13.5. Problemy ginekologiczne i urologiczne — wskazania, ograniczenia, współpraca z ginekologiem

1. Wywiad ginekologiczno-urologiczny ukierunkowany na bańki

Cel i zasady prowadzenia

Wywiad ginekologiczno-urologiczny w kontekście zabiegów bańkami ma dwa równoległe cele: (1) zebrać precyzyjne dane, które pozwolą ocenić bezpieczeństwo i adekwatność stosowania zabiegu wobec problemów ginekologicznych/urologicznych pacjentki/pacjenta oraz (2) zrozumieć mechanizmy dolegliwości i ułożyć plan terapeutyczny, który uwzględni bańkowanie jako element kompleksowej terapii. Wywiad powinien być prowadzony z empatią, w warunkach zapewniających intymność i poufność, w języku zrozumiałym dla pacjenta; pytania otwarte przeplatać pytaniami zamkniętymi dla jasności klinicznej.

Struktura i kluczowe obszary wywiadu

Identyfikacja problemu głównego

Poproś pacjenta o krótkie sformułowanie głównego problemu (np. „Co najbardziej Panią/Pana niepokoi?”).
Ustal czas trwania objawów, ich dynamikę (nagłe / stopniowe), czynniki nasilające i łagodzące.

Objawy ginekologiczne (u kobiet/płci żeńskiej) — precyzyjne pytania praktyczne

Cykl miesięczny: regularność, długość cyklu, objętość i czas trwania krwawień, obecność skąpego/obfitego krwawienia między miesiączkami.
Bóle menstruacyjne: lokalizacja, natężenie (skala 0–10), czy wymagane leki przeciwbólowe, czy ból uniemożliwia pracę/aktywność.
Plamienia/postmenopauzalne krwawienia — czas pojawienia się i korelacja z zabiegami/lekami.
Objawy sugerujące infekcję: patologiczna wydzielina, nieprzyjemny zapach, pieczenie, świąd.
Dolegliwości miednicy: przewlekły ból miednicy, dyspareunia, ból przy mikcji czy defekacji.
Historia reprodukcyjna: ciąże (ilość, porody, poronienia), zabiegi ginekologiczne, operacje w miednicy, wkładka wewnątrzmaciczna (IUD).
Stosowane metody antykoncepcji i hormonalna terapia zastępcza (rodzaj, czas stosowania).

Objawy urologiczne (u obu płci) — konkretne obszary do zbadania w wywiadzie

Charakter mikcji: częstotliwość, nykturia, parcie, nietrzymanie moczu (typ: wysiłkowe/ naglące/ mieszane), ból przy mikcji.
Objawy zakażenia dolnych dróg moczowych: pieczenie, krwiomocz, gorączka, zmiana zapachu moczu.
Objawy retencyjne lub nietypowe: osłabiony strumień, uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza.
Historia kamicy, operacji urologicznych, przewlekłych infekcji dróg moczowych.

Leki, alergie, i czynniki krzepliwości

Szczegółowe pytanie o leki przeciwzakrzepowe, antyagreganty, suplementy (np. olej rybi, witamina E) oraz zioła wpływające na krzepliwość.
Historia zaburzeń krzepnięcia, skłonność do krwotoków, łatwe siniakowanie.
Leki hormonalne (estrogeny, gestageny) i ich daty rozpoczęcia/zmian.

Wywiad seksualny i kwestie infekcyjne (prowadzenie delikatne i bez oceniania)

Obecny status seksualny, liczba partnerów, praktyki seksualne istotne dla ryzyka zakażeń.
Historia chorób przenoszonych drogą płciową, ostatnie badania, leczenie.
Możliwość ciąż i data ostatniej miesiączki u kobiet w wieku reprodukcyjnym. Pytania o ciążę należy zadawać wprost, z wyjaśnieniem dlaczego to ważne.

Wywiad operacyjny i diagnostyczny

Przeszłe operacje ginekologiczne/urologiczne, zaburzenia bliznowacenia, obecność przetok czy zespolenia pooperacyjnego.
Ostatnie badania obrazowe (USG ginekologiczne, USG jamy brzusznej), cytologia, wyniki posiewów — jeśli dostępne, uzyskać kopie lub spis wyników.

Wpływ na funkcję i jakość życia

Jak objawy wpływają na pracę, sen, aktywność fizyczną i życie intymne?
Oczekiwania pacjenta wobec terapii bańkami — co pacjent chce osiągnąć?

Pytania przykładowe – sformułowania zalecane w wywiadzie

„Kiedy zaczęły się Pani dolegliwości i czy narastają?”
„Jak wygląda Pani cykl miesiączkowy — czy jest regularny i ile dni trwa krwawienie?”
„Czy ma Pani obecnie jakieś wydzieliny, ból przy oddawaniu moczu lub krwawienie między miesiączkami?”
„Czy przyjmuje Pani leki rozrzedzające krew lub suplementy ziołowe?”
„Czy jest możliwość, że Pani jest w ciąży lub planuje zajść w ciążę w najbliższych tygodniach?”
„Czy miała Pani ostatnio zabieg ginekologiczny lub operację jamy brzusznej?”
„Czy kiedykolwiek lekarz mówił o problemach z pęcherzem moczowym (np. nietrzymanie, częste zakażenia)?”

