13.6. Zastosowanie w medycynie sportowej: regeneracja, przyspieszenie gojenia, profilaktyka urazów
8. Współpraca z zespołem medycznym i dokumentacja w klubie
Role i odpowiedzialności w zespole interdyscyplinarnym
-
Terapeuta bańkami — ocena tkanek, dobór parametrów zabiegu, prowadzenie dokumentacji zabiegowej, informowanie o kontraindikacjach i efektach.
-
Fizjoterapeuta / rehabilitant — planowanie ćwiczeń uzupełniających, prowadzenie treningu rehabilitacyjnego, monitorowanie progresji funkcji.
-
Lekarz sportowy / internista — diagnostyka różnicowa, decyzje o dalszym postępowaniu medycznym, przepisywanie leków, kierowanie na badania obrazowe.
-
Trener / trener przygotowania motorycznego — dostosowanie obciążeń treningowych na podstawie zaleceń terapeutycznych; sygnalizowanie obserwowanych zmian w ruchu i wydajności.
-
Personel medyczny klubu (masażyści, pielęgniarki, fizjoterapeuci) — realizacja zaleceń, wstępne interwencje i obserwacja po zabiegach.
-
Menedżer medyczny / koordynator — organizacja procesów, utrzymanie standardów dokumentacji i przepływu informacji, koordynacja spotkań zespołu.
Jasny podział ról minimalizuje ryzyko powtarzających się interwencji, sprzecznych zaleceń i pomijania ważnych informacji klinicznych.
Kanały i zasady komunikacji
-
Handover przed/po treningu i meczu: krótki, standaryzowany przekaz (pisemny lub elektroniczny) — co zrobiono, jakie reakcje, rekomendacje na najbliższe 48 godzin.
-
Kanały pilne vs. rutynowe: pilne zdarzenia (czerwone flagi — silny ból, obrzęk, objawy neurologiczne) komunikować telefonicznie i notować w dokumentacji w ciągu 1 godziny; rutynowe raporty wpisywać najpóźniej do końca dnia.
-
Spotkania multidyscyplinarne: cotygodniowe lub cotygodniowo-dwutygodniowe briefy z trenerem, fizjoterapeutą i lekarzem — omówienie przypadków kontuzji, planów powrotu do gry i zmian w procedurach prewencyjnych.
-
Zasada jednego źródła prawdy: wszystkie istotne decyzje i zmiany protokołu wpisywane do centralnego systemu medycznego klubu (EHR, arkusz elektroniczny) — unika się utraty informacji w rozmowach ustnych.
Standaryzacja dokumentacji — co i jak zapisywać
Każdy wpis powinien być czytelny, datowany, podpisany i zawierać:
-
Identyfikacja pacjenta/zawodnika: imię i nazwisko, numer zawodnika, dział/sekcja.
-
Data, godzina i osoba wykonująca zabieg.
-
Cel zabiegu: prewencja/regeneracja/terapia po urazie itp.
-
Rodzaj i parametry zabiegu: typ bańki, wielkość, położenie, siła ssania (opisowa lub skala), czas trwania, technika (statyczne/gliding).
-
Objawy przed zabiegiem: subiektywna ocena bólu (np. skala 0–10), ograniczenia funkcjonalne, wyniki testów funkcjonalnych.
-
Reakcja bezpośrednia: zaczerwienienie, bolesność, krwawienie, omdlenie, inne niepożądane zdarzenia. Dokumentacja fotograficzna jeśli konieczna (zgoda zawodnika).
-
Zalecenia po zabiegu: ograniczenia aktywności, ćwiczenia domowe, termin kontroli, wskazania do kontaktu z lekarzem.
-
Komunikacja z zespołem: kogo powiadomiono (lekarz, trener), treść przekazu i czas.
-
Follow-up: planowane kontrole i wyniki kolejnych wizyt.
Zasady RODO i poufność
-
Zawodnik musi wyrazić świadomą zgodę na zabieg i przetwarzanie danych medycznych; dokument zgody przechowywać w rejestrze.
-
Dostęp do elektronicznych kart zdrowia ograniczyć rolami: terapeuci i lekarze — pełny dostęp; trenerzy — dostęp ograniczony do zaleceń treningowych (bez wglądu w szczegóły medyczne, jeżeli nie ma zgody zawodnika).
