blaty, krzesła, klamek, poręczy, zabawki, przybory szkolne, telefony, klawiatury.
   • Środki: środki dezynfekujące na bazie alkoholu (etanol 60-90%), chloru (podchloryn sodu 0,1-0,5%), amonu czwartorzędowego (QAC).
   • Technika: spryskanie lub przetarcie powierzchni środkiem dezynfekującym – pozostawienie na czas działania (zgodnie z zaleceniami producenta) – osuszenie lub pozostawienie do wyschnięcia.
2. Dezynfekcja końcowa (po wystąpieniu choroby):
   • Częstotliwość: po wystąpieniu choroby zakaźnej – po izolacji chorego ucznia, po kwarantannie kontaktów.
   • Powierzchnie: wszystkie powierzchnie w pomieszczeniu – podłogi, ściany, sufity, blaty, krzesła, klamek, poręczy, zabawki, przybory szkolne, telefony, klawiatury, sanitariaty.
   • Środki: środki dezynfekujące na bazie chloru (podchloryn sodu 0,5-1%), alkoholu (etanol 60-90%), amonu czwartorzędowego (QAC), aldehydu glutarowego (w przypadku spor bakteryjnych).
   • Technika: spryskanie lub przetarcie powierzchni środkiem dezynfekującym – pozostawienie na czas działania (zgodnie z zaleceniami producenta) – osuszenie lub pozostawienie do wyschnięcia – wietrzenie pomieszczenia.
3. Dezynfekcja w przypadku ognisk epidemicznych:
   • Częstotliwość: w przypadku ognisk epidemicznych – codziennie, wielokrotnie w ciągu dnia.
   • Powierzchnie: wszystkie powierzchnie w szkole – podłogi, ściany, sufity, blaty, krzesła, klamek, poręczy, zabawki, przybory szkolne, telefony, klawiatury, sanitariaty, stołówka, korytarze, szatnie.
   • Środki: środki dezynfekujące na bazie chloru (podchloryn sodu 0,5-1%), alkoholu (etanol 60-90%), amonu czwartorzędowego (QAC).
   • Technika: spryskanie lub przetarcie powierzchni środkiem dezynfekującym – pozostawienie na czas działania (zgodnie z zaleceniami producenta) – osuszenie lub pozostawienie do wyschnięcia – wietrzenie pomieszczenia.

1. Rodzaje środków dezynfekujących:
   • Alkoholowe (etanol 60-90%, izopropanol 60-90%) – skuteczne wobec wirusów, bakterii, grzybów – nie skuteczne wobec spor bakteryjnych.
   • Chlorowe (podchloryn sodu 0,1-1%) – skuteczne wobec wirusów, bakterii, grzybów, spor bakteryjnych – podrażniające, toksyczne, wymagają ostrożności.
   • Amonu czwartorzędowego (QAC) – skuteczne wobec bakterii, grzybów, niektórych wirusów – mniej podrażniające, mniej toksyczne.
   • Aldehydowe (aldehyd glutarowy, formaldehyd) – skuteczne wobec wirusów, bakterii, grzybów, spor bakteryjnych – bardzo podrażniające, bardzo toksyczne, wymagają szczególnej ostrożności.
   • Utleniające (nadtlenek wodoru, kwas nadoctowy) – skuteczne wobec wirusów, bakterii, grzybów, spor bakteryjnych – podrażniające, wymagają ostrożności.
2. Bezpieczeństwo stosowania:
   • Środki ochrony osobistej (ŚOI) – rękawiczki jednorazowe, maseczka, okulary ochronne, fartuch ochronny – dla personelu sprzątającego.
   • Wentylacja – regularne wietrzenie pomieszczenia – przed, w trakcie, po dezynfekcji.
   • Przechowywanie – przechowywanie środków dezynfekujących – w oryginalnych opakowaniach, w miejscu niedostępnym dla dzieci, z dala od żywności.
   • Utylizacja – utylizacja środków dezynfekujących – zgodnie z przepisami prawa – nie wylewać do kanalizacji, nie wyrzucać do kosza.
   • Pierwsza pomoc – w przypadku kontaktu z oczami – płukanie wodą przez 15 minut; w przypadku kontaktu ze skórą – płukanie wodą przez 15 minut; w przypadku połknięcia – kontakt z lekarzem, z pogotowiem ratunkowym.

1. Koordynacja:
   • Współpraca z personelem sprzątającym – informowanie, edukacja, wsparcie – procedury, środki, bezpieczeństwo.
   • Współpraca z dyrekcją – informowanie, edukacja, wsparcie – w przypadku ognisk epidemicznych, w przypadku braku środków dezynfekujących.
   • Współpraca z Sanepidem – informowanie, edukacja, wsparcie – zawiadomienie, współpraca, dokumentacja.
   • Współpraca z rodzicami – informowanie, edukacja, wsparcie – w przypadku ognisk epidemicznych, w przypadku dezynfekcji.
2. Wsparcie:
   • Wsparcie psychologiczne – akceptacja, wsparcie, brak stygmatyzacji, brak wykluczenia – chory uczeń powinien czuć się bezpiecznie, powinien czuć się zaopiekowany, powinien czuć się kochany.
   • Wsparcie w przypadku lęku – lęk przed dezynfekcją, lęk przed chorobą, lęk przed wykluczeniem – wsparcie, uspokojenie, modlitwa.
   • Wsparcie w przypadku bólu – ból, gorączka, dyskomfort – wsparcie, uspokojenie, kontakt z rodzicem, kontakt z lekarzem.