Ocena ryzyka i kliniczna interpretacja informacji

Dane z wywiadu należy traktować jako filtr ryzyka: objawy infekcyjne, świeże krwawienie, nieprawidłowe wydzieliny lub nierozpoznane masy konsultować z lekarzem przed planowaniem aplikacji bańkami w obszarze miednicy/klatki dolnej.
Obecność leków wpływających na krzepliwość wymaga dokładnego udokumentowania i rozważenia wpływu na ewentualne procedury z elementami uszkodzenia skóry (np. hijama).
Historia operacji i blizn wymusza zmianę planu aplikacji (np. unikanie bezpośredniej pracy na świeżych zrostach) — ale szczegóły wykonywania technik pozostają w kompetencji innych rozdziałów; tutaj zapisujemy wskazówki i komunikujemy je zespołowi.

Dokumentacja i zgoda

Każdą istotną odpowiedź wpisujemy do karty zabiegowej: daty, ilości, nazw leków, wcześniejsze rozpoznania. Zalecane: krótki akapit „Ocena ryzyka/zalecenia” sporządzony przez terapeuty, zawierający wskazanie czy dodatkowa konsultacja jest potrzebna.
Podczas wywiadu informacyjnego uzyskać i udokumentować świadomą zgodę na zabieg; w przypadku wątpliwości medycznych wpisać zalecenie „konsultacja przed zabiegiem” i odłożyć procedurę do ustalenia z lekarzem.

Komunikacja wrażliwa kulturowo i ochrona danych

Pytania o życie seksualne i reprodukcję wymagają krótkiego wprowadzenia („Zadamy kilka pytań, które pomagają ocenić bezpieczeństwo zabiegu”) i zapewnienia o poufności.
Dane medyczne przechowywać zgodnie z RODO / lokalnymi przepisami; ograniczyć dostęp do kart zabiegowych tylko dla uprawnionego personelu.

Wskazówki praktyczne dla terapeuty podczas wywiadu

Używaj języka prostego, unikaj żargonu; w razie konieczności objaśnij medyczne terminy.
Jeśli pacjent jest skrępowany, zaproponuj obecność osoby towarzyszącej lub możliwość kontynuacji wywiadu w kolejnej, bardziej komfortowej chwili.
Notuj cytaty pacjenta przy opisie objawów (np. „ból jak skurcz”); ułatwia to późniejszą komunikację z lekarzem.

Krótki przykład kliniczny
Pacjentka 34 lata zgłasza przewlekłe bóle podbrzusza i nasiloną bolesność podczas miesiączki. W wywiadzie: cykle co 28–35 dni, krwawienie 5 dni, przyjmowane doustne środki antykoncepcyjne od 2 lat, brak przebytych operacji ginekologicznych, epizod bakteryjnego zapalenia pochwy 6 miesięcy wcześniej leczony miejscowo. Nie stosuje leków przeciwzakrzepowych. Oczekuje poprawy bólów i redukcji napięcia miednicy. Terapeuta odnotowuje wydzielinę w wywiadzie, pyta o obecność gorączki/nieprzyjemnego zapachu — brak; rekomenduje przed rozpoczęciem serii zabiegów konsultację ginekologiczną w celu wykluczenia czynników zapalnych aktywnych i potwierdzenia braku przeciwwskazań do pracy wokół okolicy miednicy. Dokumentacja zawiera szczegóły cyklu, leki, przebyte infekcje i rekomendację konsultacyjną.

Krótkie ćwiczenie praktyczne (do pracy w parach, 20–30 minut)
Cel: przećwiczyć empatyczne zadawanie pytań wrażliwych i udokumentowanie wyników.

Uczestnik A odgrywa pacjentkę/pacjenta z przygotowanym scenariuszem (np. przewlekły ból miednicy, stosuje NLP — nowy lek, ma wkładkę IUD). Scenariusze przygotowuje instruktor.
Uczestnik B przeprowadza wywiad według schematu przedstawionego powyżej: główny problem, cykl/reprodukcja, objawy urologiczne, leki, historia operacyjna, wpływ na życie.
Po 15 minutach: 5 minut na wypełnienie karty zabiegowej (kluczowe elementy) i napisanie krótkiej rekomendacji (kontynuować zabiegi/ skonsultować z ginekologiem/ przełożyć).
Omówienie w grupie: co poszło dobrze (pytania empatyczne, klarowna dokumentacja), co poprawić (słowa trudne, brak pytań o leki, brak informacji o ostatniej miesiączce).

Uwagi końcowe (techniczne, bez powtarzania treści z innych modułów)
Wywiad ginekologiczno-urologiczny to kluczowy element przygotowania do bezpiecznej i skutecznej pracy z bańkami u pacjentów z dolegliwościami miednicy. Dobra dokumentacja, jasna komunikacja z pacjentem i gotowość do współpracy z lekarzem specjalistą zwiększają bezpieczeństwo i efektywność terapii.