-
Wysyłając informacje zewnętrznie (np. do innego klubu, ubezpieczyciela, lekarza zewnętrznego) — zawsze używać zabezpieczonych kanałów i uzyskać zgodę zawodnika.
Protokół eskalacji i ścieżki skierowań
-
Algorytm decyzyjny: w karcie zabiegowej umieścić jasny algorytm — kiedy przerwać terapię, kiedy natychmiast skierować do lekarza, kiedy wystarczy kontrola w gabinecie.
-
Kontakt awaryjny: lista numerów (lekarz dyżurny, SOR, fizjoterapeuta) dostępna przy stanowisku.
-
Skierowania i dokumenty: każde skierowanie do specjalisty powinno zawierać krótką historię, dokumentację zabiegową i aktualne wyniki testów; kopia załączona do karty zawodnika.
Systemy elektroniczne i szablony
-
Wdrożyć prosty szablon zabiegowy (elektroniczny formularz) zawierający pola z listy „co zapisać” powyżej; pola ułatwiają standaryzację i późniejszą analizę danych.
-
Możliwość eksportu danych do raportów miesięcznych — analizować częstość interwencji, powikłań i korelacje z meczami/treningami.
-
Jeśli brak EHR — obowiązkowe są skany podpisanych kart papierowych do archiwum elektronicznego.
Monitorowanie jakości i audyt
-
Kwartalne audyty dokumentacji: kompletność wpisów, zgodność z protokołem, reakcje na czerwone flagi.
-
Analiza zdarzeń niepożądanych: każdy incydent raportować, analizować przyczynę i wdrażać działania korygujące.
-
KPIs zespołu medycznego: liczba dni nieobecności z powodu urazów, czas od objawu do interwencji, odsetek udanych powrotów do sportu — śledzić i omawiać z kadrą.
Komunikacja z rodziną / opiekunami (jeżeli dotyczy)
-
W przypadku młodzieży lub zawodników niepełnoletnich, informacje medyczne przekazywać tylko rodzicom/opiekunom po potwierdzeniu uprawnień i zgodzie; dokumentować każdą rozmowę.
Szkolenie i kompetencje personelu
-
Regularne szkolenia w zakresie dokumentacji, przepisów RODO, aktualizacji protokołów bańkowania i współpracy w zespole.
-
Nowi terapeuci przechodzą obowiązkowy okres wdrożenia pod nadzorem i prowadzą podpisane próbne wpisy.
Krótki przykład
Zawodnik: piłkarz, nr 7. Po meczu zgłosił umiarkowane napięcie tylnej grupy uda (3/10), bez obrzęku, normalna funkcja. Terapeuta wykonał 8-minutowe przesuwne bańkowanie (niskie ssanie) na ścięgnie mięśnia dwugłowego. W dokumentacji wpisano: parametry zabiegu, reakcję skóry (lekki rumień), brak powikłań. Trener i fizjoterapeuta otrzymali krótką wiadomość: „Zabieg regeneracyjny tylnej grupy uda — rekomendacja: ograniczyć sprinty do jutra, program ekscentryczny 2× dziennie; kontrola za 48 h.”—all wpisane w EHR. Po 48 h test funkcjonalny wykazał symetrię, zawodnik powrócił do pełnych obciążeń.
Krótkie ćwiczenie praktyczne (10–15 minut) — „Handover 5×5”
Cel: wypracować szybki, czytelny sposób przekazu informacji po zabiegu.
-
Zadanie dla pary (terapeuta + trener/fizjoterapeuta): terapeuta ma 5 minut na wypełnienie elektronicznego szablonu zabiegowego dla fikcyjnego zawodnika (użyj przykładowych danych).
-
Przekaz ustny (max 1 minuta): terapeuta podaje trenerowi pięć kluczowych informacji: (1) co zrobiono, (2) reakcja zawodnika, (3) ograniczenia na następne 24–48 h, (4) wymagany follow-up, (5) kto został poinformowany.
-
Ocena (3 min): trener ocenia, czy informacje były wystarczające do dostosowania treningu; fizjoterapeuta wpisuje ewentualne zmiany w planie.
-
Szybki feedback (do 1 min): co poprawić w formie zapisu/komunikacji.
Powtarzać ćwiczenie z różnymi scenariuszami (regeneracja po meczu, lekki uraz, reakcja skóry po bańkach) — celem jest szybkie wypracowanie rutyny komunikacyjnej i spójnej dokumentacji.