3.3.3.6. Postępowanie w przypadku ognisk epidemicznych (grypa, COVID-19, norowirus)

1. Definicja:
   • Ognisko epidemiczne – wystąpienie ≥ 2 przypadków tej samej choroby zakaźnej w określonym czasie i miejscu – związanych epidemiologicznie (wspólne źródło, wspólna droga transmisji).
   • Ognisko epidemiczne w szkole – wystąpienie ≥ 2 przypadków tej samej choroby zakaźnej w szkole – w określonym czasie (zwykle 7-14 dni) – związanych epidemiologicznie.
   • Epidemia – wystąpienie znacznie większej liczby przypadków choroby zakaźnej niż oczekiwana – w określonym czasie i miejscu.
2. Klasyfikacja ognisk epidemicznych w szkole:
   • Ognisko grypy – wystąpienie ≥ 2 przypadków grypy w szkole – w określonym czasie (zwykle 7-14 dni).
   • Ognisko COVID-19 – wystąpienie ≥ 2 przypadków COVID-19 w szkole – w określonym czasie (zwykle 7-14 dni).
   • Ognisko norowirusa – wystąpienie ≥ 2 przypadków norowirusa w szkole – w określonym czasie (zwykle 24-48 godzin).
   • Ognisko odry, świnki, różyczki, ospy wietrznej, kokluszu – wystąpienie ≥ 2 przypadków choroby w szkole – w określonym czasie.

1. Rozpoznanie:
   • Objawy: gorączka (> 38°C), kaszel, ból gardła, ból mięśni, ból głowy, zmęczenie, katar.
   • Okres wylęgania: 1-4 dni (średnio 2 dni).
   • Okres zakaźności: od 1 dnia przed objawami do 5-7 dni po objawach.
   • Diagnostyka: test antygenowy (szybki test na grypę), test PCR (wymaz z nosogardła).
2. Postępowanie:
   • Izolacja chorych uczniów – osobne pomieszczenie, nadzór do odbioru przez rodzica.
   • Zawiadomienie rodziców – niezwłocznie – kontakt telefoniczny.
   • Zawiadomienie Sanepidu – w ciągu 24 godzin – zawiadomienie pisemne.
   • Kwarantanna kontaktów – 7 dni – monitorowanie objawów.
   • Dezynfekcja pomieszczeń – codziennie, wielokrotnie w ciągu dnia.
   • Wietrzenie sal – regularne, co 45-60 minut, przez 5-10 minut.
   • Higiena rąk – mycie rąk, dezynfekcja, kiedy myć ręce.
   • Etykieta kaszlu i kichania – chusteczka jednorazowa, zgięcie łokcia, odwrócenie się od innych.
   • Maseczki – w przypadku epidemii, w przypadku osoby chorej, w przypadku osoby z obniżoną odpornością.
   • Szczepienia – szczepienie przeciwko grypie (corocznie, październik-grudzień).

1. Rozpoznanie:
   • Objawy: gorączka, kaszel, duszność, ból gardła, ból mięśni, ból głowy, utrata smaku, utrata węchu, zmęczenie, katar, biegunka, wymioty.
   • Okres wylęgania: 2-14 dni (średnio 5-6 dni).
   • Okres zakaźności: od 2 dni przed objawami do 10 dni po objawach (lub dłużej w przypadku ciężkiego przebiegu).
   • Diagnostyka: test antygenowy (szybki test na COVID-19), test PCR (wymaz z nosogardła).
2. Postępowanie:
   • Izolacja chorych uczniów – osobne pomieszczenie, nadzór do odbioru przez rodzica.
   • Zawiadomienie rodziców – niezwłocznie – kontakt telefoniczny.
   • Zawiadomienie Sanepidu – w ciągu 24 godzin – zawiadomienie pisemne.
   • Kwarantanna kontaktów – 7-10 dni – monitorowanie objawów – zgodnie z aktualnymi zaleceniami.
   • Dezynfekcja pomieszczeń – codziennie, wielokrotnie w ciągu dnia.
   • Wietrzenie sal – regularne, co 45-60 minut, przez 5-10 minut.
   • Higiena rąk – mycie rąk, dezynfekcja, kiedy myć ręce.
   • Etykieta kaszlu i kichania – chusteczka jednorazowa, zgięcie łokcia, odwrócenie się od innych.
   • Maseczki – w przypadku epidemii, w przypadku osoby chorej, w przypadku osoby z obniżoną odpornością.
   • Szczepienia – szczepienie przeciwko COVID-19 – zgodnie z aktualnymi zaleceniami.
   • Testowanie – testowanie uczniów, personelu – w przypadku ogniska epidemicznego – zgodnie z zaleceniami Sanepidu.

1. Rozpoznanie:
   • Objawy: wymioty, biegunka, ból brzucha, gorączka (niska), ból mięśni, ból głowy, zmęczenie.
   • Okres wylęgania: 12-48 godzin (średnio 24 godziny).
   • Okres zakaźności: od początku objawów do 48 godzin po ustąpieniu objawów (ale wirus może być wydalany przez 2 tygodnie).
   • Diagnostyka: badanie kału (test PCR, test antygenowy) – zwykle nie jest wymagane w przypadku ogniska epidemicznego.
2. Postępowanie:
   • Izolacja chorych uczniów – osobne pomieszczenie, nadzór do odbioru przez rodzica.
   • Zawiadomienie rodziców – niezwłocznie – kontakt telefoniczny.
   • Zawiadomienie Sanepidu – w ciągu 24 godzin – zawiadomienie pisemne.
   • Kwarantanna kontaktów – 48 godzin po ustąpieniu objawów – monitorowanie objawów.
   • Dezynfekcja pomieszczeń – codziennie, wielokrotnie w ciągu dnia – szczególnie sanitariaty, stołówka, korytarze.
   • Higiena rąk – mycie rąk, dezynfekcja, kiedy myć ręce – szczególnie po skorzystaniu z toalety, przed posiłkiem.
   • Dezynfekcja powierzchni – środki na bazie chloru (podchloryn sodu 0,5-1%) – norowirus jest odporny na alkohol – wymaga dezynfekcji chlorowej.
   • Bezpieczna żywność – świeża, nieprzetworzona, prawidłowo przechowywana, prawidłowo przygotowana.
   • Bezpieczna woda – woda z kranu (badana, filtrowana), woda butelkowana.
   • HACCP – system kontroli bezpieczeństwa żywności – w stołówce szkolnej.

1. Koordynacja:
   • Współpraca z rodzicami – informowanie, edukacja, wsparcie – kontakt telefoniczny, kontakt pisemny, spotkanie indywidualne, spotkanie grupowe.
   • Współpraca z Sanepidem – informowanie, edukacja, wsparcie – zawiadomienie, współpraca, dokumentacja.
   • Współpraca z dyrekcją – informowanie, edukacja, wsparcie – w przypadku ognisk epidemicznych, w przypadku braku kontaktu z rodzicem.
   • Współpraca z lekarzem – informowanie, edukacja, wsparcie – w przypadku pogorszenia stanu zdrowia, w przypadku podejrzenia choroby zakaźnej.
   • Współpraca z personelem sprzątającym – informowanie, edukacja, wsparcie – procedury, środki, bezpieczeństwo.
2. Wsparcie:
   • Wsparcie psychologiczne – akceptacja, wsparcie, brak stygmatyzacji, brak wykluczenia – chory uczeń powinien czuć się bezpiecznie, powinien czuć się zaopiekowany, powinien czuć się kochany.
   • Wsparcie w przypadku lęku – lęk przed chorobą, lęk przed izolacją, lęk przed kwarantanną, lęk przed wykluczeniem – wsparcie, uspokojenie, modlitwa.
   • Wsparcie w przypadku bólu – ból, gorączka, dyskomfort – wsparcie, uspokojenie, kontakt z rodzicem, kontakt z lekarzem.
   • Wsparcie w przypadku zaległości – zaległości w nauce, zaległości w pracy – wsparcie, pomoc, współpraca z nauczycielami.

„Panie Boże, Stwórco życia, Ty dałeś nam życie – dar nienaruszalny, dar wymagający troski. Ty dałeś nam wspólnotę – dar miłości, dar odpowiedzialności, dar troski. Ty powiedziałeś: «Jeden drugiego brzemiona noście» (Ga 6, 2).

Proszę Cię za dzieci, które chorują – Niech ich ciało będzie zdrowe – nie zagrożone, nie narażone, nie zaniedbane. Niech ich życie będzie chronione – nie zagrożone, nie narażone, nie zaniedbane. Niech ich wspólnota będzie bezpieczna – nie zagrożona, nie narażona, nie zaniedbana.

Daj im zdrowie – nie tylko fizyczne, ale i psychiczne, duchowe. Daj im wspólnotę – nie tylko przy stole, ale i w sercu. Daj im miłość – nie tylko do jedzenia, ale i do Ciebie.

A mnie, higienistce, daj mądrość – By promować izolację – z szacunkiem, z miłością, z troską. By promować kwarantannę – z szacunkiem, z miłością, z troską. By promować dezynfekcję – z szacunkiem, z miłością, z troską. By promować współpracę – z szacunkiem, z miłością, z troską.

Niech każde dziecko – będzie zdrowe. Niech każde dziecko – będzie kochane. Niech każde dziecko – będzie chronione. Niech każde dziecko – będzie darem – nie zagrożeniem, nie problemem, nie wykluczeniem.

«Jeden drugiego brzemiona noście» (Ga 6, 2).

Amen."